Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 25 czerwca 2024 r., II Ka 235/24

wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 25 czerwca 2024 r., II Ka 235/24

Tekst

1 Sygn. akt II Ka 235/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 25 czerwca 2024r.

3 Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący:

5 sędzia (del.) Paweł Mądry

6 Protokolant:

7 sekr. sąd. Kinga Ambroziak vel Mrozowicz

8 przy udziale prokuratora Sylwii Kiersnowskiej

9 po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy

10 S. R.

11 oskarżonego o czyn z art. 160 § 2 kk i in.

12 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

13 od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie

14 z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt II K 426/22

15 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

16 II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 80 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Uzasadnienie

17 Formularz UK 2

18 Sygnatura akt

19 II Ka 235/24

20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

21 1

22 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

23 6.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

24 wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 13 grudnia 2023r. w sprawie II K 426/22

25 6.2. Podmiot wnoszący apelację

26 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ oskarżyciel posiłkowy

28 ☐ oskarżyciel prywatny

29 ☒ obrońca

30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ inny

32 6.3. Granice zaskarżenia

33 6.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

34 ☒ na korzyść

35 ☐ na niekorzyść

36 ☒ w całości

37 ☐ w części

38 ☐

39 co do winy

40 ☐

41 co do kary

42 ☐

43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

44 6.1.2. Podniesione zarzuty

45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

46 ☐

47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

48 ☐

49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

50 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

51 ☒

52 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

53 ☒

54 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

55 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

56 ☐

57 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

58 ☐

59 art. 439 k.p.k.

60 ☐

61 brak zarzutów

62 6.4. Wnioski

63 ☐

64 uchylenie

65 ☒

66 zmiana

67 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

68 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

69 6.5. Ustalenie faktów

70 6.1.3. Fakty uznane za udowodnione

71 Lp.

72 Oskarżony

73 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

74 Dowód

75 Numer karty

76 2.1.1.1.

77 ------------------

78 ---------------------------------------------------------

79 -------------

80 --------------

81 6.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

82 Lp.

83 Oskarżony

84 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

85 Dowód

86 Numer karty

87 2.1.2.1.

88 -------------------

89 ----------------------------------------------------------

90 -------------

91 ---------------

92 6.6. Ocena dowodów

93 6.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

94 Lp. faktu z pkt 2.1.1

95 Dowód

96 Zwięźle o powodach uznania dowodu

97 ---------------

98 --------------------------------------------------------------

99 -----------------------------------------------

100 6.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

101 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

102 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

103 Dowód

104 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

105 --------------

106 -------------------------------------------------------------

107 -----------------------------------------------

108 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

109 Lp.

110 Zarzut

111 3.1.

112 I. zarzut obrazy przepisów prawa procesowego mogącej mieć wpływ na jego treść, tj. art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk oraz art. 424 § 1 pkt 1 kpk poprzez uchybienie zasadzie obiektywizmu procesowego, a nadto dowolną, zbyt mało wnikliwą ocenę materiału dowodowego w odniesieniu do przede wszystkim wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków oraz dokumentów, w tym przede wszystkim regulaminów, a nadto nagrań wideo, przeprowadzoną z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań doświadczenia życiowego w szczególności poprzez wyciągnięcie z tego materiału dowodowego wniosku, że w momencie kiedy oskarżony S. R. przekazał jednej z uczennic klucze od klasy, a następnie udał się do stołówki szkolnej, doszło do zaistnienia bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w sytuacji, kiedy samo umożliwienie pozostania uczniom w tym wieku i w tych okolicznościach oraz w tym miejscu bez zaistnienia dodatkowych elementów jakim było zachowanie samego pokrzywdzonego I. M. oraz innych znajdujących się tam osób, nie prowadziło samo w sobie do zaistnienia nieuchronności następstwa dalszego rozwoju sytuacji, którą obiektywnie można było przewidzieć;

113 II. w konsekwencji w/w zarzutu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mogący mieć wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że oskarżony S. R. dopuścił się czynu z art. 160 § 2 kk w zb. z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 157 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, w sytuacji kiedy nie doszło do zaistnienia występku albowiem sytuacja i stan powstały na skutek zachowania oskarżonego nie prowadziła do powstania bezpośredniego niebezpieczeństwa, a jako taka nie jest karalna

114 ☐ zasadny

115 ☐ częściowo zasadny

116 ☒ niezasadny

117 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

118 - obrońca formułując powyższe zarzuty stwierdził, że Sąd Rejonowy niewłaściwie ocenił „ kwestię bytu bądź też nie znamienia bezpośredniości”. Ocena zasadności zarzutów apelacji wymagała zatem przedstawienia na wstępie rozważań prawnych co do rozumienia znaczenia znamion czynów z art. 160 kk. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie wskazano, że przestępstwo z art. 160 kk jest przestępstwem konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo. Zatem, co pomija w swych rozważaniach obrońca, sprawcą tego czynu jest osoba, która sprowadza zagrożenie, znacząco podnosi poziom zagrożenia lub nie podejmuje działań mających na celu ustąpienie zagrożenia lub jego zmniejszenie. Tymczasem obrońca swe rozważania zaczyna od kluczowego, jego zdaniem, pytania „ czy oskarżony (…) spowodował zaistnienie bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na życiu ucznia I. M.”. Zatem, uprzedzając dalsze rozważania, należy podkreślić, że sprawstwo oskarżonego nie polegało na spowodowaniu bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ucznia, a polegało na nieumyślnym narażeniu ucznia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia w sytuacji, gdy oskarżony był gwarantem bezpieczeństwa pokrzywdzonego. Otóż, jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, „ niebezpieczeństwo dla życia albo zdrowia drugiego człowieka będące skutkiem zachowania sprawcy to pewien obiektywnie istniejący układ rzeczy i zjawisk o charakterze dynamicznym, który łączy się z dużym prawdopodobieństwem wystąpienia określonych, ujemnych następstw dla chronionych dóbr”. Z uwagi na to, że dla bytu przestępstwa z art. 160 kk jest niezbędne, aby niebezpieczeństwo miało charakter bezpośredni, do popełnienia tego przestępstwa dochodzi wówczas gdy sprawca naraża pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo grożące pokrzywdzonemu w danej chwili lub niebezpieczeństwo nieco odległe w czasie, ale nieuchronnie się zbliżające i realnie zagrażające dobrom prawnym pokrzywdzonego. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy, wbrew poglądowi obrońcy, stwierdzić, że pozostawienie przez oskarżonego uczniów w sali lekcyjnej bez nadzoru innej osoby dorosłej naraziło ucznia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, zwłaszcza w sytuacji, gdy obowiązkiem oskarżonego było zapewnienia bezpieczeństwa uczniom. Oczywiście rację ma obrońca, iż sala lekcyjna jest środowiskiem przyjaznym człowiekowi, ale sprawstwo oskarżonego nie sprowadza się jedynie do pozostawienia uczniów w tym czy innym miejscu, lecz wynika przede wszystkim z faktu pozostawienia uczniów samych, bez nadzoru osoby dorosłej. Z zeznań M. T. i M. K. wynika wprost, że była to klasa „ trudna” wychowawczo, w której był problem z dyscypliną. Jak wskazała M. T., w tej klasie „ ciągle dzieje się coś złego”, o czym była mowa na radzie pedagogicznej. Oskarżony, jako doświadczony pedagog, powinien przewidzieć, że pozostawienie takich uczniów samych bez nadzoru naraża ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia sobie nawzajem krzywdy. W dniu 13 maja 2022r. właśnie tak się stało, gdyż uczniowie pozostając bez nadzoru nauczyciela postanowili skakać z okna na zewnątrz budynku szkoły. Z odpowiedzialności karnej oskarżonego nie zwalnia fakt, że do upadku I. M. doprowadził A. T., gdyż była to także osoba nieletnia, która także podlegała nadzorowi oskarżonego. Oskarżony nie zachowując wówczas ostrożności (wyrażającej się w pozostawieniu uczniów bez opieki) naraził I. M. na bezpośrednie niebezpieczeństwo mimo, że obiektywnie mógł to przewidzieć.

119 Wniosek

120 wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadny

124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

125 bezzasadność zarzutów warunkowała brak podstaw od uwzględnienia wniosku apelacji

126 3.2.

127 (w przypadku nieuwzględnienia w/w zarzutów dotyczących nieprawidłowego ustalonego stanu faktycznego sprawy)

128 III. zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego art. 26 § 5 kk poprzez jego niezastosowanie, a tym samym przypisanie wyrokiem umarzającym postępowanie karne winy za popełnienie czynu z art. 160 § 2 kk w zb. z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 157 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w sytuacji kiedy z materiału dowodowego wynika, że na oskarżonego S. R. nałożone zostały przez pracodawcę dwa niezależne obowiązki z których mógł on realnie wykonać tylko jeden, a tym samym przy uwzględnieniu, że oba obowiązki dotyczyły dobra tej samej wartości stanowiło to okoliczność wyłączającą jego winę

129 ☐ zasadny

130 ☐ częściowo zasadny

131 ☒ niezasadny

132 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

133 w sprawie, wbrew stanowisku obrońcy, nie zaistniały przesłanki określone w art. 26 § 1 kk w zw. z art. 26 § 5 kk. Otóż do zdarzenia doszło w dniu 13 maja 2022r., a zatem pod koniec roku szkolnego. Oskarżony, pracując według ułożonego co najmniej kilka miesięcy wcześniej planu lekcji i harmonogramu dyżurów na stołówce szkolnej, miał świadomość zbieżności czasowej zakończenia lekcji i podjęcia dyżuru na stołówce i od wielu miesięcy wiedział o tym, że nie jest możliwe wykonanie tych obu obowiązków jednocześnie, bez powstania opóźnienia. Tymczasem „ w art. 26 § 1 kk chodzi o działanie w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa, którego nie można inaczej uniknąć niż przez realizację znamion czynu zabronionego” (wyrok SN z 2 lutego 2016r., V KK 310/15, LEX nr 1970395). Oskarżony miał dość czasu, przed dniem 13 maja 2022r., aby podjąć działania zmierzające do umożliwienia mu wywiązywania się z obowiązku pełnienia dyżuru na stołówce mimo prowadzenia zajęć lekcyjnych, tudzież mógł z wyprzedzeniem odmówić wykonania jednego z nałożonych na niego, i jego zdaniem wykluczających się, obowiązków. Oskarżonego, w okolicznościach tej sprawy, nie zwalnia z odpowiedzialności karnej fakt niewłaściwej organizacji pracy w placówce szkolnej.

134 Wniosek

135 wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu

136 ☐ zasadny

137 ☐ częściowo zasadny

138 ☒ niezasadny

139 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

140 bezzasadność zarzutu warunkowała brak podstaw od uwzględnienia wniosku apelacji

141 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

142 4.1.

143 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

144 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

145 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

146 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

147 6.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

148 5.1.1

149 Przedmiot utrzymania w mocy

150 cały zaskarżony wyrok

151 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

152 bezzasadność zarzutów oraz brak okoliczności, które sąd odwoławczy uwzględnia z urzędu

153 6.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

154 5.2.1

155 Przedmiot i zakres zmiany

156 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

157 Zwięźle o powodach zmiany

158 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

159 6.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

160 6.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

161 5.3.1.1.1.

162 ----------------------------------------------------------------------

163 ☐ art. 439 k.p.k.

164 Zwięźle o powodach uchylenia

165 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

166 5.3.1.2.1.

167 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

168 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

169 Zwięźle o powodach uchylenia

170 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

171 5.3.1.3.1.

172 Konieczność umorzenia postępowania

173 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

174 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

175 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

176 5.3.1.4.1.

177 ----------------------------------------------------------------------

178 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

179 Zwięźle o powodach uchylenia

180 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

181 6.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

182 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

183 6.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

184 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

185 Przytoczyć okoliczności

186 -----------------

187 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

188 6. Koszty Procesu

189 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

190 Przytoczyć okoliczności

191 II

192 - apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zatem zgodnie z art. 636 § 1 kpk oskarżony w całości ponosi koszty sądowe za postępowanie odwoławcze,

193 - zasądzono na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego wydatki postępowania odwoławczego (20 zł) oraz opłatę (art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych: 60zł), gdyż wobec oskarżonego nie zachodzą podstawy do zwolnienia go od zapłaty kosztów sądowych w całości

194 7. PODPIS

195 1.3. Granice zaskarżenia

196 Kolejny numer załącznika

197 1

198 Podmiot wnoszący apelację

199 obrońca

200 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

201 cały wyrok

202 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

203 ☒ na korzyść

204 ☐ na niekorzyść

205 ☒ w całości

206 ☐ w części

207 ☐

208 co do winy

209 ☐

210 co do kary

211 ☐

212 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

213 1.3.2. Podniesione zarzuty

214 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

215 ☐

216 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

217 ☐

218 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

219 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

220 ☒

221 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

222 ☒

223 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

224 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

225 ☐

226 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

227 ☐

228 art. 439 k.p.k.

229 ☐

230 brak zarzutów

231 1.4. Wnioski

232 ☐

233 uchylenie

234 ☒

235 zmiana