Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 15 grudnia 2023 r., IV Ka 722/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 15 grudnia 2023 r., IV Ka 722/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 722/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 11 sierpnia 2023 roku w sprawie II K 305/22.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☐ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☒

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☐

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☐

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 --------------------

62 ----------------------------------------------------------

63 -------------

64 ---------------

65 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

66 Lp.

67 Oskarżony

68 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

69 Dowód

70 Numer karty

71 2.1.2.1.

72 --------------------

73 ----------------------------------------------------------

74 -------------

75 ---------------

76 1.6. Ocena dowodów

77 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

78 Lp. faktu z pkt 2.1.1

79 Dowód

80 Zwięźle o powodach uznania dowodu

81 ---------------

82 --------------------------------------------------------------

83 -----------------------------------------------

84 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

85 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

89 ---------------

90 --------------------------------------------------------------

91 -----------------------------------------------

92 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

93 Lp.

94 Zarzut

95 3.1.

96 Podniesione w apelacji oskarżonej D. S. zarzuty:

97 1. obrazy prawa materialnego:

98 - wadliwa kwalifikacja prawna (wtórna wynikła z błędnych ustaleń faktycznych),

99 - kwestionowanie nieumyślności popełnionego czynu (sąd orzekający przy ocenie pominął lub bardzo wybiórczo potraktował okoliczności, o których mowa w art. 115 § 2 k.k.,

100 - nadanie okolicznościom wymienionym w art. 115§2 k.k. (jeśli nie zostały pominięte) małego znaczenia, to błąd dowolności,

101 2. obrazy prawa procesowego:

102 - naruszenie art. 5§2 k.p.k. – w kategoriach pozostały niedające się usunąć wątpliwości (obiektywne, a nie wątpliwości strony postępowania),

103 - obraza art. 5§2 k.p.k. – Sąd powziął wątpliwości i rozstrzygnął je na niekorzyść, albo sąd nie miał takich wątpliwości, a powinien je mieć,

104 - obraza art. 410 k.p.k., wydano wyrok z pominięciem przy wyrokowaniu ujawnionych dowodów;

105 3. błąd w ustaleniach faktycznych:

106 - skarżący kwestionował ustalenia faktyczne, których następstwem jest wadliwość wyroku.

107 ☐ zasadny

108 ☐ częściowo zasadny

109 ☒ niezasadny

110 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

111 Wskazane zarzuty oskarżonej są bezzasadne i jako takie nie mogły podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. Wbrew bowiem twierdzeniom sformułowanym w apelacji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie naruszył wskazanych w niej przepisów postępowania karnego, jak prawa karnego materialnego.

112 Istotą art. 410 k.p.k. jest to, że Sąd ferując wyrok nie może opierać się na tym, co nie zostało ujawnione na rozprawie, jak również i to, że wyroku nie można wydawać na części materiału dowodowego, a musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności, a więc i tych, które je podważają. W przypadku, gdy Sąd prawidłowo ujawnił na rozprawie dowody, które pozwoliły na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie i poddał je ocenie to zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. jest bezpodstawny. Kolejną kwestią wymagającą omówienia jest podnoszenie zarzutu opartego na obrazie art. 5 § 2 k.p.k. Od dawna jednolicie prezentowany jest pogląd, że zastosowanie zasady z art. 5 § 2 k.p.k. nastąpi dopiero wówczas, gdy tak przeprowadzona ocena dowodów potwierdzi istnienie wciąż niedających się - w oparciu o nią - usunąć wątpliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17.09.2014 r., V KK 127/14, Legalis). Równocześnie przepis art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, jakie może powziąć Sąd orzekający, a nie strona. Gdyby Sąd je powziął, a nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego, zasadny byłby zarzut naruszenia tego przepisu.

113 Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd Odwoławczy nie potwierdziła trafności tych zarzutów. W tej części rozważań należy zauważyć, że tak sformułowane zarzuty nie mogą zostać inaczej ocenione niż jako polemika z ustaleniami Sądu I instancji. Po to by skutecznie zanegować dokonaną ocenę przez Sąd orzekający, czy też zarzucić powstały na skutek tejże oceny błąd w ustaleniach faktycznych nie jest wystarczające przez stronę swego odmiennego stanowiska w sprawie.

114 Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i trafnie (choć zwięźle) ocenił zgromadzone w sprawie dowody, rozważył wszystkie ustalone na ich podstawie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej D. S., a swoje przekonanie co do ich wiarygodności - w sensie pozytywnym i negatywnym - logicznie i wyczerpująco umotywował w pisemnych motywach orzeczenia, przy czym uczynił to z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Następnie na podstawie tychże dowodów, poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne co do sprawstwa i winy oskarżonej w zakresie przypisanego jej czynu. Sąd Okręgowy w pełni podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała bowiem, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych działał zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego.

115 Tym samym, również ustalenia Sądu Rejonowego w zakresie stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonej spotkały się z pełną akceptacją Sądu Okręgowego. Wszak społeczna szkodliwość (art. 115 § 2 k.k.) jest to cecha czynu, wyrażająca się w tym, że jest on „szkodzący komuś”, konkretnej osobie lub szerszej społeczności. Społeczna szkodliwość może występować w różnym stopniu, może być ona wysoka, znaczna, nieznaczna, niekiedy znikoma. Warunkiem odpowiedzialności karnej jest, aby czyn charakteryzował się szkodliwością społeczną więcej niż znikomą. Czyn, którego społeczna szkodliwość jest znikoma nie stanowi przestępstwa. Przy ocenie zaś stopnia społecznej szkodliwości Sąd bierze pod uwagę zarówno okoliczności przedmiotowe, jak i podmiotowe. Do okoliczności przedmiotowych, mających wpływ na ocenę społecznej szkodliwości, należy zaliczyć rodzaj i charakter naruszonego dobra (im cenniejsze dobro tym wyższa szkodliwość), rozmiaru wyrządzonej lub grożącej szkody (im większa szkoda tym wyższa szkodliwość), wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, czy rodzaj naruszonych reguł ostrożności (im ważniejsze społecznie są te reguły, tym wyższa szkodliwość). Do okoliczności podmiotowych również ważnych dla oceny społecznej szkodliwości czynu, zaliczyć należy w szczególności zamiar (zamiar bezpośredni, a zwłaszcza przemyślany, znamionuje wyższą szkodliwość, zaś zamiar ewentualny, niekiedy powstały przypadkowo pod wpływem emocji czy impulsu, wskazuje na szkodliwość niższą - nadto motywację, a więc im motywy czynu są bardziej naganne, niskie, godne potępienia, tym wyższa szkodliwość. I przeciwnie – czyn wypływający z motywacji zasługującej na uwzględnienie, z jakichś szlachetnych pobudek wskazuje na mniejszą społeczną szkodliwość). Na stopień społecznej szkodliwości przestępstwa nie mają wpływu właściwości i warunki osobiste sprawcy, środowiskowa opinia o nim, jego wiek, dotychczasowy i obecny tryb jego życia (w tym uprzednia niekaralność sprawcy), a także okoliczności, które pojawiły się po popełnieniu czynu, a mianowicie takie jak przyznanie się sprawcy do winy, a nawet dobrowolne naprawienie przez sprawcę szkody wyrządzonej przestępstwem (rekompensata), wyrażona przez niego skrucha, czy też ewentualne pogodzenie się z pokrzywdzonym. Są to bowiem okoliczności mające pierwszoplanowe znaczenie przy ustaleniu ewentualnego wymiaru kary oraz przy badaniu podstaw pozytywnej prognozy kryminologicznej ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2008 roku, V KK 1/08, Legalis 107488).

116 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że oskarżona D. S. swoim zachowaniem naruszyła podstawowe dobra chronione przez przepisy prawa, a mianowicie obrót gospodarczy i interesy majątkowe w obrocie cywilnoprawnym. Decyzję o popełnieniu przestępstwa podjęła świadomie, zdając sobie sprawę z możliwych konsekwencji swojego czynu, ale zapewne licząc uniknięcia odpowiedzialności karnej.

117 W aspekcie powyższego, twierdzenia skarżącej sprowadzające się do zanegowania prawidłowych ustaleń faktycznych, w tym w zakresie społecznej szkodliwości przypisanego jej czynu, nie przedstawiają jakichkolwiek przekonujących argumentów, podważających prawidłowość i słuszność rozumowania Sądu I instancji. Sąd meriti prawidłowo wyważył okoliczności przedmiotowe i podmiotowe sprawy przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu i słusznie uznał, że adekwatną reakcją karną, będzie wymierzenie wobec oskarżonej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat wzmocnionej dodatkowo karą grzywny w rozmiarze 150 stawek dziennych, przy przyjęciu wysokości każdej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. W przekonaniu Sądu Okręgowego, wyłącznie takie właśnie rozstrzygnięcie, w połączeniu z wymierzonymi środkami, będzie adekwatne w celu uświadomienia oskarżonej naganności postępowania, jak również stanowić będzie dla niej właściwą nauczkę i przestrogę na przyszłość. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwym bowiem jest, iż oskarżona, swym postępowaniem, polegającym na przedłożeniu nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących miejsca zamieszkania i zameldowania, a nade wszystko, dotyczących zobowiązań finansowych, którymi była obciążona, godziła w dobra prawne, jakim jest ochrona obrotu gospodarczego. Oceniając czyn oskarżonej kategorycznie trzeba stwierdzić, że cechuje go wysoki stopień społecznej szkodliwości, a tym samym, przestępstwo jej nie zasługuje na łagodniejsze traktowanie. W tym miejscu, podkreślić bowiem trzeba, że Sąd Rejonowy słusznie uwzględnił fakt uprzedniej niekaralności oskarżonej, dobrą opinię w miejscu zamieszkania oraz spłatę udzielonej pożyczki.

118 Zdaniem Sądu odwoławczego sposób życia oskarżonej przed popełnieniem przestępstwa (w kontekście jej wieku – 62 lata) oraz jej właściwości i warunki osobiste, a nade wszystko okoliczności przestępstwa (które zostały przez Sąd I instancji w sposób właściwy wyeksponowane), stanowią pozytywną prognozę na przyszłość, i pozwalają przypuszczać, że kara w formie i rozmiarze ustalonym przez Sąd merytoryczny zapewni, iż oskarżona będzie przestrzegała porządku prawnego i nie wejdzie ponownie w konflikt z prawem

119 Wniosek

120 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego czynu.

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadny

124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

125 Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

126 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

127 4.1.

128 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

129 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

130 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

131 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

132 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

133 5.1.1.

134 Przedmiot utrzymania w mocy

135 Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku.

136 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

137 Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonej D. S., kwestii jej winy i kwalifikacji prawnej przypisanego jej czynu.

138 Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej apelacji oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Skarżąca prezentuje w apelacji własny, subiektywny punkt widzenia odnośnie meritum sprawy bez uwzględnienia rzeczywistej treści dowodów i wymowy całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności.

139 Trafność rozstrzygnięcia w zakresie orzeczonej wobec oskarżonej kary, której nie można uznać za rażąco niewspółmiernie surowej, w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Tylko zaś taka ocena pozwalałaby na zmianę orzeczenia w tym zakresie. Wymierzona kara jest karą współmierną do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia zawinienia, uwzględnia także właściwości i warunki osobiste oskarżonej. Orzeczona kara w sposób prawidłowy uwzględnia i realizuje stawiane przed nią cele wychowawcze i zapobiegawcze, o jakich mowa w art. 53 § 1 i 2 k.k.

140 Z tych powodów Sąd Okręgowy, nie dopatrując się również uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok wobec oskarżonej D. S. utrzymał w mocy.

141 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

142 5.2.1.

143 Przedmiot i zakres zmiany

144 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

145 Zwięźle o powodach zmiany

146 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

147 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

148 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

149 5.3.1.1.1.

150 -----------------------------------------------------------------------

151 ☐ art. 439 k.p.k.

152 Zwięźle o powodach uchylenia

153 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

154 5.3.1.2.1.

155 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

156 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

157 Zwięźle o powodach uchylenia

158 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

159 5.3.1.3.1.

160 Konieczność umorzenia postępowania

161 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

162 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

163 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

164 5.3.1.4.1.

165 -----------------------------------------------------------------------

166 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

167 Zwięźle o powodach uchylenia

168 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

169 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

170 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

171 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

172 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

173 Przytoczyć okoliczności

174 -----------------

175 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

176 6. Koszty Procesu

177 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

178 Przytoczyć okoliczności

179 2

180 Biorąc pod uwagę sytuację osobistą, zdrowotną i możliwości finansowe oskarżonej D. S. (jedynym źródłem utrzymania oskarżonej jest aktualnie emerytura w wysokości około 4100 złotych), jak również uwzględniając to, że spoczywa na niej obowiązek uiszczenia należności sądowych w łącznej kwocie 2550,90 złotych, Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolnił ją od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

181 7. PODPIS

182 SSO Anna Gąsior – Majchrowska

183 1.11. Granice zaskarżenia

184 Kolejny numer załącznika

185 1

186 Podmiot wnoszący apelację

187 Oskarżona D. S..

188 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

189 Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 11 sierpnia 2023 roku w sprawie II K 305/22.

190 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

191 ☒ na korzyść

192 ☐ na niekorzyść

193 ☒ w całości

194 ☐ w części

195 ☐

196 co do winy

197 ☐

198 co do kary

199 ☐

200 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

201 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

202 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

203 ☒

204 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

205 ☐

206 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

207 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

208 ☒

209 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

210 ☒

211 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

212 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

213 ☐

214 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

215 ☐

216 art. 439 k.p.k.

217 ☐

218 brak zarzutów

219 0.1.1.4. Wnioski

220 ☐

221 uchylenie

222 ☒

223 zmiana