Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 listopada 2023 r., IV Ka 667/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 listopada 2023 r., IV Ka 667/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 667/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 sierpnia 2023 roku sygn. akt II K 885/23

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 oskarżyciel posiłkowy

12 oskarżyciel prywatny

13 obrońca

14 oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 na korzyść

19 na niekorzyść

20 w całości

21 w części

22 co do winy

23 co do kary

24 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

25 1.3.2. Podniesione zarzuty

26 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

27 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

28 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

29 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

30 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

31 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego

32 zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

33 art. 439 k.p.k.

34 brak zarzutów

35 1.4. Wnioski

36 uchylenie

37 zmiana

38 2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI

PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

39 2.1. Ustalenie faktów

40 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

41 Lp.

42 Oskarżony

43 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

44 Dowód

45 Numer karty

46 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

47 Lp.

48 Oskarżony

49 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

50 Dowód

51 Numer karty

52 2.2. Ocena dowodów

53 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

54 Lp. faktu

55 z pkt 2.1.1

56 Dowód

57 Zwięźle o powodach uznania dowodu

58 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające

59 znaczenia dla ustalenia faktów)

60 Lp. faktu

61 z pkt 2.1.1

62 albo 2.1.2

63 Dowód

64 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

65 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH

ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

66 Lp.

67 Zarzut

68 1

69 Rażącej niewspółmierności kary polegający na wymierzeniu oskarżonemu M. J. grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 40 tj. kary o charakterze wolnościowym, co w sytuacji kiedy postawa oskarżonego, uprzednio karanego za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk, za które został on skazany na karę grzywny, wysoki stopień stężenia alkoholu we krwi podejrzanego, przekraczający 3 promille, co przekłada się na wysoki stopień społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonemu czynu, wyrażający się także w nagminności tego typu przestępstw, a także rażące lekceważenie przez niego norm prawnych, polegające na tym, że mimo uprzedniej karalności, za takie samo przestępstwo, w dalszym nie przestrzegał porządku prawnego, co powoduje, że orzeczona względem niego kara jest rażąco niewspółmierna do stopnia zawinienia oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu, a tym samym powoduje, że nie spełnia swoich zadań wychowawczych i poprawczych w zakresie prewencji szczególnej, tym bardziej, że wymierzona poprzednio kara grzywny oraz środki karne nie powtrzymały oskarżonego przed kolejnym prowadzaniem pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, a także nie spełnia swoich zadań w zakresie prewencji ogólnej tj. prawidłowego odziaływania na społeczeństwo..

70 zasadny

71 częściowo zasadny

72 niezasadny

73 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

74 Na zasadzie art. 436 kpk Sąd ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego do okoliczności wskazanych w punkcie 4, które należało uwzględnić z urzędu, gdyż rozpoznanie sprawy w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpatrywanie zarzutu apelacji stało się bezprzedmiotowe.

75 Wniosek

76 O zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10 000 zł, dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i obciążenie kosztami postępowania.

77 zasadny

78 częściowo zasadny

79 niezasadny

80 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

81 Z uwagi na to, że zarzut jest bezprzedmiotowy, to również wniosek posiada taki sam status.

82 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

83 Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że na etapie postępowania przygotowawczego prokurator powziął uzasadnione wątpliwości co do poczytalności M. J. czego wyrazem było wydanie postanowienia o dopuszczeniu dowodu opinii sądowo-psychiatrycznej celem zbadania jego stanu poczytalności tempore criminis oraz tempore procedendi (k. 27). Skutkowało to także wyznaczeniem oskarżonemu obrońcy z urzędu (k. 30). W sporządzonej opinii biegli psychiatrzy jednoznacznie wskazali, że w chwili czynu M. J. miał zachowaną zdolność rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem, a także, że może on prowadzić obronę w sposób samodzielny i rozsądny (k. 42-43). Następnie prokurator przesłał do sądu akta postępowania przygotowawczego wraz z aktem oskarżenia (k. 57). Po czym, wyznaczony został termin rozprawy głównej (k. 63). Do czasu jednak rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 79 § 4 kpk (stwierdzającego brak obligatoryjności obrony w sytuacji, gdy z opinii biegłych lekarzy psychiatrów wynika, iż poczytalność oskarżonego w czasie popełnienia czynu nie była wyłączona ani w znacznym stopniu ograniczona, a nadto, że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala mu na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny). Na rozprawie natomiast w dniu 9 sierpnia 2023 roku Sąd I instancji procedował bez obecności obrońcy (k. 67-68).

84 W związku z powyższym, stwierdzić należy, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 10 kpk. Z racji bowiem braku wydania przez Sąd I instancji postanowienia o cofnięciu obrony obligatoryjnej w związku z treścią opinii biegłych psychiatrów usuwającej wątpliwości co do poczytalności M. J., stan ten trwał w postępowaniu jurysdykcyjnym, powodując konieczność posiadania obrońcy, a w konsekwencji obligatoryjny udział obrońcy w rozprawie, którego to wymogu nie zachowano (por. w tej kwestii wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2022 r., IV KK 30/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2020 r., V KK 248/19; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2019 r., V KK 121/18; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2019 r., III KK 662/18; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 506/17).

85 Stan obrony obligatoryjnej opartej na art. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpk nie ustaje bowiem z chwilą wydania opinii biegłych psychiatrów usuwającej wątpliwości organu procesowego, ale dopiero z chwilą wydania postanowienia przez sąd - art. 79 § 4 kpk.

86 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

87 Nieobecność obrońcy obligatoryjnego (art. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpk) na rozprawie w przypadku braku wydania przez sąd postanowienia stwierdzającego brak obligatoryjności obrony (art. 79 § 4 kpk), stanowi uchybienie będące bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 10 kpk, które sąd odwoławczy musi uwzględnić z urzędu, niezależnie od granic środka zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu na treść orzeczenia.

88 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

89 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

90 Przedmiot utrzymania w mocy

91 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

92 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

93 1.

94 Przedmiot i zakres zmiany

95 Zwięźle o powodach zmiany

96 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

97 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

98 1.1.

99 Brak udziału obrońcy w czynnościach w których jego udział był obowiązkowy.

100 art. 439 k.p.k.

101 Zwięźle o powodach uchylenia

102 Artykuł 439 § 1 pkt 10 kpk ma zastosowanie w sytuacji, gdy obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. W wypadku obrony obligatoryjnej ustawa wymaga obecności obrońcy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego (art. 79 § 3 kpk). Ustalenie, że w wypadkach wskazanych w treści art. 439 § 1 pkt 10 kpk obrońca oskarżonego w postępowaniu sądowym nie brał udziału w jakimkolwiek fragmencie czynności, w której jego udział był obowiązkowy, oznacza spełnienie bezwzględniej przesłanki odwoławczej, o której mowa w tym przepisie. Zgodnie natomiast z treścią art. 437 § 2 zd. 2 kpk jedną z podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jest właśnie art. 439 kpk.

103 2.1.

104 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

105 art. 437 § 2 k.p.k.

106 Zwięźle o powodach uchylenia

107 3.1.

108 Konieczność umorzenia postępowania

109 art. 437 § 2 k.p.k.

110 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

111 4.1.

112 art. 454 § 1 k.p.k.

113 Zwięźle o powodach uchylenia

114 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

115 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim zobowiązany jest ustrzec się uchybień o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

116 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

117 Punkt rozstrzygnięcia

118 z wyroku

119 Przytoczyć okoliczności

120 6. KOSZTY PROCESU

121 Punkt rozstrzygnięcia

122 z wyroku

123 Przytoczyć okoliczności

124 7. PODPIS

125 Załącznik do formularza UK 2

126 1.3. Granice zaskarżenia

127 Kolejny numer załącznika

128 1

129 Podmiot wnoszący apelację

130 prokurator

131 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

132 kara wymierzona oskarżonemu

133 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

134 na korzyść

135 na niekorzyść

136 w całości

137 w części

138 co do winy

139 co do kary

140 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

141 1.3.2. Podniesione zarzuty

142 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

143 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

144 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

145 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

146 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

147 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

148 art. 439 k.p.k.

149 brak zarzutów

150 1.4. Wnioski

151 uchylenie

152 zmiana