Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 września 2021 r., IV Ka 522/21

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 września 2021 r., IV Ka 522/21

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 522/21

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 07 czerwca 2021 roku w sprawie sygn. akt II K 174/20.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☐

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☐

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☐

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

62 Lp.

63 Oskarżony

64 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

65 Dowód

66 Numer karty

67 2.1.2.1.

68 1.6. Ocena dowodów

69 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

70 Lp. faktu z pkt 2.1.1

71 Dowód

72 Zwięźle o powodach uznania dowodu

73 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

74 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

75 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

76 Dowód

77 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

78 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

79 Lp.

80 Zarzut

81 3.1.

82 Zarzut obrazy prawa procesowego mającej istotny wpływ na treść wyroku, to jest art. 387 § 2 k.p.k., polegającej na niezawiadomieniu prokuratora o wnioskach obrońcy oskarżonych złożonych na podstawie art. 387 § 1 k.p.k., co uniemożliwiło oskarżycielowi publicznemu zajęcie stanowiska odnośnie tych wniosków i w rezultacie skutkowało wydaniem wadliwego wyroku, podczas gdy okoliczności sprawy przemawiały przeciwko takiemu rażąco łagodnemu rozstrzygnięciu.

83 ☐ zasadny

84 ☐ częściowo zasadny

85 ☒ niezasadny

86 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

87 Podniesiony przez skarżącego zarzut obrazy przepisów postępowania jest niezasadny.

88 Bowiem nieobecność prokuratora na rozprawie głównej, prawidłowo zawiadomionego o jej terminie, oznacza, że w wypadku zgłoszenia przez oskarżonego wniosku (w analizowanym przypadku przez obrońcę oskarżonych do którego przyłączyli się obaj oskarżeni wnioskując o dobrowolne poddanie się karze), o jakim mowa w art. 387 § 1 k.p.k. nie sprzeciwia się on takiemu wnioskowi. Zatem skuteczne złożenie sprzeciwu wobec wniosku oskarżonego wymaga obecności prokuratora na rozprawie głównej. Sąd Okręgowy podziela w tym kontekście poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów powszechnych (por. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 20.12.2019 r., VI Ka 1006/19, Legalis; wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 11.08.2020 r., II Ka 456/20, Legalis) oraz przez Sąd Najwyższy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.08.2019 r., IV KS 19/19, Legalis; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.01.2021 r., II KS 22/20, Legalis; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.06.2021 r., I KZP 16/20, Legalis), a także powszechnie akceptowane w piśmiennictwie prawniczym, między innymi w komentarzach do Kodeksu postępowania karnego – przez C. K. w Komentarzu pod red. K. D. (wyd. (...) 2020), D. Świeckiego w Komentarzu pod red. tegoż (Komentarz aktualizowany, Lex/el 2020), nadto przez J. Z. (Obrońca i pełnomocnik w procesie karnym i karnym skarbowym, (...) 2020).

89 Powyższe stanowisko w omawianej kwestii motywowane jest tym, że nie można przyjąć, że pozycje prokuratora i pokrzywdzonego w razie złożenia przez oskarżonego wniosku, o którym mowa w art. 387 § 1 k.p.k., są odmienne. A mianowicie dlatego, że w odniesieniu do prokuratora nie wprowadza domniemania, że wie o złożonej przez oskarżonego propozycji poddania się karze, natomiast w odniesieniu do pokrzywdzonego wprowadza „pewnego rodzaju domniemanie”. Skoro bowiem był on powiadomiony o terminie rozprawy i pouczony o treści art. 387 k.p.k., to przez niestawiennictwo na rozprawie milcząco aprobuje (nie wnosi sprzeciwu) co do ewentualnych propozycji oskarżonego związanych z dobrowolnym poddaniem się karze. „Po prostu mając wiedzę o takiej możliwości, godzi się na nią”. Jest przecież oczywiste, że i prokurator został zawiadomiony o terminie rozprawy (inaczej rozprawa nie może się toczyć) oraz że ma on wiedzę (zbędne byłoby udzielanie podmiotowi fachowemu pouczenia w tym zakresie) o możliwości złożenia przez oskarżonego wniosku, o którym mowa w art. 387 § 1 k.p.k. Nie wspiera zatem w sposób przekonujący stanowiska skarżącego wskazanie, że „z istoty konsensusu wynika, że musi on zostać zawarty miedzy stronami procesu, a więc nie pomiędzy sądem, a oskarżonym, lecz z jednej strony oskarżycielem i pokrzywdzonym, z drugiej zaś oskarżonym". W odniesieniu do tych twierdzeń należy wskazać, że przepis art. 387 § 2 k.p.k. zawiera w stosunku do pokrzywdzonego i prokuratora to samo domniemanie – że skoro wiedząc o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego wniosku o wydanie, bez przeprowadzania postępowania dowodowego, wyroku skazującego z określonymi rozstrzygnięciem co do kary, ewentualnie też (lub tylko) innych środków represji karnej i nie stawili się na rozprawę, chociaż zostali należycie powiadomieni o jej terminie, to nie sprzeciwiają się wnioskowi, który faktycznie został zgłoszony. Wykluczenie owego domniemania nie byłoby trudne w trakcie licznie przeprowadzanych nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, poprzez zaznaczenie w treści art. 387 k.p.k., że sąd może uwzględnić wniosek, gdy prokurator i pokrzywdzony, po zapoznaniu się z treścią wniosku nie sprzeciwili się zawartej w niej propozycji, względnie, gdyby miało dojść do zróżnicowania pozycji tych podmiotów, poprzez zaznaczenie, że w razie nieobecności prokuratora na rozprawie sąd może uwzględnić wniosek przy braku sprzeciwu prokuratora powiadomionego o treści wniosku. Nadto, nie podważa stanowiska sądu odwoławczego w omawianej kwestii wywiedziony przez prokuratora argument, że przyjmując koncepcję wymagającą powiadomienia prokuratora o propozycji dobrowolnego poddania się karze złożonej przez oskarżonego nie można pomijać treści art. 46 § 2 zd. 2 k.p.k., który zakłada, że przewodniczący lub sąd mogą uznać obecność oskarżyciela publicznego za obowiązkową.

90 W istocie rzeczy, zważyć należy, iż wywody skarżącego nie podlegają akceptacji z tego względu, że opierają się na nieuprawnionej tezie o zróżnicowaniu pozycji prokuratora i pokrzywdzonego w wypadku, gdy oskarżony złoży wniosek przewidziany w art. 387 § 1 k.p.k., skutkującej – czego nie sposób aprobować – przyjęciem, że lojalność procesową sąd orzekający powinien zachowywać tylko wobec prokuratora, chociaż bez trudu owe negatywne, zresztą przesadzone, skutki niezawiadomienia zainteresowanej osoby o propozycji oskarżonego można dostrzec po stronie pokrzywdzonego. Nie dostrzega również skarżący, że sąd rozpoznający sprawę powinien kierować się nie kalkulacją, na ile byłby prawdopodobny sprzeciw prokuratora odnośnie uwzględnienia złożonego przez oskarżonego wniosku, ale kryteriami określonymi w art. 387 § 2 k.p.k., w tym oceną, czy cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości. Niewątpliwie, gdy ma zostać wydany wyrok skazujący, jednym z tych celów jest wymierzenie oskarżonemu sprawiedliwej kary, zatem sąd orzekający powinien mieć na uwadze, czy taka właśnie kara, bez cechy rażącej łagodności, jest proponowana przez oskarżonego, a nie czy zaaprobowałby ją prokurator. W aspekcie powyższego na zakończenie wypada przyjąć założenie, że niezależnie od tego, czy prokurator uczestniczy w rozprawie, czy jest na niej nieobecny, sądy, w razie skazania oskarżonego, także w trybie art. 387 k.p.k., wymierzają mu karę z poszanowaniem dyrektyw zawartych w art. 53 k.k. i do wyjątku należy orzeczenie kary rażąco niewspółmiernej.

91 Wniosek

92 Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie II Wydział Karny.

93 ☐ zasadny

94 ☐ częściowo zasadny

95 ☒ niezasadny

96 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

97 Wyrok jest słuszny, zaś zarzuty apelacyjne nie zasługują na uwzględnienie.

98 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

99 4.1.

100 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

101 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

102 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

103 5.1.1.

104 Przedmiot utrzymania w mocy

105 Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku.

106 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

107 Wyrok we wskazanym zakresie słuszny. Sąd I instancji przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe w sposób rzetelny i wyczerpujący, a następnie zgromadzony materiał dowodowy poddał trafnej analizie i na tej podstawie wyprowadził słuszne wnioski zarówno co do winy oskarżonych w zakresie popełnienia przypisanych im przestępstw, subsumcji prawnej ich zachowań pod wskazane przepisy prawne, jak również w zakresie orzeczonych im kar.

108 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

109 5.2.1.

110 Przedmiot i zakres zmiany

111 Zwięźle o powodach zmiany

112 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

113 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

114 5.3.1.1.1.

115 ☐ art. 439 k.p.k.

116 Zwięźle o powodach uchylenia

117 5.3.1.2.1.

118 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

119 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

120 Zwięźle o powodach uchylenia

121 5.3.1.3.1.

122 Konieczność umorzenia postępowania

123 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

124 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

125 5.3.1.4.1.

126 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

127 Zwięźle o powodach uchylenia

128 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

129 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

130 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

131 Przytoczyć okoliczności

132 6. Koszty Procesu

133 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

134 Przytoczyć okoliczności

135 2

136 Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu N. G. z urzędu w postępowaniu odwoławczym w kwocie 516,60 złotych, które zasądzono na rzecz adwokata J. W. ustalono na podstawie art. 618 § 1 pkt 2 k.p.k., § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

137 3

138 Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu K. W. z urzędu w postępowaniu odwoławczym w kwocie 516,60 złotych, które zasądzono na rzecz adwokata J. W. ustalono na podstawie art. 618 § 1 pkt 2 k.p.k., § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

139 4

140 W oparciu o przepisy art. 636 § 1 k.p.k. i art. 9 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późniejszymi zmianami) Sąd Okręgowy ustalił, iż wydatki poniesione w postępowaniu odwoławczym ponosi Skarb Państwa.

141 7. PODPIS

142 1.11. Granice zaskarżenia

143 Kolejny numer załącznika

144 1

145 Podmiot wnoszący apelację

146 Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opocznie.

147 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

148 Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 07 czerwca 2021 roku w sprawie II K 174/20.

149 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

150 ☐ na korzyść

151 ☒ na niekorzyść

152 ☒ w całości

153 ☐ w części

154 ☐

155 co do winy

156 ☐

157 co do kary

158 ☐

159 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

160 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

161 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

162 ☐

163 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

164 ☐

165 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

166 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

167 ☒

168 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

169 ☐

170 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

171 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

172 ☐

173 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

174 ☐

175 art. 439 k.p.k.

176 ☐

177 brak zarzutów

178 0.1.1.4. Wnioski

179 ☒

180 uchylenie

181 ☐

182 zmiana