Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 września 2025 r., IV Ka 520/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 września 2025 r., IV Ka 520/25

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 sygn. akt 520/25

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 12 maja 2025 roku w sprawie II K 846/24

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☐ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☒

23 co do winy

24 ☒

25 co do kary

26 ☒

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☒

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☐

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☒

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☐

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

62 Lp.

63 Oskarżony

64 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

65 Dowód

66 Numer karty

67 2.1.2.1.

68 1.6. Ocena dowodów

69 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

70 Lp. faktu z pkt 2.1.1

71 Dowód

72 Zwięźle o powodach uznania dowodu

73 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

74 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

75 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

76 Dowód

77 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

78 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

79 Lp.

80 Zarzut

81 3.1.

82 1. zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 177 § 2 k.k. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że oskarżony naruszył zasadę bezpieczeństwa w ruchu wodnym, w sytuacji gdy takiego naruszenia nie było, a do zdarzenia doszło w sposób niebudzący wątpliwości poprzez naruszenie przez pokrzywdzoną M. B. zasady bezpieczeństwa w ruchu wodnym wyrażonej w § 6.03.bis. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych;

83 2. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mającego wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że oskarżony

84 - nienależycie obserwował inne statki i sytuację na wodzie, w wyniku czego zbyt późno zauważył nadciągający z jego lewej strony skuter wodny,

85 - wykonał bezpośrednio przed zdarzeniem niepożądany manewr w postaci „zrzucenia manetek”, co spowodowało utratę kontroli nad sterowanym statkiem i wykluczyło możliwość wykonania pożądanego manewru nagłego skrętu przed skuterem lub zawrócenia statku czy też ustawienia się bokiem do skutera,

86 - w sytuacji gdy brak jest niebudzących wątpliwości dowodów wskazujących na nienależytą obserwację sytuacji na wodzie, a nadto, gdy podjęty przez oskarżonego manewr wytracenia prędkości, ale bez spowodowania zagrożenia dla innych osób oraz przy braku jakiejkolwiek świadomości jak zachowa się kierująca skuterem, która naruszyła podstawową zasadę bezpieczeństwa w ruchu wodnym tj. zasadę ustąpienia pierwszeństwa statkowi nadpływającemu z prawej strony, nie może być uznany za manewr niepożądany i jako taki powodujący, że oskarżony przyczynił się do zaistnienia wypadku;

87 ☐ zasadny

88 ☐ częściowo zasadny

89 ☒ niezasadne

90 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

91 Apelacja obrońcy, pomimo nie postawienia zarzutu obrazy przepisów postępowania w rozumieniu art. 7 kpk, czy art. 410 kpk, wydaje się taki zarzut zawierać, albowiem apelant podnosi, iż dokonano niewłaściwych ustaleń faktycznych, w sytuacji „ gdy brak jest niebudzących wątpliwości dowodów wskazujących na nienależytą obserwację sytuacji na wodzie” oraz inne.

92 Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd I instancji nie naruszył w żaden sposób wskazanych przepisów postępowania przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który to materiał był obszerny, a przede wszystkim wystarczający dla dokonania ustaleń mających znaczenie przy ocenie zachowania J. R. na wodzie. Zgromadzone w sprawie dowody, zostały ocenione w sposób zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego myślenia i jako takie w pełni korzystają z ochrony, jaką daje przepis art. 7 kpk.

93 Przy tym, tak właśnie kompleksowo i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy dał pełne podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że zachowanie oskarżonego pozostawało w związku przyczynowym z zaistniałym wypadkiem. Sąd meriti zasadnie dał wiarę w tym zakresie w szczególności zeznaniom świadka (...) K., który jest osobą postronną, w żaden sposób nie zainteresowaną celowym pomówieniem oskarżonego praz opinii biegłego. Apelant podnosząc zarzut nieprawidłowych ustaleń wywodzi, że wynikają one z protokołu przeprowadzonego w ramach postępowania w sprawie wypadku żeglugowego przez Dyrektora (...), który z kolei zakłada błędnie moment dostrzeżenia przez oskarżonego skutera z pokrzywdzonymi. Tymczasem sąd odwoławczy zważył, że wyniki (protokół) postepowania przeprowadzonego przez Dyrektora (...), to tylko jeden z wielu dokumentów załączonych w poczet materiału dowodowego, natomiast ustalenia sądu rejonowego w zakresie sprawstwa, opierają się przede wszystkim na zeznaniach przesłuchanego zgodnie z procedurą Kodeksu postępowania karnego, w charakterze świadka, M. K. oraz na opinii biegłego M. R. (biegły opiniując pierwotnie w oparciu m.inn. o zeznania J. R. (2), po zmianie jego roli w procesie i złożeniu wyjaśnień, podtrzymał wydaną opinię (inf. k.214), a sąd odwoławczy stwierdza, że o najistotniejszych dla ustaleń kwestiach, ocenianych przez biegłego, oskarżony informował wyjaśniając).

94 Zgodnie z życiowym doświadczeniem i logiką ocenić należy, iż ww. świadek opisał swoje odczucie na widok sposobu poruszania się skutera z pokrzywdzonymi oraz pojazdu motorowodnego oskarżonego. Informacje pozyskane od tego świadka, na jakich oparł się biegły, pokrywają się z jego wypowiedziami złożonymi w ramach procesu karnego. Świadek jednoznacznie określił moment, w którym sam dostrzegł stan zagrożenia na wodzie. Apelant stara się nie dostrzegać, iż świadek ten zeznał, że „ jak na to patrzył ( tj. skuter zbliżający się z lewej strony w kierunku prawej burty i dziobu motorówki), to miał przeczucie, że dojdzie do zdarzenia, kolizji i zaczął krzyczeć, drzeć się”. Świadek M. K. poruszał się za oskarżonym, podobnym torem i obserwował zdarzenie z odległości ok. 100-150 m. W ocenie sądu odwoławczego taka odległość pozwalała świadkowi na dość precyzyjną rejestrację przebiegu zdarzenia, przy bardzo dobrych warunkach pogodowych. Nie można też zapomnieć o wieloletnim doświadczeniu świadka jako aktywnego sternika łodzi motorowej. Skoro więc świadek, gdy ww. pojazdy, wg. jego zeznań znajdowały się w odległości ok. 50 m od siebie, płynąc dalej torem kolizyjnym, sam zareagował krzykiem na zagrożenie, co do którego już wcześniej miał przeczucie, a znajdował się przecież dalej niż oskarżony od źródła zagrożenia, to trudno jest przyjąć, że takowy stan zagrożenia nie powinien być zauważony przez oskarżonego, także dysponującego wieloletnim doświadczeniem „na wodzie”. Ponadto ów stan, po jego możliwym i należytym spostrzeżeniu, powinien spowodować prawidłową reakcję obronna na stan zagrożenia. Gdyby oskarżony należycie obserwował inne statki wodne i sytuacje na wodzie, co istotne - wokół swojego statku, a nie tylko wąsko przed jego dziobem, to zachowując należytą ostrożność, a przy tym zasadę ograniczonego zaufania, miał szansę uniknąć zderzenia ze skuterem. Takiej jednak obserwacji i właściwego manewru obronnego zabrakło.

95 W tym światle blednie wymowa wyjaśnień oskarżonego oraz świadków w osobach jego córek, że skuter pojawił się zbyt „nagle” przed motorówką; zwłaszcza, jak weźmie się pod uwagę niekonsekwencję zeznań tych świadków, co do okoliczności sposobu poruszania się skutera, w szczególności lansowanej dopiero na rozprawie i zmienionej wersji, zgodnie z którą skuter z pokrzywdzonymi jednak podjął manewr hamowania i to taki, na skutek którego miał się zatrzymać tuż przed dziobem motorówki J. R..

96 Wbrew twierdzeniom apelanta poprawna była także ocena opinii biegłego M. R.. Biegły, dysponujący wiedzą fachową i znanym doświadczeniem zawodowym, jednoznacznie i logicznie odniósł się do wszystkich kwestii związanych z oceną taktyki i techniki kierujących skuterem oraz łodzią motorową. Jego wnioski korelują z treścią osobowych źródeł dowodowych, zwłaszcza z zeznaniami świadka (...) K.. W szczególności biegły w czytelny, obszerny i przekonujący sposób, posługując się dodatkowo danymi z przeprowadzonego ze swoim udziałem eksperymentu uwzgledniającego róże warianty możliwego zachowania się kierującego motorówką (przy użyciu konkretnego, tego samego pojazdu), wykazał, dlaczego akurat manewr zrzucenia manetek przez J. R. był „kategorycznym błędem” – nie miał wpływu na oczekiwane wyhamowanie statku, a jedynie powodował utratę nad nim kontroli. Pożądaną i właściwą reakcją, w ocenie biegłego, było wrzucenie biegu wstecznego i dodanie gazu, czego jednak, jak słusznie ustalono kompleksowo w reakcji oskarżonego zabrakło. Z zeznań naocznego świadka (...) K. wynika podobnie tj. że zastosowane hamowanie łodzią motorową nie było nagłe. Zabrało także po stronie oskarżonego pożądanej, wskazanej przez biegłego, próby zejścia z kursu kolizyjnego, gdzie biegły w przekonujący sposób wyjaśnił, że manewr ten także był możliwy do wykonania.

97 W oparciu o wiedzę i doświadczenie życiowe, jak też zasady logicznego rozumowania nie sposób nie podzielić wniosków biegłego, że własne krzyki i użycie sygnału dźwiękowego miało znikomy wpływ na możliwość zapobieżenia wypadkowi, w szczególności w sytuacji hałasu, jaki emitują silniki pojazdów wodnych i itp.

98 Biegły nie tylko opiniował w oparciu o akta sprawy (karnej), ale także przeprowadził wizję lokalną (ustalał odległości co do możliwej obserwacji nadjeżdżającego skutera z lewej strony, pod skosem) i eksperyment, jak również poparł swój wniosek powołując się na liczne akty prawne i doszedł do słusznej w ocenie sadu odwoławczego konkluzji, że oskarżony zbyt późno zauważył nadciągający skuter wodny, co wskazuje na niedostateczną obserwację akwenu. To po takiej, niedostatecznej obserwacji akwenu, reakcja oskarżonego na stan zagrożenia nie była odpowiednia i skuteczna. Przy czym biegły opisał, jak winien wyglądać prawidłowy, modelowy sposób zachowania się w rzeczonej sytuacji, wykazał, że był on możliwy do przeprowadzenia na konkretnym pojeździe, w który jednak model oskarżony niestety nie wpasował się.

99 Sąd odwoławczy zważył, że bezpośredni świadek zdarzenia, słusznie uznany przez sąd I instancyjny, za w pełni wiarygodne źródło dowodowe, jednoznacznie opisała zachowywanie się oskarżonego i pokrzywdzonych. Motorówka i skuter płynęły w taki sposób, że obie jednostki przez dłuższy okres czasu były wzajemnie widoczne tj. zarówno dla kierującej skuterem, jak i kierującego łodzią. Obie jednostki płynęły dosyć jednostajnie, na dłuższym odcinku i po kolizyjnych torach. To oczywiście kierująca skuterem M. B., wobec zasady zwanej powszechnie zasadą „prawej ręki”, winna zauważyć motorówkę oskarżonego i ustąpić jej pierwszeństwa. To ona, naruszając obowiązujące przepisy wodne, spowodowała stan zagrożenia na wodzie i spowodowała przedmiotowy wypadek w ruchu wodnym. Niestety dziewczyna nie ustąpiła pierwszeństwa i jak się wydaje, do ostatniej chwili nie spostrzegła nawet zagrożenia dla bezpieczeństwa własnego i wiezionej koleżanki (pasażerki skutera). Świadek M. K. bardzo obrazowo opisał, że z jego perspektywy wyglądało to tak, „ jakby te dzieciaki były zaczarowane, jakby diabeł kierownicę trzymał”. Zachowanie oskarżonego, zostało ocenione pod kątem przyczynienia się do zaistniałego zdarzenia, gdzie zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu karnego także owo przyczynienie się może być oceniane jako wypełniające znamiona przepisu art. 177 kk.

100 Z zasady ograniczonego zaufania wynika, że zaufanie do uczestnika ruchu oraz innych znajdujących się na jezdni/wodzie powinno być pełne i nieograniczone, dopóki zachowanie innych osób, ich cechy osobiste, albo inne okoliczności nie wskazują na możliwość naruszenia przez nich obowiązujących zasad i przepisów ruchu (tak m.in. W. Kotowski, Podstawowe zasady, s. 297). Zdaniem sądu odwoławczego należyta obserwacja akwenu wokół łodzi powinna doprowadzić oskarżonego do spostrzeżenia, że po pierwsze: skuter nadpływający z jego lewej strony znajduje się na torze kolizyjnym z motorówką, oraz po drugie: że pomimo owej kolizyjności, od dłuższego czasu skuter ani nie zmienia kursu, ani nie hamuje, ani nie wykazuje żadnego innego manewru sugerującego dostrzeżenie motorówki na torze kolizyjnym. Nie może ekskulpować oskarżonego ewentualne założenie, że skuter z nastolatkami w ostatniej chwili jednak odbije (skręci niekolizyjnie), czy intensywnie zahamuje, bo choć znając zwrotność skutera niewykluczone, że taki manewr byłby możliwy do przeprowadzenia na wodzie; to jednak nadal taki manewr byłby ryzykowny i niepewny. Oskarżony zobaczył skuter zbyt późno, bo nienależycie obserwował inne statki i sytuację na wodzie, a ponadto na widok skutera tuż przy swojej lewej burcie, krzykiem a potem trąbieniem próbował zaalarmować kierującą skuterem, a potem wykonał manewr powodujący de facto utratę przez niego kontroli nad łodzią („zrzucenie manetek”), w sytuacji gdy inny ustalony przez biegłego manewr obronny, dałby mu szanse na uniknięcie zderzenia.

101 Przyczynienie się do wypadku przez współuczestnika ruchu drogowego albo przez inną osobę powinno być uwzględnione na korzyść sprawcy, zwłaszcza wtedy, gdy owe przyczynienie się jest znaczne (tak uchwała SN z 28.2.1975 r., V KZP 2/74, OSNKW 1975, Nr 4-5, poz. 33), z drugiej jednak strony, Sąd Najwyższy zauważył, że ewentualne przyczynienie się innego uczestnika do spowodowania wypadku drogowego nie zwalnia od odpowiedzialności tego, kto swoim działaniem także się do niego przyczynił (wyr. SN z 24.1.1997 r., II KKN 133/96, Prok. i Pr. - wkł. 1997, Nr 6, poz. 5).

102 W takim bowiem wypadku, rolą sądu jest analiza stopnia naruszenia reguł bezpieczeństwa przez poszczególne osoby współprzyczyniające się do powstania skutku oraz ocena charakteru tych reguł (por. wyr. SN z 22.5.2019 r., V KK 227/18, Legalis oraz post. SN z 27.5.2021 r., IV KK 117/21, Legalis). Zdaniem sądu odwoławczego poprawnie oceniono i ustalono, że przyczynienie się oskarżonego do zaistniałego wypadku było zarzucalne. Do takiego wniosku prowadzi ocena stopnia naruszenia reguł bezpieczeństwa przez oskarżonego i charakter tych reguł. Różnica pomiędzy charakterem naruszonych reguł ostrożności oraz stopniem ich naruszenia niekiedy może prowadzić w konsekwencji do ograniczenia lub wyłączenia osób współprzyczyniających się, ale tylko wówczas gdy ich zachowania nie stanowiły znaczącego naruszenia reguł ostrożności w porównaniu z zachowaniami innych osób także współprzyczyniających się do wystąpienia skutku, w tym powodujących pierwotny stan zagrożenia. W przedmiotowej sprawie oskarżony powinien podjąć właściwe manewry obronne, uprzednio po należytej obserwacji akwenu wokół prowadzonej łodzi. Miał szanse uniknąć zderzenia ze skuterem. Podjął manewr obronny, ale niewłaściwy dla danej sytuacji na wodzie, a przede wszystkim całkowicie nieskuteczny. To, że na przodzie łodzi motorowej wiózł jako pasażerki, swoje nastoletnie córki, zostało właściwie dostrzeżone i ocenione przez biegłego, przy wyprowadzaniu wniosków końcowych. Jego zachowanie stanowiło przejaw takiego naruszenia reguł bezpieczeństwa na wodzie, pozostającego w związku przedmiotowo-skutkowym z następstwami zdarzenia, że ocena zachowania z punktu widzenia przepisu art. 177 kk winna prowadzić do przypisanego sprawstwa.

103 Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest przykładowo wyrok Sądu najwyższego z dnia 8 kwietnia 2013r. wydany w sprawie sygn. II KK 206/12, w którym czytamy (Teza I): „ Współodpowiedzialnymi za występek określony w art. 177 § 1 lub 2 KK (to jest za spowodowanie wypadku drogowego) mogą być dwaj współuczestnicy ruchu, a czasem nawet większa ich liczba. Warunkiem takiej oceny prawnej jest stwierdzenie, w odniesieniu do każdego z tych uczestników z osobna, po, że w zarzucalny sposób naruszył on, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu, a także, że pomiędzy jego zachowaniem a zaistniałym wypadkiem istnieje powiązanie przyczynowe oraz tego, że istnieje normatywna podstawa do przyjęcia, iż zachowanie uczestnika ruchu powiązane przyczynowo z wypadkiem zasługuje z kryminalno-politycznego punktu widzenia na ukaranie. Ten ostatni wyznacznik odpowiedzialności oceniać należy według kryterium, w myśl którego przypisywalny jest tylko taki skutek, który został przez danego uczestnika ruchu spowodowany w wyniku sprowadzenia przezeń niedozwolonego niebezpieczeństwa (ryzyka) jego powstania albo istotnego zwiększenia ryzyka już istniejącego (a będącego np. wynikiem zachowania innego współuczestnika ruchu) - oczywiście w razie zrealizowania się tego właśnie niebezpieczeństwa (ryzyka) w postaci skutku spełniającego znamiona typu czynu określonego w art. 177 § 1 lub 2 KK ” (opubl. Legalis, OSP 2014/6/63; KZS 2014/6/25). Wniosek taki powtórzono w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2025 r. V KK 491/24 (opubl. Legalis).

104 Nie sposób zgodzić się więc z zarzutami błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i mających wpływ na jego treść, albowiem sąd I instancji błędu takiego się nie dopuścił.

105 Należy podkreślić, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku nie może sprowadzać się tylko i wyłącznie do samej polemiki z ustaleniami poczynionymi przez Sąd, a wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych powinien dążyć do wykazania konkretnie uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, których miał dopuścił się Sąd przy ocenie zebranego materiału dowodowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może ograniczać się wyłącznie do kwestionowania stanowiska, które przyjął sąd I instancji, a powinien wskazywać nieprawidłowości, jakich miał dopuść się sąd w swoim rozumowaniu co do oceny okoliczności sprawy. Sama bowiem możliwość przeciwstawienia poczynionym przez sąd ustaleniom odmiennego punktu widzenia, nie stanowi uzasadnienia stwierdzenia, iż sąd dopuścił się błędów w ustaleniach faktycznych.

106 W przedmiotowej sprawie apelant zarzut błędnych ustaleń łączył przede wszystkim z niewłaściwą oceną opinii biegłego, co do zachowania oskarżonego polegającego na zrzuceniu manetek i niewłaściwy obserwowania akwenu. Tymczasem, co we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia uargumentowano, nie budzi zastrzeżeń dokonana ocena materiału dowodowego. Jak niezwykle zwięźle i trafnie wskazuje Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. II AKa 171/15, jeżeli Sąd nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych (Legalis Numer 1337292).

107 Poczynione przez sąd rejonowy ustalenia w zakresie stanu faktycznego i „przyczynienia się” oskarżonego, są w ocenie sądu okręgowego prawidłowe i nie wykazują cech jakiegokolwiek błędu także w zakresie poprawności zastosowania przepisu art. 177 §2 kk.

108 Wniosek

109 o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu,

110 ☐ zasadny

111 ☐ częściowo zasadny

112 ☒ niezasadny

113 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

114 - sąd rejonowy miał wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wydania wyroku skazującego, a apelacja nie zasługuje w tym zakresie na uwzględnienie,

115 3.2.

116 Zarzut rażącej współmierności:

117 - kary pozbawienia wolności polegający na wymierzeniu oskarżonemu za zarzucany czyn kary 3 lat pozbawienia wolności jako kary zbyt surowej,

118 - środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu wodnego, w sytuacji, gdy niekaralność oskarżonego w chwili zdarzenia, jego właściwości nie wskazujące na chociażby minimalną demoralizację, jego warunki osobiste, niski stopień zawinienia przejawiający się tylko w przyczynieniu się do zaistnienia zdarzenia, postawa po wypadku polegająca na niezwłocznym udzielaniu pomocy pokrzywdzonym, a nadto cele, jakie kara i środek kamy w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej winny osiągnąć, pozwalają i uzasadniają wymierzenie oskarżonemu ewentualnej kary o charakterze wolnościowym i nieorzekanie środka karnego eliminującego oskarżonego z ruchu wodnego jako wieloletniego kapitana statków o napędzie mechanicznym;

119 ☐ zasadny

120 ☒ częściowo zasadny

121 ☐ niezasadny

122 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

123 Okoliczności podmiotowe i przedmiotowe wypadku zostały dostrzeżone przez sąd rejonowy, ale nienależycie ocenione z punktu widzenia zasad rządzących wymiarem kary. W szczególności sąd rejonowy nie docenił szeregu łagodzących okoliczności zachodzących w stosunku do oskarżonego, a nadto łącznej ich wymowy dla oceny zasadności określonej represji karnej zastosowanej wobec sprawy. Sąd odwoławczy zważył, że do okoliczności łagodzących dla J. R. należały:

124 - nieumyślny charakter naruszenia reguł bezpieczeństwa na wodzie wynikających z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych;

125 - zachowanie się bezpośrednio po wypadku, w tym udzielona pokrzywdzonym, wespół ze świadkiem pierwsza pomoc, pozostawanie na miejscu zdarzenia i poddanie się wszelkim czynnościom wyjaśniającym,

126 - fakt uprzedniej niekaralności w dacie czynu (tj. w dniu 13.08.2023r.),

127 - jednorazowa karalność za czyn z art. 209 §1 kk, gdzie wyrok skazujący zapadł w dniu 17.09.2024r., a oskarżonemu wymierzono karę ograniczenia wolności (sprawa Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach sygn. II K 2213/23),

128 - sposób życia przed popełnieniem czynu tj. ustabilizowana sytuacja rodzinna, prowadzenie własnej działalności gospodarczej,

129 - możliwość błędnego wyboru manewru obronnego, na dostrzeżone niebezpieczeństwo na wodzie, na skutek nadmiernej ostrożności względem nastoletnich córek siedzących na dziobie łodzi (przy gwałtownym hamowaniu motorowa łódź ma tendencję do obniżenia dziobu nawet poniżej lustra wody),

130 - przyczynienie się do zaistniałego wypadku, gdzie to pokrzywdzona kierująca skuterem spowodowała swoim zachowaniem powstanie stanu niebezpieczeństwa i nie ustąpiła pierwszeństwa przejazdu motorówce (w sposób wysoce brawurowy, mimo posiadanego patentu żeglarskiego, naruszyła jedną z podstawowych reguł ruchu wodnego).

131 Uwzględniając te okoliczności, w tym bardzo tragiczny skutek wypadku (śmierć dwóch nastoletnich dzieci), sąd odwoławczy obniżył oskarżonemu wymiar orzeczonej kary pozbawienia wolności do 1 roku.

132 Sąd okręgowy uznał, iż tak określony wymiar kary dostosowany jest do wagi czynu, sylwetki sprawcy i dostatecznie uwzględnia okoliczności dla niego łagodzące i obciążające.

133 Niewspółmierność kary jest pojęciem ocennym i z powodu niedookreśloności kryteriów „współmierności” występuje często, przy czym zmiana w tym zakresie jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy kara jest tak rażąco wysoka lub niska, że nie może zostać utrzymana, a więc kiedy kara w powszechnym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Dlatego, aby orzekane kary były odbierane jako sprawiedliwe sąd powinien kierować się wskazaniami zawartymi w art. 53 kk, w szczególności w § 2 tego przepisu.

134 Kara pozbawienia wolności może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową nie tylko z powodu jej wysokości, ale również z powodu braku orzeczenia o warunkowym zawieszeniu jej wykonania. Warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności powoduje bowiem, że orzeczona kara pozbawienia wolności faktycznie staje się zupełnie innym rodzajem kary. Dlatego brak orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, przy istnieniu przesłanek przemawiających za orzeczeniem kary wolnościowej, trzeba zawsze traktować jako orzeczenie nadmiernie surowe. Zgodnie z treścią art. 69 §1 kk sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa, nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.

135 Mając na uwadze okoliczności popełnienia czynu, postawę oskarżonego, jego warunki i właściwości osobiste, a także uwzględniając to, że samo prowadzenie przedmiotowego postępowania karnego to z pewnością bardzo duża nauczka dla osoby postawionej w stan oskarżenia, sąd doszedł do przekonania, że oskarżony zasługuje na dobrodziejstwo probacji, a okres próby 2 lat będzie dostateczny dla zweryfikowania postawionej pozytywnej prognozy kryminologicznej.

136 W przekonaniu Sądu odwoławczego tak zastosowana represja karna nie razi surowością, jest dostatecznie dolegliwa, ale także jako jedyna jest wystarczająca dla osiągnięcia celów kary, zarówno w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, jak i wpłynie zapobiegawczo i wychowawczo wobec oskarżonego na przyszłość. Do takiej oceny prowadzi w szczególności uwzględnienie tego, że karze pozbawienia wolności orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, towarzyszą kara grzywny, środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu wodnego i trzy nawiązki. Wymierzając oskarżonemu karę pozbawienia wolności sąd odwoławczy uwzględnił również wymogi prewencji generalnej, kształtowania wyobrażenia o konieczności przestrzegania obowiązujących norm prawnych i budowania autorytetu porządku prawnego.

137 Te same okoliczności podmiotowo-przedmiotowe sąd odwoławczy uwzględnił także przy orzekaniu o środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu wodnego.

138 W realiach niniejszej sprawy należy bowiem stwierdzić, iż sąd I instancji nie uwzględnił w pełni okoliczności przedmiotowych i podmiotowych wpływających na wymiar orzeczonego w stosunku do oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Ustalając rozmiar owego zakazu, sąd I instancji pominął szereg okoliczności łagodzących wspomnianych powyżej i zastosował zbyt surową represje karną z nim związaną. Z tych także powodów sąd odwoławczy zdecydował się obniżyć orzeczony zakaz do lat dwóch.

139 Dla zapewnienia realnej dolegliwości kary, Sąd odwoławczy na podstawie art. 71 § 1 kk wymierzył oskarżonemu karę grzywny w liczbie 200 stawek dziennych po 15 zł. każda. Przy wymiarze liczby stawek sąd miał na uwadze wskazane w art. 53 kk dyrektywy wymiaru kary, a przy określeniu wysokości stawki treść art. 33 § 3 kk.

140 Już tylko na marginesie wspomnieć także należy, że i oskarżyciel publiczny w ostatnim słowie, wnioskował o orzeczenie wobec J. R. (2) kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, bez orzekania o karze grzywny i bez orzekania o środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów.

141 Wniosek

142 o orzeczenie kary pozbawienia wolności z zastosowaniem dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia jej wykonania i nieorzekanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu wodnego,

143 ☐ zasadny

144 ☒ częściowo zasadny

145 ☐ niezasadny

146 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

147 Sąd rejonowy w zakresie rodzaju i wymiary kary pozbawienia wolności oraz środka karnego wydał orzeczenia rażąco niewspółmiernie surowe do okoliczności podmiotowo - przedmiotowych sprawy, o czym powyżej.

148 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

149 4.1.

150 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

151 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

152 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

153 5.1.1.

154 Przedmiot utrzymania w mocy

155 wyrok skazujący (wina);

156 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

157 - sąd rejonowy miał wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wydania wyroku skazującego, a apelacja nie zasługuje w tym zakresie na uwzględnienie;

158 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

159 5.2.1.

160 Przedmiot i zakres zmiany

161 wymiar i rodzaj kary, wymiar środka karnego oraz orzeczenie grzywny akcesoryjnej,

162 Zwięźle o powodach zmiany

163 wskazano w rubryce powyżej 3.2.;

164 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

165 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

166 5.3.1.1.1.

167 ☐ art. 439 k.p.k.

168 Zwięźle o powodach uchylenia

169 5.3.1.2.1.

170 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

171 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

172 Zwięźle o powodach uchylenia

173 5.3.1.3.1.

174 Konieczność umorzenia postępowania

175 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

176 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

177 5.3.1.4.1.

178 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

179 Zwięźle o powodach uchylenia

180 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

181 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

182 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

183 Przytoczyć okoliczności

184 6. Koszty Procesu

185 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

186 Przytoczyć okoliczności

187 pkt 3 i 4

188 O kosztach za postępowanie odwoławcze sąd okręgowy orzekł na podstawie art. 634 kpk w zw, z art. 627 kpk. Sąd okręgowy na podstawie art. 2 ust 1 pkt 3, art. 3 , art. 10 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych ( tj. Dz. U. nr 49 poz. 223 z późn. zm) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 480 złotych opłaty za obie instancje i kwotę 20 złotych z tytułu zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze.

189 Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych kwoty po 840 złotych (minimalna kwota przewidziana prawem przy pełnomocnictwie z wyboru) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

190 7. PODPIS

191 1.11. Granice zaskarżenia

192 Kolejny numer załącznika

193 1

194 Podmiot wnoszący apelację

195 obrońca oskarżonego

196 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

197 wina, kara, środek karny

198 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

199 ☒ na korzyść

200 ☐ na niekorzyść

201 ☒ w całości

202 ☐ w części

203 ☒

204 co do winy

205 ☒

206 co do kary

207 ☒

208 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

209 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

210 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

211 ☒

212 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

213 ☐

214 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

215 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

216 ☒

217 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

218 ☒

219 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

220 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

221 ☒

222 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

223 ☐

224 art. 439 k.p.k.

225 ☐

226 brak zarzutów

227 0.1.1.4. Wnioski

228 ☐

229 uchylenie

230 ☒

231 zmiana