Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 sierpnia 2023 r., IV Ka 446/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 sierpnia 2023 r., IV Ka 446/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 446/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim

9 z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 74/21

10 1.2. Podmiot wnoszący apelację

11 oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

12 oskarżyciel posiłkowy

13 oskarżyciel prywatny

14 obrońca

15 oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

16 inny

17 1.3. Granice zaskarżenia

18 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

19 na korzyść

20 na niekorzyść

21 w całości

22 w części

23 co do winy

24 co do kary

25 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

26 1.3.2. Podniesione zarzuty

27 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

28 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

29 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

30 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

31 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

32 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego

33 zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

34 art. 439 k.p.k.

35 brak zarzutów

36 1.4. Wnioski

37 uchylenie

38 zmiana

39 2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI

PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

40 2.1. Ustalenie faktów

41 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

42 Lp.

43 Oskarżony

44 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

45 Dowód

46 Numer karty

47 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

48 Lp.

49 Oskarżony

50 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

51 Dowód

52 Numer karty

53 2.2. Ocena dowodów

54 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

55 Lp. faktu

56 z pkt 2.1.1

57 Dowód

58 Zwięźle o powodach uznania dowodu

59 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające

60 znaczenia dla ustalenia faktów)

61 Lp. faktu

62 z pkt 2.1.1

63 albo 2.1.2

64 Dowód

65 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

66 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH

ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

67 Lp.

68 Zarzuty

69 1.

70 - obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 kpk poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w odniesieniu do przestępstwa z art. 273 kk, podczas gdy zachowania te były już przedmiotem innego postępowania karnego, zakończonego wydaniem prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. akt VI K 100/19, w którym przypisano oskarżonemu M. K. sprawstwo przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 56 § 1 kks i in.,

71 - naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 § 1 kks poprzez błędne zakwalifikowanie tego samego czynu oskarżonego jednocześnie jako przestępstwa z kodeksu karnego oraz przestępstwa skarbowego,

72 - obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 8 § 2 kks poprzez pominięcie w wyroku postanowienia co do ustalenia, iż orzeczona wyrokiem kara nie podlega wykonaniu, z uwagi na to, iż wykonaniu podlega kara surowsza orzeczona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. akt VI K 100/19;

73 zasadny

74 częściowo zasadny

75 niezasadne

76 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

77 W niniejszej sprawie zachodziły warunki do zastosowania przepisu art. 8 § 1 kks. Przepis ten normuje tzw. idealny zbieg czynów zabronionych i obliguje - zgodnie z jego brzmieniem - do zastosowania do czynu będącego przestępstwem skarbowym, który wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w przepisach karnych innej ustawy, każdego z tych przepisów. Oznacza to, że skazanie i wymierzenie kary w takim wypadku następuje odrębnie na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego oraz odrębnie na podstawie przepisów innej ustawy karnej z tym zastrzeżeniem, iż wykonaniu podlega - co do zasady - tylko najsurowsza z kar (art. 8 § 2 i 3 kks). Konstrukcja określona w art. 8 kks oparta jest zatem w całości na odrzuceniu zasady, obowiązującej w prawie karnym powszechnym, w zakresie zbiegu wewnętrznego przepisów kodeksu karnego skarbowego oraz w zakresie zbiegu przepisów określających wykroczenia powszechne, wedle której dla przyjęcia wielości przestępstw lub wykroczeń konieczna jest wielość czynów (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 sierpnia 2008 r., IV KK 407/08, oraz uzasadnienie postanowienia tego Sądu z 8 kwietnia 2009 r., IV KK 407/08 oraz P. Kardas, Komentarz do art. 8 Kodeksu karnego skarbowego - Lex/el).

78 Zgodnie z Uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 24 stycznia 2013 r. I KZP 19/12 w przypadku stosowania konstrukcji tzw. idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa w art. 8 § 1 kks, reguły wyłączania wielości ocen mogą służyć do redukcji kwalifikacji prawnej w ramach normatywnej analizy przeprowadzonej odrębnie dla poszczególnych deliktów (skarbowego i powszechnego) objętych tym zbiegiem, natomiast nie mają już zastosowania do obu kwalifikacji prawnych jako całości. Inaczej rzecz ujmując: reguły wyłączania wielości ocen mają zastosowanie jedynie w wypadku zbiegu przepisów ustawy, natomiast nie stosuje się ich w razie idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa w art. 8 § 1 kks. Oznacza to, że, przy zastosowaniu art. 8 § 1 kks sprawca odpowiada odrębnie (podwójnie) z każdego z naruszonych swoim działaniem, czy zaniechaniem przepisów, tak prawa karno-skarbowego, jak i prawa powszechnego.

79 Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje trafność powyższego przekonania. Tak ze względów w uzasadnieniu uchwały przywołanych, jak i z uwagi na sam fakt, iż jest to obecnie pogląd dominujący w orzecznictwie, w którym już stanowczo przyjmuje się, iż przepis art. 8 kks nie może wyprzeć na zasadzie specjalności lub konsumpcji, czy subsydiarności przepis kodeksu karnego albo odwrotnie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 24 stycznia 2013 r., I KZP 21/12, OSNKW 2013, z. 2, poz. 14 i z 5 listopada 2013 r., III KK 2895/13, Prok. I Pr. 2014, z.2 - wkładka, poz. 8; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 2 kwietnia 2013 r., II AKa 202/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z: 16 stycznia 2014 r., II AKa 195/13, i 8 sierpnia 2014 r., II AKa 200/14).

80 Wypada w tym miejscu też zauważyć, że ten obecnie aprobowany pogląd Sąd Najwyższy wprost wyraził jeszcze w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 kwietnia 1977 r. (VII KZP 4/77, OSNKW 1977, z. 6, poz. 55), również akcentując w jej uzasadnieniu, iż konstrukcja tzw. idealnego zbiegu przestępstw stanowi wyjątek od zasady, w myśl której jednym czynem popełnia się tylko jedno przestępstwo. Sprawca, pomimo popełnienia jednego czynu, odpowiada za tyle przestępstw, ile przepisów czynem naruszył.

81 Przy zastosowaniu art. 8 kks wielość ocen prawnokarnych decyduje zatem o wielości przypisanych czynów karalnych, a innymi słowy, o wielości czynów karalnych przypisywanych sprawcy decyduje na gruncie omawianej konstrukcji liczba prawnokarnych ocen, nie zaś liczba popełnionych przez sprawcę czynów, bo podstawą tej oceny jest ten sam czyn, tego samego sprawcy (por. P. Kardas, Komentarz do art. 8 Kodeksu karnego skarbowego, teza 7, Lex/el; Z. Siwik, Systematyczny komentarz do ustawy karno-skarbowej, Wrocław 1993, s. 110).

82 Zastosowanie instytucji idealnego zbiegu przestępstw (wykroczeń) skarbowych z przestępstwami (wykroczeniami) pospolitymi może nastąpić tak w ramach jednego postępowania, jak i w ramach odrębnie prowadzonych postępowań. Ta procesowa dopuszczalność takich konfiguracji prowadzonego postępowania (jednocześnie, równolegle lub sekwencyjnie) jest uwarunkowana przede wszystkim treścią art. 181 § 1 kks Przepis ten ma kluczowe znaczenie, jako że ustanawia zasady określenia kary, która podlega wykonaniu, w przypadku zaistnienia idealnego zbiegu przestępstw (wykroczeń) skarbowych z przestępstwami (wykroczeniami) pospolitymi, nieosądzonymi jednak w ramach jednego postępowania (por. Z. Siwik, Systematyczny komentarz do ustawy karnej skarbowej. Część ogólna, Wrocław 1993 r., s. 113 - 114; Glosa W. Daszkiewicza do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 9 kwietnia 1977 r., VII KZP 4/77, oraz do postanowienia z dnia 26 lutego 1977 r. I KR 11/77, NP. 1978, nr. 2, s. 331-344;Glosa B. Kocha do uchwały składu siedmiu sędziów z 19 kwietnia 1977 r., VII KZP 4/77, NP. 1978, nr 4, s. 670-676; P. Kardas, Zbieg przepisów ustawy w prawie karnym. Analiza teoretyczna, Warszawa 2011, s. 394 i n. oraz powołana tam literatura i orzecznictwo, a także tego samego Autora - Konstrukcja idealnego zbiegu a zakres zastosowania zasady rei iudicatae, Palestra 2011, nr 11-12, s. 9-27).

83 W konsekwencji powyższych rozważań i stwierdzenia, iż następstwem wykorzystania konstrukcji idealnego zbiegu czynów karalnych jest możliwość przypisania sprawcy tego samego, jednego czynu, zarówno przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, jak i przestępstwa lub wykroczenia powszechnego, to jest przyjęcie wielości przestępstw lub wykroczeń mimo jedności czynu - w realiach rozpoznawanej sprawy należało uznać, iż brak jest podstaw do podzielenia zarzutów zarówno obrazy prawa materialnego (art. 8 § 1 kks) jak i naruszenia przepisu postępowania (art. 17 § 1 pkt 7 kpk).

84 W sytuacji procesowej, w której skazanie (w wypadku określonym w art. 8 § 1 kks na podstawie przepisów Kodeksu Karnego Skarbowego i przepisów innych ustaw) nastąpiło niejednocześnie konsekwencje wynikające z zastosowania konstrukcji zbiegu idealnego określa art. 8 § 2 kks. Stanowi on, że wykonaniu podlega tylko najsurowsza z wymierzonych kar, co nie stoi na przeszkodzie wykonaniu środków karnych lub innych środków orzeczonych na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów. Stosownie jednak do treści art. 181 § 1 kks (znajdującego się w Tytule III Kodeksu Karnego Skarbowego - Postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe) dopiero w stadium wykonawczym postępowania następuje określenie, która kara, jako najsurowsza, podlega wykonaniu i zgodnie z wymienionym przepisem rozstrzyga o tym sąd, który ostatni wydał orzeczenie w pierwszej instancji. W związku z tym, nietrafny okazał się także zarzut obrazy art. 8 § 2 kks.

85 Wniosek

86 O uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania albo zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że orzeczona kara nie podlega wykonaniu.

87 zasadny

88 częściowo zasadny

89 niezasadne

90 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

91 Z uwagi na to, że zarzuty apelacji okazały się niezasadne, to wnioski zawarte w środku odwoławczym również nie zasługiwały na uwzględnienie.

92 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

93 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

94 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

95 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

96 1.

97 Przedmiot utrzymania w mocy

98 Zaskarżony wyrok w całości.

99 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

100 Zarzuty apelacji okazały się niezasadne, a brak było podstaw do orzekania poza ich granicami.

101 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

102 Przedmiot i zakres zmiany

103 Zwięźle o powodach zmiany

104 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

105 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

106 1.1.

107 art. 439 k.p.k.

108 Zwięźle o powodach uchylenia

109 2.1.

110 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

111 art. 437 § 2 k.p.k.

112 Zwięźle o powodach uchylenia

113 3.1.

114 Konieczność umorzenia postępowania

115 art. 437 § 2 k.p.k.

116 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

117 4.1.

118 art. 454 § 1 k.p.k.

119 Zwięźle o powodach uchylenia

120 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

121 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

122 Punkt rozstrzygnięcia

123 z wyroku

124 Przytoczyć okoliczności

125 6. KOSZTY PROCESU

126 Punkt rozstrzygnięcia

127 z wyroku

128 Przytoczyć okoliczności

129 2

130 Z uwagi na nieuwzględnienie apelacji wniesionej na korzyść oskarżonego przeciwko rozstrzygnięciu o winie, sąd na podstawie o art. 8 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 z późn. zm.) wymierzył oskarżonemu opłatę za postępowanie odwoławcze w wysokości należnej za pierwszą instancję (art. 2 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy).

131 W oparciu natomiast o art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk, sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 zł tytułem zwrotu wydatków w postępowaniu odwoławczym, na którą to sumę złożył się ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w II instancji postępowania sądowego.

132 7. PODPIS

133 Załącznik do formularza UK 2

134 1.3. Granice zaskarżenia

135 Kolejny numer załącznika

136 1

137 Podmiot wnoszący apelację

138 obrońca

139 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

140 całość wyroku

141 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

142 na korzyść

143 na niekorzyść

144 w całości

145 w części

146 co do winy

147 co do kary

148 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

149 1.3.2. Podniesione zarzuty

150 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

151 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

152 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

153 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

154 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

155 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

156 art. 439 k.p.k.

157 brak zarzutów

158 1.4. Wnioski

159 uchylenie

160 zmiana