Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 września 2020 r., IV Ka 431/20

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 września 2020 r., IV Ka 431/20

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 431 / 20

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z dnia 24 lutego 2020 r. w sprawie II K 751 / 20

9 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 0.11.3. Granice zaskarżenia

17 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☐ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☒

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☐

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☒

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 0.11.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

52 0.12.1. Ustalenie faktów

53 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

60 Lp.

61 Oskarżony

62 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

63 Dowód

64 Numer karty

65 -

66 0.12.2. Ocena dowodów

67 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

68 Lp. faktu z pkt 2.1.1

69 Dowód

70 Zwięźle o powodach uznania dowodu

71 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

72 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

76 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

77 Lp.

78 Zarzut

79 1. zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 § 4 kks oraz art. 107 § 1 kks, podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. M.;

80 2. zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku tj. art. 374 § 1 kpk, art. 193 § 1 kpk oraz art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk, podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. M.;

81 3. zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 kks, podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. Ś. (1);

82 4. zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na treść wyroku tj. art. 7 kpk, podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. Ś. (1);

83 5. zarzuty rażącej surowości kary wymierzonej oskarżonemu P. Ś. (2), podniesiony przez obrońcę tego oskarżonego;

84 ☐ zasadny

85 ☐ częściowo zasadny

86 ☒ niezasadny

87 ☐ zasadny

88 ☐ częściowo zasadne

89 ☒ niezasadny

90 ☐ zasadny

91 ☒ częściowo zasadne

92 ☐ niezasadny

93 ☐ zasadny

94 ☒ częściowo zasadne

95 ☐ niezasadny

96 ☐ zasadny

97 ☒ częściowo zasadne

98 ☐ niezasadny

99 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

100 Ad. zarzutu z punktu 1 oraz zarzutu z punktu 2. w zakresie obrazy art. 374 § 1 kpk – odrzucić należy w pierwszej kolejności zarzuty kwestionujące ustalenia z zakresu strony podmiotowej czynu, zmierzające do wykazania działania oskarżonego w warunkach błędu co do bezprawności i karalności przypisanego czynu. Z przepisów art. 10 § 3 i 4 kks wynika, iż nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność ( art. 10 § 3 kks ) lub w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności ( art. 10 § 4 kks ). Skarżący, uzasadniając powołanie się na te kontratypy wskazuje, iż świadomość oskarżonego o legalności i niekaralności tego rodzaju zachowań, jak przypisane zaskarżonym wyrokiem, była usprawiedliwiona, bo kształtowały ją mało precyzyjne zapisy części przepisów normujących urządzanie i prowadzenie gier na automatach – niejasne na tyle, że rodziły nawet rozbieżności interpretacyjne rozmaitych organów państwowych oraz wymagały ostatecznej wykładni na poziomie uchwały Sądu Najwyższego. Skarżący pomija jednak, że w czasie, w którym oskarżony dopuścił się zachowań opisanych w akcie oskarżenia, wydanych zostało wiele bardzo istotnych dla tzw. branży hazardowej judykatów Sądu Najwyższego, których wymowa na skuteczne powoływanie się na takie usprawiedliwione błędne przekonanie lub usprawiedliwioną nieświadomość, nie pozwalają ( por. choćby postanowienie SN z dnia 28 listopada 2013 r. I KZP 15/13, ale także i wyrok SN z dnia 3 grudnia 2013 r., V KK 82/13, czy wyrok SN z dnia 8 stycznia 2014 r., IV KK 183/13, czy postanowienie SN z dnia 20 sierpnia 2014 r. IV KK 69/14 ). Z ich uzasadnień wypływały czytelne wnioski o istnieniu potencjalnych podstaw do skutecznego pociągania do odpowiedzialności karnoskarbowej osób, które urządzają lub prowadzą gry na automatach bez uzyskania koncesji na kasyno gry. Dla oskarżonego winny płynąć stąd dostatecznie czytelne sygnały, by podważyć przekonanie o legalności i niekaralności takiego zachowania, jak przypisane niniejszym wyrokiem. Zatem podejmując i kontynuując tego rodzaju działalność oskarżony musiał brać pod uwagę jego potencjalną sprzeczność z prawem, w tym z prawem karnym skarbowym i wiążące się z tym konsekwencje. Taki stan świadomości nie jest tożsamy z istotą kontratypów, o jakich mowa powyżej. Oskarżony, mając taką świadomość, działał nie w błędzie, tylko w realizacji uświadamianego ryzyka i konsekwencji z tym związanych – także na gruncie prawa karnoskarbowego. Taka kalkulacja wyłącza błąd ( w każdej jego postaci, a wiec z art. 10 § 1 i § 3 i § 4 kks ). Człowiek działający w błędzie nie zdaje sobie sprawy z możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, oskarżony zaś taką możliwość winien zakładać i liczył się z nią.

101 Mając to wszystko na uwadze, dla wypowiedzenia się w przedmiocie zaistnienia warunków do przyjęcia działania oskarżonego w warunkach któregokolwiek z wyżej wymienionych kontratypów nie było konieczności odbierania od niego wyjaśnień na rozprawie. Jego obecność na niej i skorzystanie z możliwości złożenia wyjaśnień słusznie poczytane zostało przez sąd I instancji li tylko jako prawa oskarżonego, a nie procesową konieczność.

102 Ad. zarzutów z punktu 2. – nie ma podstaw, aby przyjąć, iż procedowanie sądu I instancji było obarczone obrazą prawa procesowego, o jakich traktuje ten zarzut. Pozyskanie opinii biegłego jest uzasadnione tylko wówczas, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest sięgnięcie po wiedzę specjalistyczną z danej dziedziny. Opinia biegłego nie jest jednak konieczna, jeżeli rozstrzygnięcie danej kwestii będzie bezspornie możliwe za pomocą innych dowodów. Tak właśnie było w niniejszej sprawie. Sąd I instancji, oceniając charakter i sposób działania automatów, dysponował na tyle jednoznacznymi wynikami oględzin tych automatów i eksperymentem przeprowadzonym przez funkcjonariuszy celnych, że aby ocenić charakter tych automatów w kontekście przepisów ustawy o grach hazardowych, nie było potrzeby sięgania po wiedzę specjalistyczną biegłego. W konsekwencji, także ustalenia faktyczne poczynione na tej podstawie co do charakteru gier urządzanych na automatach nie budzą zastrzeżeń sadu odwoławczego.

103 Ad. zarzutów z punktów 3, 4 i 5 – .podzielić należy wywody skarżącego w tej części, kiedy wykazuje, iż na bazie poczynionych przez sąd I instancji ustaleń pozbawionym podstaw było wyprowadzenie wniosku, jakoby P. Ś. (1) w miejscach i czasie opisanych w akcie oskarżenia urządzał gry na automatach. Samo zawarcie umów dzierżawy fragmentów powierzchni lokalu innym osobom ze świadomością ich przeznaczenia na taki właśnie użytek ku temu nie wystarcza. Zgodzić się należy, iż z przywoływanych przez skarżącego dowodów nie wynika, by P. Ś. (1) po zawarciu w/w umów układał system gier, określał wysokość wygranych, przystosował lokal do prowadzenia gier, zatrudniał i szkolił pracowników, organizował gry, rozliczał przedsięwzięcie lub zrealizował jakąkolwiek inną czynność pozwalającą na objęcie jej zakresem czynności czasownikowej „ urządza ”. Nie oznacza to jednak, by przypisane oskarżonemu zachowanie wymykało się spod odpowiedzialności karnoskarbowej – takowa winna wchodzić w grę, ale przy uwzględnieniu formy zjawiskowej pomocnictwa do popełnienia przez inną osobę występku z art. 107 § 1 kks. Pomocnictwo polega bowiem na działaniu z zamiarem ułatwienia popełnienia czynu zabronionego przez inną osobę. Wystarcza, aby sprawca swym zachowaniem obiektywnie ułatwił innej osobie popełnienie czynu zabronionego i aby mając tego świadomość, co najmniej godził się na to. Oskarżony, zawierając umowy dzierżawy fragmentów powierzchni lokalu działał ze świadomością, na jaki użytek powierzchnie te będą przeznaczane ( urządzanie i prowadzenie gier na automatach z pominięciem pozyskania koncesji na kasyno ), albowiem wynikało to w zasadzie wprost z treści umowy. Poza sporem też pozostaje, iż właśnie dzięki udostępnieniu tych powierzchni gry na automatach mogły być następnie urządzane i prowadzone, a zatem realizacja znamienia „ ułatwienia ” popełnienia czynu zabronionego przez inną osobę nie budzi wątpliwości.

104 Zmiana kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu wiązała się z koniecznością wymierzenia za ten czyn „ własnej ” kary. W tej materii, poza okolicznościami wziętymi pod uwagę przez sąd I instancji, uwzględnić należało przede wszystkim wielość zachowań składających się na czyn, ilość automatów, przy wykorzystaniu których oskarżony ułatwił innym osobom urządzanie i prowadzenie gier oraz czas trwania tego procederu. Wysokość stawki nie przekraczała dyrektyw jej wymiaru, na jakie powołał się sąd I instancji

105 Wniosek

106 wnioski obrońcy oskarżonego P. M..

107 wnioski obrońcy oskarżonego P. Ś. (1)

108 ☐ zasadne

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☒ niezasadne

111 ☐ zasadny

112 ☒ częściowo zasadne

113 ☐ niezasadny

114 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

115 omówiono powyżej

116 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

117 1.

118 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

119 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

120 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

121 0.11.

122 Przedmiot utrzymania w mocy

123 0.1- w całości w odniesieniu do oskarżonego P. M.;

124 - w części w odniesieniu do oskarżonego P. Ś. (1);

125 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

126 omówiono powyżej

127 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

128 0.0.11.

129 Przedmiot i zakres zmiany

130 W zakresie kwalifikacji prawnej zachowania przypisanego P. (...) czynu oraz wymierzonej mu kary

131 Zwięźle o powodach zmiany

132 omówiono powyżej

133 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

134 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

135 1.1.

136 ☐ art. 439 k.p.k.

137 Zwięźle o powodach uchylenia

138 2.1.

139 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

140 Zwięźle o powodach uchylenia

141 3.1.

142 Konieczność umorzenia postępowania

143 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

144 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

145 4.1.

146 ☒ art. 454 § 1 k.p.k.

147 Zwięźle o powodach uchylenia

148 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

149 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

150 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

151 Przytoczyć okoliczności

152 6. Koszty Procesu

153 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

154 Przytoczyć okoliczności

155 pkt III i IV

156 wobec nieuwzględnienia apelacji wniesionych na korzyść oskarżonych w zakresie podważającym zasadność ich skazania, mając na uwadze treść art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk, oskarżeni zostali obciążeni kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.

157 7. PODPIS