Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2025 r., IV Ka 420/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2025 r., IV Ka 420/25

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 420/25

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☐ w całości

21 ☒ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☒

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☒

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☐

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☐

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☐

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☐

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 -------------------

62 ----------------------------------------------------------

63 -------------

64 ---------------

65 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

66 Lp.

67 Oskarżony

68 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

69 Dowód

70 Numer karty

71 2.1.2.1.

72 -------------------

73 ----------------------------------------------------------

74 -------------

75 ---------------

76 1.6. Ocena dowodów

77 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

78 Lp. faktu z pkt 2.1.1

79 Dowód

80 Zwięźle o powodach uznania dowodu

81 ---------------

82 --------------------------------------------------------------

83 -----------------------------------------------

84 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

85 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

89 ---------------

90 --------------------------------------------------------------

91 -----------------------------------------------

92 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

93 Lp.

94 Zarzut

95 3.2.

96 Podniesiony w apelacji prokuratora zarzut:

97 - obrazy przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 438 pkt 1a k.p.k., a mianowicie art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b k.k., poprzez ich niezastosowanie, błędną wykładnię, a w konsekwencji nieorzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku pojazdu, którym poruszał się oskarżony, podczas gdy zgodnie z treścią art. 178a § 5 k.k., sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b k.k., w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub § 4, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5‰ alkoholu we krwi lub 0,75 mg alkoholu na decymetr sześcienny w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia, a jednocześnie – zdaniem skarżącego – nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 44b k.k., ani też nie wystąpił wyjątkowy przypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, który uzasadniałby odstąpienie od orzeczenia przepadku.

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☒ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

102 Zarzuty podniesione w apelacji prokuratora okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym i tym samym apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

103 Sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. oraz art. 434 § 1 k.p.k., uznając, iż apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

104 Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b k.k. Należy przypomnieć, że choć art. 178a § 5 k.k. statuuje zasadę orzekania przepadku pojazdu albo jego równowartości, to ustawodawca nie wyłączył możliwości odstąpienia od tego środka, jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, oceniany w realiach konkretnej sprawy. Ocena taka została dokonana przez sąd meriti w sposób prawidłowy, wszechstronny i zgodny z zasadami swobodnej oceny sądowej, a jej rezultaty zasługują na pełną aprobatę.

105 Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególny, wyjątkowy przypadek, który uzasadniał odstąpienie od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu. Pamiętać bowiem należy, iż w polskim prawie karnym obowiązuje zasada indywidualizacji kary. Orzekanie tym samym wobec oskarżonego przepadku kwoty 107.800 zł (na taką kwotę oszacowano wartość pojazdu, którym poruszał się oskarżony) byłoby w okolicznościach analizowanej sprawy niedorzeczne. Funkcją przepadku, o jakim mowa w art. 178 a § 5 k.k. nie jest przecież karanie za prowadzenie drogich samochodów. Zatem - widząc tę rażącą dysproporcję (trudną sytuację materialną oskarżonego i ponadprzeciętną wartość samochodu) Sąd Okręgowy uznał w ślad za Sądem Rejonowym, że zachodzi określony w art. 178 a § 5 k.k. in fine wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, pozwalający na odstąpienie od orzekania przepadku.

106 W szczególności uwzględnienia wymagały następujące okoliczności:

107 • oskarżony nie był dotychczas karany, a jego niekaralność stanowi istotną okoliczność łagodzącą, świadczącą o dotychczasowym prawidłowym funkcjonowaniu w społeczeństwie;

108 • brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżony jest osobą uzależnioną od alkoholu – z materiału dowodowego wynika jedynie, że alkohol spożywał w sposób ryzykowny, incydentalny;

109 • oskarżony leczy się psychiatrycznie z powodu depresji i zaburzeń nastroju, nadal przyjmuje środki antydepresyjne, choć – jak wskazał na rozprawie – jego stan obecnie uległ poprawie;

110 • oskarżony odczuwa skutki rozpadu życia rodzinnego – ani on, ani jego dzieci nie utrzymują kontaktu z żoną, wobec której oskarżony zobowiązany jest do spłaty;

111 • jego sytuacja materialna jest skrajnie trudna – oskarżony wskazał, że aktualnie „jest bez grosza”, osiąga dochód w wysokości około 4.500 zł miesięcznie, przy jednoczesnych znaczących obciążeniach finansowych.

112 Orzeczenie przepadku równowartości w/w pojazdu stanowiłoby dla oskarżonego istotną stratę nie tylko w sensie materialnym, z uwagi na brak realnych możliwości odtworzenia tego majątku, lecz przede wszystkim w sensie funkcjonalnym, utrudniając realizację podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów, kierując się zasadami humanitaryzmu oraz proporcjonalności reakcji karnej, sąd odwoławczy uznał odstąpienie od przepadku jego równowartości za w pełni uzasadnione. Sąd odwoławczy podkreśla, że celem reakcji karnej jest zapobieganie przestępstwom, co konkretyzuje się w postaci prewencji generalnej i prewencji indywidualnej. Orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny (200 stawek dziennych każda w wysokości 25 złotych), zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne w znacznej wysokości (20.000 złotych) w sposób wystarczający realizują cele prewencji generalnej, kształtując świadomość prawną społeczeństwa, oraz w pełni realizują również cele prewencji indywidualnej, zapobiegając ponownemu naruszeniu porządku prawnego przez oskarżonego. Z uwagi na dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz okoliczności czynu, nie wymaga on większej represyjności reakcji karnej dla utrwalenia postaw zgodnych z prawem.

113 Wniosek

114 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, prowadzonego przez oskarżonego w ruchu lądowym, a w pozostałym zakresie – o utrzymanie wyroku w mocy.

115 ☐ zasadny

116 ☐ częściowo zasadny

117 ☒ niezasadny

118 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

119 Wniosek jest niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

120 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

121 4.1.

122 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

123 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

124 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

125 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

126 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

127 5.1.1.

128 Przedmiot utrzymania w mocy

129 Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku.

130 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

131 Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego S. C., kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także wymierzonej mu kary.

132 Sąd Okręgowy podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała wszak, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w tym względzie działał w zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego. Stąd też rozumowanie Sadu Rejonowego, które doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych na kanwie przedmiotowej sprawy w tym zakresie, znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, w którym Sąd Rejonowy w sposób syntetyczny i trafny odniósł się do poszczególnych dowodów, a Sąd odwoławczy w pełni ocenę tą aprobuje.

133 Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej apelacji oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.

134 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

135 5.2.1.

136 Przedmiot i zakres zmiany

137 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

138 Zwięźle o powodach zmiany

139 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

140 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

141 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

142 5.3.1.1.1.

143 -----------------------------------------------------------------------

144 ☐ art. 439 k.p.k.

145 Zwięźle o powodach uchylenia

146 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

147 5.3.1.2.1.

148 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

149 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia

151 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

152 5.3.1.3.1.

153 Konieczność umorzenia postępowania

154 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

155 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

156 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

157 5.3.1.4.1.

158 -----------------------------------------------------------------------

159 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

160 Zwięźle o powodach uchylenia

161 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

162 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

163 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

164 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

165 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

166 Przytoczyć okoliczności

167 -----------------

168 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

169 6. Koszty Procesu

170 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

171 Przytoczyć okoliczności

172 2.-3.

173 Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. w związku z nieuwzględnieniem środka odwoławczego wniesionego przez oskarżyciela publicznego, Sąd Odwoławczy:

174 • zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. C. kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu odwoławczym,

175 • ustalił, że koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

176 7. PODPIS

177 0.1.1.3. Granice zaskarżenia

178 Kolejny numer załącznika

179 1

180 Podmiot wnoszący apelację

181 Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie.

182 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

183 Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24.

184 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

185 ☐ na korzyść

186 ☒ na niekorzyść

187 ☐w całości

188 ☒ w części

189 ☐

190 co do winy

191 ☐

192 co do kary

193 ☒

194 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

195 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

196 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

197 ☐

198 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

199 ☒

200 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

201 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

202 ☐

203 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

204 ☐

205 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

206 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

207 ☐

208 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

209 ☐

210 art. 439 k.p.k.

211 ☐

212 brak zarzutów

213 0.1.1.4. Wnioski

214 ☐

215 uchylenie

216 ☒

217 zmiana