Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 grudnia 2025 r., IV Ka 361/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 grudnia 2025 r., IV Ka 361/25

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 361/25

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 marca 2025 roku w sprawie II K 1178/24.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☒ w części

22 ☐co do winy

23 ☐co do kary

24 ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

25 1.1.2. Podniesione zarzuty

26 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

27 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

28 ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

29 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

30 ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

31 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

32 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

33 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

34 ☐art. 439 k.p.k.

35 ☐brak zarzutów

36 1.4. Wnioski

37 ☐uchylenie

38 ☒zmiana

39 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

40 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

41 1.5. Ustalenie faktów

42 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

43 Lp.

44 Oskarżony

45 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

46 Dowód

47 Numer karty

48 2.1.1.1.

49 ------------------

50 ------------------------------------------------

51 -------------

52 ---------------

53 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 2.1.2.1.

60 ------------------

61 ------------------------------------------------

62 -------------

63 -------------

64 1.6. Ocena dowodów

65 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

66 Lp. faktu z pkt 2.1.1

67 Dowód

68 Zwięźle o powodach uznania dowodu

69 -------------

70 ------------------------------------------------

71 --------------------------------------

72 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

73 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

74 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

75 Dowód

76 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

77 -------------

78 --------------------------------------------------------------

79 -----------------------------------------------

80 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

81 Lp.

82 Zarzut

83 3.1.

84 Podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonego zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego istotny wpływ na jego treść, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego były znaczne, co w następstwie skutkowało uznaniem, że nie jest możliwe warunkowe umorzenie postępowania karnego względem oskarżonego, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny w zakresie stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego uzasadnia twierdzenie, że zarówno stopień winy oskarżonego, jaki stopień społecznej szkodliwości czynu nie były znaczne, a przy spełnieniu pozostałych przesłanek zachodzą podstawy do warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego wraz z orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B na okres 1 roku.

85 ☐ zasadny

86 ☐ częściowo zasadny

87 ☒ niezasadny

88 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

89 Zarzut obrońcy jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

90 Zarzuty skarżącego nie wykazują uchybień wskazanych w art. 438 pkt 3 i 4 k.p.k., a w istocie sprowadzają się do polemiki z prawidłowo przeprowadzoną przez Sąd Rejonowy oceną stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu. Sąd pierwszej instancji dokonał pełnych i rzetelnych ustaleń faktycznych, opierając się na całokształcie ujawnionego materiału dowodowego, który został oceniony w sposób zgodny z zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz regułami swobodnej oceny dowodów. Ustalenia te nie zostały skutecznie podważone w apelacji. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji jest pełna, logiczna i przekonująca. W szczególności Sąd Rejonowy trafnie przyjął, że stopień winy oskarżonego był znaczny. Oskarżony działał umyślnie, z pełną świadomością zarówno spożycia alkoholu, jak i późniejszego kierowania pojazdem mechanicznym. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że decyzja o prowadzeniu pojazdu nie była wynikiem nagłej, wyjątkowej czy przymusowej sytuacji, lecz świadomym wyborem oskarżonego, który udał się samochodem do sklepu w celu zakupu alkoholu. Okoliczność ta w sposób oczywisty podważa tezę obrony o incydentalnym lub marginalnym charakterze naruszenia normy prawnej. Dodatkowo nie sposób pominąć faktu, iż stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu znacznie i wielokrotnie przekraczało ustawowy próg stanu nietrzeźwości, co w realiach sprawy istotnie podwyższa stopień winy sprawcy. Równie prawidłowo oceniony został stopień społecznej szkodliwości czynu. Sąd Rejonowy zasadnie odwołał się do kryteriów wskazanych w art. 115 § 2 k.k., podkreślając, że oskarżony naruszył jedno z najistotniejszych dóbr prawnych, jakim jest bezpieczeństwo w komunikacji. Prowadzenie pojazdu w ciągu dnia, przy normalnym natężeniu ruchu, w stanie znacznej nietrzeźwości, połączone z nieutrzymywaniem toru jazdy, wjeżdżaniem na pobocze oraz stworzeniem realnego zagrożenia zderzenia czołowego (sposób jazdy realnie zagrażał innym uczestnikom ruchu drogowego, co potwierdzają zeznania świadka M. L.), wykraczało poza abstrakcyjne zagrożenie i stanowiło realne niebezpieczeństwo dla innych uczestników ruchu drogowego. Fakt, iż ostatecznie nie doszło do wypadku lub kolizji, nie może prowadzić do obniżenia oceny społecznej szkodliwości czynu, gdyż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ma charakter bezskutkowy. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy zasadnie uznał, że nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania, tj. wymóg, aby stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie były znaczne. Pozostałe okoliczności podnoszone przez obronę, takie jak niekaralność oskarżonego, jego pozytywna opinia środowiskowa czy stabilna sytuacja zawodowa, zostały prawidłowo uwzględnione jako okoliczności łagodzące, jednak nie mogły prowadzić do zastosowania instytucji z art. 66 § 1 k.k. Apelacja obrońcy stanowi zatem jedynie próbę zastąpienia oceny sądu meriti własną oceną strony, co w postępowaniu odwoławczym nie może odnieść skutku.

91 Wniosek

92 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec R. L. na okres próby 1 roku, orzeczenie wobec oskarżonego świadczenia pieniężnego w kwocie 3.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wymagających prawa jazdy kat. B na okres 1 roku, zaliczenie okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 17 sierpnia 2024 r.

93 ☐ zasadny

94 ☐ częściowo zasadny

95 ☒ niezasadny

96 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

97 Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

98 3.2.

99 Podniesiony w apelacji prokuratora zarzut:

100 - obrazy przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż błędna kwalifikacja prawna czynu, a mianowicie art. 44b § 1 k.k., poprzez jego niezastosowanie i nieorzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego marki C. (...), nr rej. (...), którym oskarżony poruszał się w ruchu lądowym w czasie popełnienia przestępstwa, ewentualnie jego równowartości, pomimo że– spełnione zostały ustawowe przesłanki obligatoryjnego orzeczenia przepadku, Sąd Rejonowy ustalił wartość pojazdu na kwotę 35.000 zł, brak było podstaw do odstąpienia od orzeczenia przepadku.

101 ☐ zasadny

102 ☐ częściowo zasadny

103 ☒ niezasadny

104 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

105 Zarzut chybiony i nie zasługujący na uwzględnienie. Sąd Rejonowy w sposób wyraźny i jednoznaczny uzasadnił odstąpienie od orzeczenia przepadku pojazdu, odwołując się do zasady proporcjonalności, znacznej dolegliwości majątkowej wynikającej z wartości pojazdu, faktu, że samochód stanowi jedyny majątek oskarżonego, a także bezskutkowego charakteru przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Otóż z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że przepadek pojazdu w realiach niniejszej sprawy prowadziłby do nadmiernej i nieproporcjonalnej represji. Przy czym, Sąd Rejonowy trafnie wskazał, iż dolegliwość tego środka jest całkowicie oderwana od stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu, gdyż jej jedyną miarą pozostaje wartość pojazdu, ustalona na kwotę około 35.000 zł. Brak jakiejkolwiek możliwości miarkowania tego środka powoduje, że jego dolegliwość ma charakter przypadkowy i losowy, zależny wyłącznie od klasy i wartości posiadanego przez sprawcę samochodu. Nie bez znaczenia pozostaje również sytuacja majątkowa oskarżonego. Jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, pojazd stanowi jedyny istotny składnik majątku oskarżonego, a jego przepadek prowadziłby do pozbawienia go podstawowego środka transportu i mógłby pośrednio rzutować na możliwość wykonywania pracy zarobkowej. W połączeniu z faktem, iż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ma charakter bezskutkowy, a w sprawie nie doszło do wypadku ani szkody, orzeczenie przepadku należałoby ocenić jako reakcję rażąco nieproporcjonalną. Prokurator w apelacji de facto pomija korekcyjną funkcję art. 178a § 5 k.k., traktując przepadek pojazdu jako środek absolutnie obligatoryjny, podczas gdy ustawodawca wprost dopuścił możliwość odstąpienia od jego orzeczenia w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Takim wypadkiem, w ocenie Sądu odwoławczego, była kumulacja okoliczności trafnie wskazanych przez Sąd Rejonowy, a apelacja prokuratora nie wykazała, aby ocena ta miała charakter dowolny bądź sprzeczny z zasadami proporcjonalności i sprawiedliwości materialnej.

106 Wniosek

107 W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie na podstawie art. 44b § 1 k.k. przepadku pojazdu mechanicznego marki C. (...), nr rej. (...), ewentualnie przepadku jego równowartości w kwocie 35.000 zł, przy pozostawieniu wyroku w pozostałym zakresie bez zmian.

108 ☐ zasadny

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☒ niezasadny

111 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

112 Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

113 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

114 4.1.

115 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

116 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

117 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

118 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

119 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

120 5.1.1.

121 Przedmiot utrzymania w mocy

122 Utrzymanie wyroku częściowo w mocy w zakresie w którym nie podlegał określonej modyfikacji , o czym szczegółowo wyjaśniono w punkcie 5.2.1.

123 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

124 Utrzymanie w mocy wyroku w części z przyczyn wskazanych szczegółowo w punkcie 5.2.1.

125 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

126 5.2.1.

127 Przedmiot i zakres zmiany

128 Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 178 a § 5 k.k. w zw. z art. 44 b § 1 k.k. odstąpiono od orzekania przepadku pojazdu, którym poruszał się oskarżony w ruchu lądowym w czasie popełnienia przestępstwa przypisanego mu w punkcie 1.

129 Zwięźle o powodach zmiany

130 Zmiana zaskarżonego wyroku nastąpiła nie na skutek uwzględnienia zarzutów apelacyjnych, lecz z urzędu, z uwagi na konieczność usunięcia uchybienia formalnoprawnego. Sąd Rejonowy, choć merytorycznie rozważył i uzasadnił odstąpienie od orzeczenia przepadku pojazdu, nie zawarł w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w tym zakresie, co pozostawało w sprzeczności z konstrukcją art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k.

131 Tymczasem decyzja o orzeczeniu przepadku albo o odstąpieniu od jego orzeczenia ma charakter konstytutywny i musi wynikać wprost z treści wyroku. Zgodnie z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. sentencja wyroku powinna zawierać rozstrzygnięcia dotyczące środków karnych i innych środków reakcji karnej, do których niewątpliwie należy przepadek określony w art. 44b k.k. Brak wyraźnego rozstrzygnięcia w tym zakresie czyni wyrok niekompletnym i może prowadzić do wątpliwości interpretacyjnych co do zakresu praw i obowiązków oskarżonego.

132 W tej sytuacji Sąd odwoławczy, był zobowiązany do zmiany wyroku poprzez uzupełnienie jego sentencji o wyraźne rozstrzygnięcie polegające na odstąpieniu od orzeczenia przepadku pojazdu na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k. Zmiana ta nie stanowiła ingerencji w merytoryczną ocenę sprawy ani nie oznaczała uwzględnienia apelacji prokuratora, lecz miała na celu wyłącznie zapewnienie zgodności sentencji wyroku z jego uzasadnieniem oraz z wymogami procedury karnej. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok jako prawidłowy został utrzymany w mocy.

133 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

134 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

135 5.3.1.1.1.

136 -----------------------------------------------------------------------

137 ☐ art. 439 k.p.k.

138 Zwięźle o powodach uchylenia

139 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

140 5.3.1.2.1.

141 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

142 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

143 Zwięźle o powodach uchylenia

144 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

145 5.3.1.3.1.

146 Konieczność umorzenia postępowania

147 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

148 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

149 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

150 5.3.1.4.1.

151 -----------------------------------------------------------------------

152 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

153 Zwięźle o powodach uchylenia

154 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

155 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

156 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

157 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

158 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

159 Przytoczyć okoliczności

160 -----------------

161 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

162 6. Koszty Procesu

163 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

164 Przytoczyć okoliczności

165 2

166 W oparciu o przepisy art. 636 § 1 k.p.k. i art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 123 ze zm.), Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego kwotę 600 złotych opłaty za drugą instancję oraz kwotę 20 złotych tytułem obowiązku zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa (na wydatki te złożyły się kwota 20 złotych tytułem ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism). Zdaniem sądu odwoławczego nie ma żadnych argumentów przemawiających za zwolnieniem oskarżonego od konieczności uiszczenia poniesionych w sprawie wydatków w wysokości 20 złotych oraz od opłaty w kwocie 600 złotych. Oskarżony jest mężczyzną w średnim wieku (ma 52 lata), pracuje zarobkowo, jest bezdzietnym kawalerem. Ponadto, oskarżony posiadał w niniejszym postępowaniu obrońcę z wyboru, a więc jest w stanie wygospodarować środki finansowe na poczet zapłaty należnego obrońcy wynagrodzenia. W aspekcie powyższego, w ocenie sądu odwoławczego oskarżony winien i ma ku temu możliwości, ponieść w całości należności fiskalne związane z przedmiotowym postępowaniem karnym.

167 7. PODPIS

168 1.11. Granice zaskarżenia

169 Kolejny numer załącznika

170 1

171 Podmiot wnoszący apelację

172 Obrońca oskarżonego R. L..

173 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

174 Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 marca 2025 roku w sprawie (...).

175 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

176 ☒ na korzyść

177 ☐ na niekorzyść

178 ☒ w całości

179 ☐ w części

180 ☐co do winy

181 ☐co do kary

182 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

183 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

184 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

185 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

186 ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

187 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

188 ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

189 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

190 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

191 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

192 ☐art. 439 k.p.k.

193 ☐brak zarzutów

194 0.1.1.4. Wnioski

195 ☐uchylenie

196 ☒zmiana

197 1.12. Granice zaskarżenia

198 Kolejny numer załącznika

199 2

200 Podmiot wnoszący apelację

201 Prokurator Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim.

202 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

203 Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 marca 2025 roku w sprawie II K 1178/24.

204 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

205 ☐ na korzyść

206 ☒ na niekorzyść

207 ☐ w całości

208 ☒ w części

209 ☐co do winy

210 ☐co do kary

211 ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

212 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

213 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

214 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

215 ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

216 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

217 ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

218 ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

219 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

220 ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

221 ☐art. 439 k.p.k.

222 ☐brak zarzutów

223 0.1.1.4. Wnioski

224 ☐uchylenie

225 ☒zmiana