Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 lutego 2024 r., IV Ka 27/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 lutego 2024 r., IV Ka 27/24

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 27/24

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 listopada 2023 roku sygn. II K 860/23

9 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 0.11.3. Granice zaskarżenia

17 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☐

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 0.11.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☐

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

52 0.12.1. Ustalenie faktów

53 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 2.1.1.1.

60 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

61 Lp.

62 Oskarżony

63 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

64 Dowód

65 Numer karty

66 2.1.2.1.

67 0.12.2. Ocena dowodów

68 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

69 Lp. faktu z pkt 2.1.1

70 Dowód

71 Zwięźle o powodach uznania dowodu

72 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

73 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

74 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

75 Dowód

76 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

77 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

78 Lp.

79 Zarzut

80 3.1.

81 zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz obrazy przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.k., która miała wpływ na treść tego orzeczenia poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, iż K. B. podczas odpowiadania na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2021 roku miał na myśli okres zakupu pojazdu i nie zrozumiał pytania Sądu a tym samym nie kłamał, podczas gdy z nagrania rozprawy, w tym pytania sądu nie wynika taka okoliczność.

82 ☐ zasadny

83 ☐ częściowo zasadny

84 ☒ niezasadny

85 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

86 Wbrew wywodom skarżącego, ocena wartości zgromadzonych w sprawie dowodów, została dokonana przez Sąd meriti wszechstronnie, zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczeniem życiowym i jako taka, korzysta z ochrony art. 7 k.p.k. Sąd I instancji – zgodnie z zasadą obiektywizmu (art. 4 k.p.k.) – ustosunkował się również do każdej istotnej okoliczności oraz do wszystkich istotnych, przeprowadzonych w sprawie dowodów, a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sposób przekonywujący, podał przyczyny dlaczego określonemu dowodowi dał wiarę, innemu zaś takowego waloru odmówił. Swoje ustalenia faktyczne, przyjęte za podstawę wyroku, Sąd Rejonowy wyprowadził natomiast z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, opierając się na dowodach, które uznał za wiarygodne, nie naruszając i przy tym reguł logicznego rozumowania.

87 Apelacja nie wykazała w skuteczny sposób, aby rozumowanie Sądu meriti oceniającego zgromadzone w sprawie dowody, a także w zakresie wyprowadzonych z tychże dowodów wniosków, było wadliwe lub nielogiczne, jak też nie przedstawiła w praktyce żadnych przekonywujących argumentów, które mogłyby podważyć ustalenia Sądu I instancji.

88 Przeciwstawne stanowisku Sądu meriti zarzuty i wywody odwoławcze, są przedstawione wybiórczo i nie odnoszą się do całości faktów ujawnionych w toku przedmiotowego postępowania, jak również i wykazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, których ocena w całokształcie doprowadziła do wydania wyroku uniewinniającego.

89 W realiach przedmiotowej sprawy podstawowego znaczenia nabrała kwestia uważnego odsłuchania nagrania rozprawy przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim – Wydział Gospodarczy z dnia 30 sierpnia 2021 roku w sprawie V GC 580/22. Słusznie Sąd I instancji zauważył, że lakoniczny zapis protokołu rozprawy, ani nawet sporządzony stenogram, nie oddawały w pełni przebiegu czynności przesłuchania oskarżonego, który wówczas zeznawał w charakterze świadka. W kluczowym momencie przesłuchania K. B. potwierdził, że jego samochód zarejestrowany był na działalność gospodarczą (,,tak, tak”). Następnie, zanim sędzia skończył zadawać pytanie, ,,czy miał pan miał uprawnienie do odliczenia podatku VAT od kosztów naprawy?”, K. B. znowuż przytaknął (,,tak”). Po czym, na kolejne pytanie sędziego ,,ale cały VAT pan mógł odliczyć, czy połowę?” - K. B. odpowiedział: ,,ja wtedy cały, bo ten samochód był na cały VAT brany w czternastym roku” (nagranie z rozprawy V GC 580/22 - czas 9:23). Jak więc z powyższego wynika, oskarżony cały czas nawiązywał do odliczenia Vat – u od zakupu samochodu, jakby nie rozróżniając, w czym tkwi istota rzeczy. Ani sędzia, ani obecne strony postępowania, nie zadali świadkowi pytania doprecyzowującego, zwłaszcza, że w grę wchodziły tu dwie stawki podatku VAT, w zależności od rodzaju dokonanej czynności. Sprawę wyjaśniłoby w sposób ewidentny okazanie K. B. dokumentu z dnia 22.03.2019 roku zatytułowanego ,,oświadczenie o VAT”, który podpisał on w czasie oddawania samochodu do naprawy w autoryzowanym serwisie i dopytanie go o wysokość owego odliczenia VAT. Jednakże do tego nie doszło z przyczyn zupełnie niezależnych od K. B. (po dłuższych poszukiwaniach w aktach sprawy, takiego dokumentu sędzia wówczas nie odnalazł). Natomiast sędzia skwitował wypowiedź świadka podyktowaniem do protokołu rozprawy: ,,ja w tamtym okresie miałem uprawnienie do odliczenia całego podatku VAT”. Podyktowane zdanie zawierało zatem niejednoznaczny zwrot: ,,w tamtym okresie”, także bez doprecyzowania, o jaki czas chodziło (czy datę zakupu samochodu, czy oddawania go do naprawy).

90 Sąd I instancji trafnie także podniósł, że oskarżony nie miał żadnego powodu, by świadomie skłamać przez Sądem Gospodarczym, co do możliwości odliczenia 100 % VAT, w związku z naprawą serwisową samochodu, skoro w dacie oddania samochodu do naprawy w firmie (...) sp.j. w Ł. złożył i podpisał oświadczenie o tym, że przysługuje mu odliczenie 50% VAT w związku z rozliczeniem kosztów naprawy pojazdu. Taki też zwrot podatku oskarżony otrzymał i dla niego była to już sprawa zamknięta. W szczególności nie dochodził on, ani od serwisu, ani od Urzędu Skarbowego zwrotu większej kwoty VAT. Zupełnie irracjonalnym, a wręcz pozbawionym sensu byłoby w takiej sytuacji świadome skłamanie przez oskarżonego, podczas składania zeznań ponad 2 lata później, że jednak przysługiwało mu z tego tytułu 100 % odliczenia. Natomiast rozsądnym wytłumaczeniem może być tu to, że oskarżony rzeczywiście nie zrozumiał do końca pytania, bądź po prostu nie pamiętał już, jakiej treści oświadczenie o VAT złożył w dniu 22 marca 2019 roku (na pytanie sędziego, czy oddając samochód do naprawy podpisywał jakieś dokumenty, K. B. odpowiedział: ,,chyba tak, ja już nie pamiętam” – nagranie z rozprawy V GC 580/22 - czas 10:15). W żadnych z tych wariantów, oskarżony nie może jednak ponosić odpowiedzialności za przestępstwo z art. 233 § 1 k.k., które dla swojego bytu wymaga winy umyślnej po stronie sprawcy.

91 Trzeba wreszcie zwrócić uwagę na jeszcze jedną istotną okoliczność. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa i doktryny za zeznanie uznaje się ,,ustne lub pisemne przedstawienie pewnego zdarzenia lub pewnej okoliczności przez pewną osobę". Słusznie podkreśla się przy tym, że ocena wiarygodności zeznań odnosi się do przedstawianych lub zatajanych faktów, a nie wyprowadzanych przez zeznającego wniosków lub ocen (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22.01.2003 roku – I KZP 39/02; B. Kunicka-Michalska, w: A. Wąsek, KK. Komentarz. Część szczególna, t. 2, 2010, art. 233, Nb 8; Michał Królikowski, Robert Zawłocki - Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do artykułów 222–316, Legalis 2024). W rozpoznawanej tu sprawie, nawet przyjmując, iż oskarżony w pełni świadomie stwierdził, że w dacie oddawania samochodu do naprawy przysługiwał mu 100 – procentowy zwrot podatku VAT, to i tak nie można by mu przypisać wyczerpania znamion art. 233 § 1 k.k. Nie byłoby to bowiem przedstawienie faktu, ale dokonanie interpretacji przepisów podatkowych. Natomiast zaprezentowanie przez świadka, nawet błędnej, wykładni przepisów, nie mieści się w pojęciu zeznania co do faktu, choćby zawarte było ono w ramach procesowej czynności złożenia zeznania przed uprawnionym do tego organem.

92 Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie ocenił, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie pozwalał na uznanie oskarżonego za winnego zarzucanego mu przestępstwa. Podkreślić należy, że według zasad obowiązującej procedury karnej, to nie oskarżony musi udowodnić swoją niewinność, lecz oskarżyciel udowodnić winę oskarżonego (art. 5 § 1 k.p.k.). Przy czym udowodnić, to znaczy wykazać w sposób nie budzący wątpliwości wiarygodnymi dowodami. Istota domniemania niewinności sprowadza się jak wiadomo do tego, że oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina nie zostanie mu udowodniona, przy czym związana ściśle z domniemaniem niewinności zasada in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.), nakazuje rozstrzygnąć nie dające się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Oznacza to, że udowodnienie winy oskarżonemu musi być całkowite, pewne, wolne od wątpliwości, czego w żaden sposób nie można powiedzieć o przedmiotowej sprawie.

93 Dla uznania oskarżonego za winnego popełniania zarzucanego mu czynu, nie jest wystarczające samo wewnętrzne przekonanie strony. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.k. przekonanie sądu o winie oskarżonego winno zostać ukształtowane na podstawie przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Punktem wyjścia muszą być zatem zgromadzone w sprawie dowody, na podstawie których, po dokonaniu oceny, zgodnej z art. 7 i art. 5 § 2 k.p.k., sąd nabiera przekonania o winie oskarżonego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie – także w ocenie Sądu odwoławczego – zabrakło na tyle przekonywujących dowodów, aby możliwym było skazanie oskarżonego za zarzucane mu przestępstwo. Dlatego też, jedynym dopuszczalnym w tym stanie rzeczy rozstrzygnięciem, było wydanie wyroku uniewinniającego.

94 Wniosek

95 o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

96 ☐ zasadny

97 ☐ częściowo zasadny

98 ☒ niezasadny

99 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

100 Ponieważ podniesione zarzuty nie okazały się zasadne, wniosek nie mógł zostać uwzględniony, zwłaszcza, że nie zostały spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

101 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

102 4.1.

103 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

104 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

105 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

106 0.15.1.1.

107 Przedmiot utrzymania w mocy

108 Całość zaskarżonego wyroku

109 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

110 Ponieważ wniesiona apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a Sąd odwoławczy z urzędu nie stwierdził zaistnienia okoliczności mogących dyskwalifikować zaskarżony wyrok, należało utrzymać go w całości w mocy.

111 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

112 0.0.15.2.1.

113 Przedmiot i zakres zmiany

114 Zwięźle o powodach zmiany

115 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

116 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

117 5.3.1.1.1.

118 ☐ art. 439 k.p.k.

119 Zwięźle o powodach uchylenia

120 5.3.1.2.1.

121 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

122 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

123 Zwięźle o powodach uchylenia

124 5.3.1.3.1.

125 Konieczność umorzenia postępowania

126 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

127 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

128 5.3.1.4.1.

129 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

130 Zwięźle o powodach uchylenia

131 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

132 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

133 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

134 Przytoczyć okoliczności

135 6. Koszty Procesu

136 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

137 Przytoczyć okoliczności

138 2

139 O kosztach postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 636 §1 k.p.k. i art. 9 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. z 1983 roku Nr 49, poz.223 z późn. zm.).

140 7. PODPIS

141 0.11.3. Granice zaskarżenia

142 Kolejny numer załącznika

143 1

144 Podmiot wnoszący apelację

145 prokurator

146 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

147 całość wyroku

148 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

149 ☐ na korzyść

150 ☒ na niekorzyść

151 ☒ w całości

152 ☐ w części

153 ☐

154 co do winy

155 ☐

156 co do kary

157 ☐

158 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

159 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

160 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

161 ☐

162 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

163 ☐

164 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

165 ☒

166 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

167 ☒

168 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

169 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

170 ☐

171 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

172 ☐

173 art. 439 k.p.k.

174 ☐

175 brak zarzutów

176 0.11.4. Wnioski

177 ☒

178 uchylenie

179 ☐

180 zmiana