Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 22 października 2015 r., VII Ka 886/15

wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 22 października 2015 r., VII Ka 886/15

Tekst

1 Sygn. akt VII Ka 886/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 22 października 2015 r.

3 Sąd Okręgowy w Olsztynie VII Wydział Karny Odwoławczy

4 w składzie

5 Przewodniczący SSO Małgorzata Tomkiewicz

6 Protokolant st.sekr.sądowy Monika Tymosiewicz

7 po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r

8 sprawy B. M.

9 obwinionego o wykroczenie z art. 96§3 kw w zw z art. 78 ust 4 i 5 Prawo o ruchu drogowym

10 na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego

11 od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku

12 z dnia 6 lipca 2015 sygn. akt II W 832/14

13 I. ustalając, iż czyn zarzucony obwinionemu miał miejsce od 08 sierpnia 2013 r. do 08 października 2013 r., zaskarżony wyrok uchyla i na podstawie art. 5§1 pkt 4 kpow w zw z art. 45§1 kw postępowanie wobec B. M. umarza;

14 II. kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.

15 Sygn. akt VII Ka 886/15

Uzasadnienie

16 B. M. został obwiniony o to, że od dnia 31 lipca 2013 roku do dnia 27 maja 2014 roku w miejscowości M. nie wskazał osoby, której w dniu 2013-06-09 o godzinie 11:42:44 w miejscowości M., gmina M. (...) (...)powierzył do kierowania pojazd marki O. o numerach rejestracyjnych (...). Kierujący tym pojazdem jadąc z prędkością 94 km/h przekroczył dozwoloną prędkość o 44 km/h. Tak opisany czyn oskarżyciel zakwalifikował jako wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. w zw. z art. 78 ust. 4 i 5 Prawa o ruchu drogowym.

17 Wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 06 lipca 2015 r. obwiniony został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na zasadzie art. 96 § 3 w zw. z art. 24 § 1 k.w. został skazany na karę grzywny w wysokości 150 złotych. Z kolei w pkt II obwiniony został obciążony zryczałtowanymi kosztami postępowania w kwocie 100 złotych oraz opłatą w wysokości 30 złotych.

18 Apelację od powyższego wyroku wniósł obwiniony osobiście , zaskarżając go w całości. Zawarte w apelacji twierdzenia obwinionego, niebędącego podmiotem profesjonalnym, należało odczytać jako zarzuty błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na jego treść, polegających na niezasadnym przyjęciu, że obwiniony w czasie, gdy skierowano do niego wezwanie do wskazania osoby, której powierzył do kierowania pojazd marki O. o nr rej. (...), był właścicielem tego pojazdu, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że obwiniony sprzedał wymieniony pojazd w 2009 roku.

19 W oparciu o powyższy zarzut obwiniony podniósł, że nie może ponosić odpowiedzialności za coś, czego nie zrobił, domagając się w istocie zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego mu czynu.

20 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

21 Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów apelacja musiała skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i umorzeniem postępowania. Zaistniała bowiem bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.o.w. w postaci przedawnienia orzekania.

22 Mając na uwadze, że stan faktyczny sprawy został ustalony po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, które nie wymagało uzupełnienia, należy przywołać pogląd z orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w takim wypadku faktyczne podstawy umorzenia postępowania mają pierwszeństwo względem przesłanek formalnych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2011 r., I KZP 27/10, OSNKW 2011, Nr 1, poz. 5). Wobec tego w pierwszej kolejności omówienia wymagały zarzuty apelacji, skierowane wobec ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a więc co do samego sprawstwa oskarżonego.

23 Wbrew twierdzeniom zawartym w środku odwoławczym wniesionym przez obwinionego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, opierając się w tym zakresie na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który został oceniony w sposób wnikliwy i jasny, zgodnie z zasadami logiki, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie ma racji skarżący twierdząc, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje dostatecznych podstaw do przypisania mu sprawstwa zarzuconego mu czynu.

24 W toku postępowania obwiniony wskazywał, że pojazd marki O. zbył w 2009 r., podczas gdy z pisma Starostwa Powiatowego we W. wynika, że w dniu 04 marca 2014 r. dokonano potwierdzenia danych obwinionego jako zbywcy pojazdu. Z kolei stosownie do informacji Starostwa Powiatowego w K., obecny właściciel kupił pojazd w dniu 08 października 2013 r., przerejestrowując go w dniu 03 marca 2014 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo doszedł więc do wniosku, że obwiniony w dacie odebrania wezwania, tj. w dniu 31 lipca 2013 r. wciąż był właścicielem pojazdu. Gdyby zbywcą pojazdu była inna osoba, nie dokonano by potwierdzenia danych i nie byłoby możliwe jego przerejestrowanie. Prawidłowo ustalono więc, że obwiniony pozostawał właścicielem pojazdu w czasie, gdy skierowano do niego wezwanie. Podnoszona przez skarżącego okoliczność w postaci zagubienia umowy sprzedaży pojazdu, do zawarcia której miało dojść w 2009 roku, nie została w żaden sposób wykazana, w szczególności nie potwierdziły jej informacje uzyskane od organów administracji publicznej.

25 W ocenie Sądu odwoławczego obwinionemu błędnie przypisano jednak, iż zarzuconego mu czynu dopuścił się w okresie od dnia 31 lipca 2013 roku do dnia 27 maja 2014 roku.

26 Podkreślić należy, że czyn z art. 96 § 3 k.w. ma charakter trwały i polega na utrzymywaniu przez sprawcę w oznaczonym czasie stanu bezprawności. Zwraca jednak uwagę, że jako końcową datę popełnienia wykroczenia przyjęto dzień skierowania do Sądu pierwszej instancji wniosku o ukaranie. Okoliczność ta przekonuje, że Sąd pierwszej instancji w sposób arbitralny określił czas popełnienia czynu przez obwinionego. Nie można bowiem przyjąć, że obowiązek wynikający z wezwania spoczywał na obwinionym także w okresie, gdy dokonał on zbycia pojazdu, tj. po dniu 08 października 2013 r.

27 Przywołania wymaga w tym miejscu pogląd z piśmiennictwa, zgodnie z którym w odniesieniu do wykroczeń trwałych popełnienie kończy się „ wraz z zakończeniem wywołanego stanu niezgodnego z prawem (np. wydania pracownikowi świadectwa pracy, ale dopiero po 3 miesiącach od rozwiązania stosunku pracy - zob. art. 97 i 282 § 1 pkt 3 k.p. - czy zgłoszenia do ewidencji lub wpisu rejestru swej działalności dopiero po 2 miesiącach jej prowadzenia - zob. art. 601 § 1 k.w. - tak T. Grzegorczyk, Kodeks wykroczeń, Komentarz, Komentarz do art. 45 k.w.).

28 Stosownie do art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Zauważyć należy więc, że po dniu 08 października 2013 r. obwiniony nie był właścicielem ani posiadaczem pojazdu , którego dotyczyło wezwanie. Choć wykroczenie popełnione przez B. M. miało charakter trwały, okres jego popełnienia należało uznać za zakończony z tą właśnie datą.

29 Także początkowa data popełnienia czynu przypisanego obwinionemu w ocenie Sądu odwoławczego nie była prawidłowa. Skoro obwiniony odbierając skierowane do niego wezwanie w dniu 31 lipca 2013 r. (k. 6, k. 8), miał czas na zastosowanie się do wskazanego w nim 7-dniowego terminu, to mógł on zrealizować wynikający stąd obowiązek choćby w ostatnim dniu przed jego upływem. Tym samym datę popełnienia przypisanego mu czynu należało określić jako okres od dnia 08 sierpnia 2013 r. do dnia 08 października 2013 r.

30 Termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie upłynął więc w dniu 08 października 2015 r.

31 Choć wymieniona negatywna przesłanka procesowa nie istniała w dacie wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, wydane orzeczenie na skutek zaskarżenia nie uprawomocniło się. W takim wypadku nadal biegnie termin określony w art. 45 § 1 k.w. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r., III KK 209/11).

32 Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.o.w. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie orzekania. Wobec tego, że wymieniona negatywna przesłanka prowadzenia procesu uległa zaktualizowaniu, zaskarżony wyrok należało uchylić, a postępowanie umorzyć, o czym orzeczono w oparciu o art. 104 § 1 pkt 7 k.p.o.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.o.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. i art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.o.w.

33 W pkt II kosztami procesu za obie instancje należało obciążyć Skarb Państwa, o czym orzeczono na podstawie art. 630 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.o.w.