Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2025 r., VII Ka 359/25
wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 3 listopada 2025 r., VII Ka 359/25Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt VII Ka 359/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 3 listopada 2025 r.
3 Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
4 w składzie:
5 Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski (spr.)
6 Sędziowie: SSO Anna Górczyńska
7 SSO Karol Radaszkiewicz
8 Protokolant: stażysta Alicja Madalińska
9 przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Mirosława Zelenta
10 po rozpoznaniu w dniach: 2 czerwca, 17 lipca, 8 września i 3 listopada 2025 r.
11 sprawy: A. S. (1), ur. (...) w B., syna K. i B. z domu J.
12 oskarżonego z art. 177§2kk
13 na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej A. S. (2) i obrońcę oskarżonego
14 od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt II K 265/24
15 I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
16 - uchyla rozstrzygnięcie z pkt II sentencji,
17 - w ramach rozstrzygnięcia z pkt III sentencji okres wskazanego tam zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów ustala na 2 (dwa ) lata,
18 II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
19 III zasądza od oskarżonego A. S. (1) na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem opłaty za II instancję.
20 FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2)
Uzasadnienie
21 Formularz UK 2
22 Sygnatura akt
23 VII Ka 359/25
24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
25 1
26 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
27 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
28 Wyrok Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie II K 265/24
29 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację
30 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
31 ☒ oskarżycielka posiłkowa A. S. (3)
32 ☐ oskarżyciel prywatny
33 ☒ obrońca oskarżonego A. S. (1)
34 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
35 ☐ inny
36 0.11.3. Granice zaskarżenia
37 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
38 ☒ na korzyść
39 ☒ na niekorzyść
40 ☒ w całości
41 ☐ w części
42 ☐
43 co do winy
44 ☐
45 co do kary
46 ☐
47 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
48 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
49 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
50 ☐
51 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
52 ☐
53 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
54 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
55 ☒
56 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
57 ☒
58 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
59 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
60 ☒
61 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
62 ☐
64 ☐
65 brak zarzutów
66 0.11.4. Wnioski
67 ☒
68 uchylenie
69 ☒
70 zmiana
71 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
72 0.12.1. Ustalenie faktów
73 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
74 Lp.
75 Oskarżony
76 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
77 Dowód
78 Numer karty
79 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
80 Lp.
81 Oskarżony
82 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
83 Dowód
84 Numer karty
85 0.12.2. Ocena dowodów
86 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
87 Lp. faktu z pkt 2.1.1
88 Dowód
89 Zwięźle o powodach uznania dowodu
90 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
91 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
92 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
93 Dowód
94 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
95 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
96 Lp.
97 Zarzut
98 Obrońca oskarżonego wyrokowi zarzucił:
99 1/ obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 167 i 170 § 1 kpk w związku z art. 201 kpk przez oddalenie wniosków obrony o powołanie instytutu pomimo, iż opinie biegłych powołanych w sprawie są sprzeczne.
100 2/ obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 167 i 170 § 1 kpk przez oddalenie wniosków obrony o przeprowadzenie eksperymentu procesowego celem ustalenia z jakiej odległości oskarżony mógł zauważyć pokrzywdzoną poruszającą się na rolkach,
101 3/ art. 5 § 2, 7, 410, 424 § 1 pkt. 1 kpk, która miała wpływ na treść wyroku, a która wynika z oparcia orzeczenia o winie oskarżonego tylko na dowodach obciążających i pominięcie dowodów dla niego korzystnych bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska
102 4/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mogący mieć wpływ na jego treść poprzez ustalenie, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, pomimo poważnych wątpliwości w tym zakresie, wynikających ze wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie.
103 Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wyrokowi zarzucił:
104 I błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na błędnym, uchybiającym zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego przyjęciu przez Sąd a quo, że pokrzywdzoną „potraktować należało jako osobę, która w znacznej mierze przyczyniła się do tej tragedii", a także wadliwe pominięcie, w odniesieniu do oskarżonego, w zakresie naruszenia przezeń zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, że naruszył również zasadę ostrożności, przy czym prawidłowa ocena materiału dowodowego o charakterze osobowym i rzeczowym, w tym przede wszystkim oznakowanie drogi, po której poruszała się pokrzywdzona i oskarżony, każę stwierdzić, że do inkryminowanego wypadku doszło na szlaku rowerowym, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia w postaci niepełnego ustalenia naruszonych przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, nieprawidłowego ustalenia stopnia jego winy, a w konsekwencji wadliwe ukształtowanie reakcji karnej tak pod względem jej rodzaju, jak i wysokości.
105 II niezależnie od powyższego, z najdalej posuniętej ostrożności procesowej, mając na uwadze deontologiczne reguły formułowania i łączenia zarzutów w środku odwoławczym, a także bacząc na pełne urzeczywistnienie oskarżycielce posiłkowej prawa do kontroli instancyjnej przejawiającego się w prawie do wniesienia apelacji, na podstawie art. 427 § 2 in principia k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 4 k.p.k., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność w zakresie wymierzonej kary roku pozbawienia wolności i orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku oraz niesłuszne niezastosowanie środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości, a to przez nienależyte uwzględnienie i ocenienie dyrektyw wymiaru kary i środków karnych określonych w art. 53 § 1 i 2 k.k., także w kontekście okoliczności mających istotne i prawnie relewantne znaczenie, przy czym prawidłowa ich ocena i zastosowanie uzasadniają odmienne ukształtowania kary i środków karnego.
106 ☐ zasadny
107 ☒ częściowo zasadny zarzut pełnomocnika w zakresie kary
108 ☐ niezasadny
109 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
110 Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie
111 Apelacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zasługuje na częściowe uwzględnienie, tj. w zakresie orzeczenia o karze.
112 Na wstępie stwierdzić należy, że zgromadzone w sprawie dowody Sąd meriti poddał wszechstronnej analizie i ocenie, zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 4 k.p.k. Także przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 k.p.k. i przekonująco uzasadnione w pisemnych motywach skarżonego wyroku. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji wnikliwe zweryfikował tezy aktu oskarżenia w granicach niezbędnych dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia skutkującego skazaniem A. S. (1), w szczególności spowodowania skutków określonych w art.177§2 kk. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają powody takiego rozstrzygnięcia, a Sąd Okręgowy w pełni podziela przedstawioną tam argumentację.
113 W ocenie Sadu Okręgowego ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Sąd I instancji prawidłowo, w oparciu o zebrany materiał dowodowy odtworzył przebieg zdarzenia, oceniając dowody w sposób zgodny z zasadami prawa procesowego. Tym samym ustalenia faktyczne w zakresie ustalonego zachowania oskarżonego nie wykraczały poza ramy swobodnej oceny dowodów albowiem poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz sędziowskim przekonaniem. Sąd orzekający, rozstrzygając o winie bądź niewinności oskarżonego, kieruje się własnym, wewnętrznym przekonaniem, nieskrępowanym żadnymi ustawowymi regułami dowodowymi, a przekonanie to pozostaje tak długo pod ochroną art. 7 k.p.k., dopóki nie zostanie wykazane, że sąd I instancji oparł swe przekonanie o winie oskarżonego bądź na okolicznościach nieujawnionych w toku przewodu sądowego, bądź też ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale ocenionych w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1974 r. w sprawie Rw 618/74, OSNKW 3-4/1975, poz. 47, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r. w sprawie WRN 149/90, OSNKW 7-99/991, poz. 41, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r. w sprawie II KRN 199/95, OSN PiPr 10/1996, poz. 10), co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
114 Także w ocenie Sądu Okręgowego nie sposób było podzielić prezentowanego przez oskarżonego stanowiska, w którym nie przyznał się do spowodowania przedmiotowego wypadku drogowego. W szczególności jego twierdzenia, iż to pokrzywdzona rzekomo „rzuciła się” pod kierowany przez niego samochód, jak również, że próbował uniknąć wypadku „odbijając w lewo” służyły jedynie uniknięciu odpowiedzialności za tragiczny w skutkach wypadek drogowy. Ponadto wyjaśnienia A. S. w zakresie zanegowania spowodowania przedmiotowego wypadku sprzeczne są praktycznie z całym zabranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci zeznań świadków, zebranych dokumentów, zapisu monitoringu, analizy połączeń wykonywanych z aparatu należącego do oskarżonego, protokołami oględzin rzeczy, miejsca, dokumentacją fotograficzną, dokumentacja medyczną i techniczną oraz wnioskami płynącymi z dopuszczonych w sprawie opinii biegłych- porównaj dowody wskazane jak na k. 579 odw.-581 odw.
115 Co do relacji świadków, to wprawdzie żadna z przesłuchanych osób nie widziała momentu kolizji, to ich relacje były pomocne dla ustalenia stanu faktycznego w zakresie panujących wówczas warunków atmosferycznych, w tym przejrzystości powietrza i widoczności co miało niebagatelny wpływ na możliwości dostrzeżenia osób i przedmiotów z określonej odległości. Ponadto te relacje wskazywały na wygląd pokrzywdzonej i jej ubiór w czasie zdarzenia, w tym także w zakresie braku kasku i elementów odblaskowych jak i sposobu poruszania się prawą stroną jezdni. Istotne w sprawie w zakresie określenia przez Sąd Rejonowy odpowiedzialności oskarżonego za przypisany mu czyn było i to, że niektórzy ze świadków widzieli pokrzywdzoną tuż przed wypadkiem a część z nich pojawiła się na miejsce zdarzenia w bardzo krótkim czasie po jego zaistnieniu, zaś kilkoro dowiedziało się o nim tuż po jego wystąpieniu. Znamienne w tym zakresie jest to, że świadkowie generalnie wskazali, iż w tym czasie pomimo zmierzchu i braku słońca nie panowały ciemności, „a widoczność była dobra – albowiem umożliwiała obserwowanie otoczenia na odległość co najmniej kilkudziesięciu metrów”. Odwołać zatem należy się do prawidłowego wskazania z uzasadnienia zaskarżonego wyroku gdzie zauważono, iż „za powyższym twierdzeniem przemawiają słowa E. W. (1) „było szaro ale nie jakoś mocno ciemno, jak do domu dojechałem to już była szarówka – 19:10”, I. W. „wtedy już było prawie ciemno, był półmrok tzn. jeszcze nie było nocy ale było już tak ciemnawo”, K. Z. „jak dojechałam – na miejsce wypadku - była wtedy szarówka, gdy wychodziłam od mamy nie było ciemno ale się ściemniało”, E. W. (2) „było szaro”, M. B. „jak wyjeżdżałam z B. to była szarówka jak przyjechałam na miejsce wypadku to było trochę ciemniej, ale nie było tak mocno ciemno”, K. C. „wtedy była taka szarówka, jak zaparkowałyśmy na S. to było szaro” M. C. „jak wyjeżdżałam z L. to było jasno”, J. S. (1) „jak rozmawiałam z oskarżonym to już się ściemniało”, D. S. „gdy wychodziliśmy z domu wtedy było widno – godz. 19:03), czy D. F. „jak D. rozmawiała wtedy było jasno, ściemniało się szybko 19:00-19:15 ale przed 19:00 było jasno” i K. R. „jak wyjechaliśmy z miasta to nie było ciemno, było szaro – godz. 19:08”- porównaj k. 582 odw.
116 Z dowodami ze źródeł osobowych w pełni korespondowały wnioski płynące z zebranych dokumentów oraz opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, z dokumentacji medycznej oraz opinii w zakresie stanu trzeźwości oskarżonego i pokrzywdzonej.
117 Sąd Okręgowy podzielił także stanowisko Sądu I instancji co do przyjęcia, że pojazd, którym kierował A. S. w czasie jazdy posiadał sprawne oświetlenie. Powyższego w istocie nie podważają dowody przeprowadzone w tym zakresie w toku postępowania odwoławczego- k. 715-720, k. 726-727.
118 Wobec zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego domagającego się dopuszczenia w sprawie dowodu z opinii Instytutu oraz przeprowadzenia eksperymentu, to nie budzi zastrzeżeń dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodu z opinii biegłych z zakresu ruchu drogowego oraz faktyczną zbędność przeprowadzenia postulowanych w tej apelacji dowodów dla dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie. Co istotne, Sąd I instancji zauważył sprzeczności w opiniach biegłych – k. 584, zwłaszcza w zakresie statusu pokrzywdzonej, jako uczestnika ruchu, czy też „wskazywania winnego” naruszenia konkretnych zasad obowiązujących w ruchu drogowym, ale jednocześnie w pełni zasadnie zauważono, że „ostateczna ocena obowiązujących norm zawsze należy do prokuratora czy sądu, a co za tym idzie tego typu ewentualne spory czy rozbieżności, mogą i muszą być rozstrzygane przez organ procesowy” – porównaj k. 584. Wskazać należy, ze w istocie opinia biegłego może stanowić jedynie źródło pomocnicze, którym nie można zastępować ustaleń, pomijając wyniki osobowych źródeł dowodowych albowiem zadaniem biegłych nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy a jedynie umożliwienie wyjaśnienia przez sąd okoliczności istotnych z punktu widzenia posiadanych przez biegłego wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego biegłemu materiału dowodowego.
119 Odnośnie co do przeprowadzenia eksperymentu, to w istocie miarodajnej takiej czynności nie sposób byłoby przeprowadzić albowiem trudno sobie wyobrazić „uzyskanie” tożsamych warunków pogodowych i meteorologicznych jak w dniu zdarzenia.
120 Wobec zarzutów obrońcy oskarżonego co do opiniowania przez biegłych, to w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo zauważono, że powołani w sprawie biegli faktycznie zgodnie wypowiedzieli się w zakresie kluczowych kwestii ściśle technicznych, tj. rekonstrukcji przedmiotowego zdarzenia, zachowania uczestników wypadku, jak również możliwości uniknięcia jego tragicznych konsekwencji. Siłą rzeczy, przede wszystkim wobec braku śladów hamowania pojazdu, w sprawie zachodziła nieusuwalna niemożność precyzyjnego ustalenia dokładnego miejsca uderzenia pokrzywdzonej, prędkości kolizyjnej auta oskarżonego, czy też sposobu poruszania się i prędkości O. S. i tym samym biegli przedstawili kilka wariantów przebiegu wypadku, w szczególności w zakresie prędkości z jaką miałby poruszać się pojazd oskarżonego (100 km/h, 90 km/h czy 70 km/h). W tym miejscu wobec zaskarżenia wyroku także na niekorzyść oskarżonego, zauważyć należy, że zaskarżonym wyrokiem przypisano A. S. poruszanie się z prędkością rzędu 70 km/h a apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej w tym zakresie tych ustaleń nie kwestionuje - porównaj k. k. 618-619.
121 Sąd Okręgowy akceptuje zatem przyjęcie odpowiedzialności oskarżonego za przypisany mu czyn albowiem oskarżony w czasie poruszania się kierowanym przez siebie pojazdem miał tak szansę aby zauważyć pokrzywdzoną oraz w związku z tym miał faktycznie możliwość uniknięcia jej potrącenia.
122 Słusznie bowiem Sąd Rejonowy ustalił i przyjął, że z uwagi na to, że oskarżony o godz. 19:03:05 dzwonił do swojej dziewczyny informując ją o wypadku, zaś wcześniej opuszczał swe auto, którym po kolizji przejechał kilkadziesiąt metrów, oglądał je, wykonywał zdjęcie, a następnie wracał do miejsca, w którym leżała pokrzywdzona, to wypadek miał miejsce co najmniej na kilka minut przed telefonem do J. S. (1). Zatem pomimo tego, że do wypadku doszło podczas zmierzchu i z uwagi na zachód słońca, kiedy widoczność pogarszała się z każdą minutą, to zarazem ponownie podkreślić należy, że wszyscy słuchani w sprawie świadkowie, tj. którzy mijali pokrzywdzoną, pojawili się na miejsce wypadku, jak również usłyszeli o tym zdarzeniu tuż po jego zaistnieniu jednoznacznie wskazali, iż w tym czasie czasie nie było ciemno, warunki atmosferyczne były dobre, a zatem możliwość obserwacji otoczenia nie była wyłączna. Powyższe koresponduje z wnioskami płynącymi ze zdjęcia jak na k. 736. Zdjęcie to zostało przesłane na telefon J. S. przez A. S. praktycznie bezpośrednio po wypadku i obiektywnie obrazuje ono „stan widzialności”, przy czym nie sposób jest przyjąć aby ta stosunkowo dobra widzialność była wynikiem włączonych świateł pojedynczego pojazdu znajdującego się za samochodem oskarżonego. Co przy tym istotne, jadąca w kierunku S. kilka minut przed oskarżonym świadek M. C. bezpiecznie wyprzedziła pokrzywdzoną, zaś jej pasażerka K. C. dokładnie widziała zarówno jej sylwetkę, jak również ubiór. Trafnie zatem Sąd I instancji ustalił, że pomimo zmierzchu O. S., która w czasie zdarzenia była ubrana w strój, który kontrastował z otoczeniem (pokrzywdzona miała białe spodnie, różową bluzę, biało-różowe rolki z niewielkimi prostokątami) była dobrze widoczna, nie tylko z kilku metrów, ale także z dalszej odległości.
123 W świetle tych okoliczności w pełni prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił, że oskarżony, przemieszczając się swym autem z administracyjnie dozwoloną prędkością w istocie miał pełną możliwość dostrzeżenia pokrzywdzonej jadącej na rolkach po jego prawej stronie i w odległości nie większej niż 0,7 m od krawędzi jezdni z odległości umożliwiającej stosowną reakcję. Natomiast faktycznie ze znanych tylko A. S. przyczyn nie obserwował on drogi i nie podjął żadnych manewrów aby uniknąć zderzenia i wskutek nieuwagi oraz poprzez brak należytego obserwowania przedpola pojazdu spowodował wypadek drogowy, w wyniku którego zginęła O. S.. Zasadnie w tym zakresie Sąd Rejonowy odwołał się do wyliczeń biegłych (Z. K. i D. M.), z których wynika, że oskarżony miał szansę nie tylko bezpiecznie wyprzedzić pokrzywdzoną, ale także zrównać się z nią prędkością a nawet zatrzymać się przed nią i to bez względu na prędkość, z jaką by się poruszał ( 70 km/h czy 100 km/h), przy czym w sprawie podstawowym błędem oskarżonego był brak bezpiecznego wyprzedzenia pokrzywdzonej poruszającej się na rolkach.
124 W tym miejscu odnieść się należy do zarzutu z pkt I apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. W ocenie Sądu Okręgowego odrzucić należało swoiste zrównanie przez tego skarżącego drogi dla rowerów ze szlakiem rowerowym, albowiem zdarzenie miało miejsce na drodze gdzie odbywał się normalny ruch drogowy ale jednocześnie droga ta poprzez określone oznaczenia stanowiła szlak rowerowy (powyższe spowodowało nieuwzględnienie postulatu pełnomocnika w zakresie opisu czynu według wskazań z pkt III ppkt 1 jak na k. 679). Zasadnie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że O. S. traktować należało jako osobę poruszającą się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch (a nie jak pieszą), ze wszystkimi tego konsekwencjami – w szczególności wynikającymi z art. 15a ustawy prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że „pokrzywdzona nie powinna przemieszczać się jezdnią albowiem „rolkarz” jest obowiązany korzystać z drogi dla pieszych, drogi dla pieszych i rowerów lub drogi dla rowerów (chyba że przemieszcza się w strefie zamieszkania)” – k. 585 odw. Jednakże pomimo takiego zachowania pokrzywdzonej oskarżony faktycznie mógł i powinien odpowiednio wcześniej dostrzec O. S. .
125 Tym samym nie może budzić wątpliwości, że zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona czynu z art. 177 § 2 k.k.
126 Wniosek
127 1/ Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
128 2/ Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o:
129 - zmianę opisu czynu przypisanego oskarżonemu przez zastąpienie słów „na prostym odcinku drogi" (szósta linijka punktu pierwszego wyroku) słowami „nie zachował wymaganej na prostym odcinku drogi, będącej jednocześnie szlakiem rowerowym, zasady ostrożności", zastąpienie następującego po tych słowa przecinka literą „i" oraz podwyższenie wymierzonej oskarżonemu, w punkcie pierwszym, kary pozbawienia wolności do 3 (trzech) lat.
130 - uchylenie punktu drugiego.
131 - podwyższenie wymiaru orzeczonego, w punkcie trzecim, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 5 (pięciu) lat.
132 - orzeczenie środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości przez umieszczenie wyroku na stronie internetowej Sądu Rejonowego w Bartoszycach na okres trzech miesięcy.
133 ☐ zasadny
134 ☒ częściowo zasadny postulat pełnomocnika w zakresie kary
135 ☐ niezasadny
136 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
137 Za zasadny uznano postulat pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej co do orzeczenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz wydłużenia okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
138 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
139 1.
140 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
141 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
142 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
143 0.11.
144 Przedmiot utrzymania w mocy
145 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
146 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
147 0.0.11.
148 Przedmiot i zakres zmiany
149 Wyrok Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt II K 265/24
150 zmieniono w ten sposób, że uchylono rozstrzygnięcie z pkt II sentencji (o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności) a zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych ustalono na 2 lata i w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
151 Zwięźle o powodach zmiany
152 Uznając wyrok za prawidłowy co do zasady, zaostrzono orzeczenie o karze pozbawienia wolności poprzez uchylenia rozstrzygnięcia z pkt II sentencji o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności oraz wydłużenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
153 W tym miejscu stwierdzić należy, że rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary zachodzi wtedy, gdy suma zastosowanych kar i środków karnych za przypisane przestępstwa nie uwzględnia należycie stopnia społecznej szkodliwości czynów, stopnia winy oraz nie realizuje określonych w art. 53 kk celów kary. Na gruncie art. 438 pkt 4 k.p.k. nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen zasadniczej natury. Kara rażąc o niewspółmierna to kara, której w realiach konkretnej sprawy nie sposób zaakceptować.
154 Zgodzić się zatem należało z Sądem Rejonowym, że w zakresie stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu to był jest on znaczny. „Co do zasady przestępstwa z art. 177 k.k. cechuje taki właśnie stopień społecznej szkodliwości – są one skierowane bezpośrednio przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jednakże uderzają także w najcenniejsze dobro jakim jest zdrowie i życie człowieka. W niniejszym przypadku oskarżony naruszył jedną z kardynalnych zasad obowiązujących w ruchu drogowym, mianowicie nie obserwował przedpola pojazdu, do czego zobowiązany jest każdy kierowca przez cały czas prowadzenia samochodu. Nieuwaga i gapiostwo spowodowały nieodwracalne skutki w postaci śmierci młodej kobiety, co bez wątpienia nie może zniknąć z pola widzenia przy ustalaniu stopnia winy oskarżonego”.
155 Natomiast w ocenie Sądu Okręgowego takie okoliczności jak, że przedmiotowego czynu A. S. (1) dopuścił się nieumyślnie, oraz że poruszał się z dopuszczalną prędkością i ustalone zachowanie pokrzywdzonej w zakresie poruszania się po drodze na rolkach, nie mogły przemawiać za przyjęciem dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia. Przede wszystkim w sprawie zaszedł tragiczny, nieodwracalny skutek w postaci śmierci pokrzywdzonej. Ponadto pomimo trafnie przypisanej nieumyślności, to bez wątpienia oskarżony istotnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym albowiem z faktycznie nieustalonych przyczyn oskarżony poruszając się dobrze sobie znaną drogą, której ukształtowanie faktycznie nie utrudniało obserwowania pobocza a ponadto zbliżając się do znaku ograniczającego dozwoloną prędkość do 70 km/h i do tego wielokrotnie oznaczoną jako szlak rowerowy nienależycie obserwował tor jazdy oraz jego otoczenie i bez podjęcia żadnych manewrów śmiertelnie potracił pokrzywdzoną, która jak to prawidłowo ustalono była widoczna dla innych kierowców.
156 Wobec tych okoliczności Sąd Okręgowy podzielił zarzut pełnomocnika w zakresie niewspółmierności orzeczonej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
157 Powołane przez sąd I instancji okoliczności łagodzące, wobec wskazanych okoliczności obciążających nie mogły spowodować zastosowania wobec A. S. dobrodziejstwa art. 69 kk i w okolicznościach tej sprawy, nie było wystarczającym orzeczenie wobec oskarżonego kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby.
158 Powyższe spowodowało także wydłużenie okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych albowiem w ocenie Sądu Okręgowego konieczne jest aby ewentualne odzyskanie przez oskarżonego uprawnienia do kierowania pojazdami nastąpiło „z automatu” ale po ponownie zdanym egzaminie.
159 W ocenie Sądu Okręgowego dopiero tak ukształtowana kara pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym będzie adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz stopnia społecznej szkodliwości jego czynu; winna ona spełnić wobec wymienionego cele określone w art. 53 kk w szczególności wychowawcze jak również właściwie kształtować świadomość prawną społeczeństwa.
160 Według Sądu Okręgowego pozwoli ona uświadomienie oskarżonemu, że jego zachowanie nie było prawidłowe i zapobiegnie podobnym działaniom w przyszłości.
161 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
162 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
163 1.1.
165 Zwięźle o powodach uchylenia
166 2.1.
167 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
169 Zwięźle o powodach uchylenia
170 3.1.
171 Konieczność umorzenia postępowania
173 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
174 4.1.
176 Zwięźle o powodach uchylenia
177 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
178 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
179 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
180 Przytoczyć okoliczności
181 6. Koszty Procesu
182 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
183 Przytoczyć okoliczności
184 II
185 Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem opłaty za II instancję.
186 7. PODPIS
187 ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO
188 Załącznik do formularza UK 2
189 0.11.3. Granice zaskarżenia
190 Kolejny numer załącznika
191 1
192 Podmiot wnoszący apelację
193 Obrońca oskarżonego A. S. (1)
194 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
195 Wyrok Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie II K 265/24
196 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
197 ☒ na korzyść
198 ☐ na niekorzyść
199 ☒ w całości
200 ☐ w części
201 ☐
202 co do winy
203 ☒
204 co do kary
205 ☐
206 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
207 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
208 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
209 ☐
210 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
211 ☐
212 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
213 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
214 ☒
215 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
216 ☒
217 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
218 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
219 ☐
220 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
221 ☐
223 ☐
224 brak zarzutów
225 0.11.4. Wnioski
226 ☐
227 uchylenie
228 ☒
229 zmiana
230 ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO
231 Załącznik do formularza UK 2
232 0.11.3. Granice zaskarżenia
233 Kolejny numer załącznika
234 2
235 Podmiot wnoszący apelację
236 Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej A. S. (3)
237 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
238 Wyrok Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie II K 265/24
239 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
240 ☐ na korzyść
241 ☒ na niekorzyść
242 ☒ w całości
243 ☐ w części
244 ☐
245 co do winy
246 ☒
247 co do kary
248 ☐
249 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
250 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
251 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
252 ☐
253 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
254 ☐
255 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
256 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
257 ☒
258 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
259 ☒
260 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
261 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
262 ☒
263 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
264 ☐
266 ☐
267 brak zarzutów
268 0.11.4. Wnioski
269 ☒
270 uchylenie
271 ☒
272 zmiana
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 53 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 69
- Kodeks karny, art. 177 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 4
- Kodeks postępowania karnego, art. 5 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 7
- Kodeks postępowania karnego, art. 167
- Kodeks postępowania karnego, art. 170 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 201
- Kodeks postępowania karnego, art. 424 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 427
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Prawo o ruchu drogowym, art. 15a