Wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 5 października 2021 r., XI Ka 561/21

wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 5 października 2021 r., XI Ka 561/21

Tekst

1 Sygn. akt XI Ka 561/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 5 października 2021 roku

3 Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący Sędzia Dorota Dobrzańska

5 Protokolant Magdalena Toruń

6 przy udziale Prokuratora Doroty Mietlickiej

7 po rozpoznaniu dnia 5 października 2021 roku

8 sprawy D. K. syna C. i G. z domu L., urodzonego (...) w M.

9 oskarżonego z art. 286 § 1 kk

10 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę

11 od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2021 roku

12 sygn. akt IX K 1015/20

13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie z pkt II;

14 II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy;

15 III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa za postępowanie odwoławcze 180 (sto osiemdziesiąt) złotych opłaty oraz 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków.

Uzasadnienie

16 Formularz UK 2

17 Sygnatura akt

18 XI Ka 561/21

19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

20 1

21 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

22 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

23 Wyrok Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2021 roku wydany w sprawie IX K 1015/20

24 1.2. Podmiot wnoszący apelację

25 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

26 ☐ oskarżyciel posiłkowy

27 ☐ oskarżyciel prywatny

28 ☒ obrońca

29 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

30 ☐ inny

31 1.3. Granice zaskarżenia

32 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

33 ☒ na korzyść

34 ☐ na niekorzyść

35 ☒ w całości

36 ☐ w części

37 ☐

38 co do winy

39 ☐

40 co do kary

41 ☐

42 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

43 1.3.2. Podniesione zarzuty

44 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

45 ☐

46 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

47 ☐

48 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

49 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

50 ☒

51 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

52 ☐

53 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

54 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

55 ☒

56 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

57 ☐

58 art. 439 k.p.k.

59 ☐

60 brak zarzutów

61 1.4. Wnioski

62 ☒

63 uchylenie

64 ☒

65 zmiana

66 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

67 2.1. Ustalenie faktów

68 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

69 Lp.

70 Oskarżony

71 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

72 Dowód

73 Numer karty

74 2.1.1.1.

75 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

76 Lp.

77 Oskarżony

78 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

79 Dowód

80 Numer karty

81 2.1.2.1.

82 2.2. Ocena dowodów

83 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

84 Lp. faktu z pkt 2.1.1

85 Dowód

86 Zwięźle o powodach uznania dowodu

87 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

88 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

89 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

90 Dowód

91 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

92 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

93 Lp.

94 Zarzut

95 3.1.

96 Obraza przepisów postępowania tj. art. 4,7,410 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonego oraz uwzględnienie okoliczności przemawiających wyłącznie na niekorzyść oskarżonego, co skutkowało dokonaniem błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, iż zachowanie oskarżonego wypełnia znamiona zarzucanego mu czynu.

97 ☐ zasadny

98 ☐ częściowo zasadny

99 ☒ niezasadny

100 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

101 Wniesiona w niniejszej sprawie apelacja obrońcy oskarżonego nie zawiera żadnych przekonujących argumentów, tym samym nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu. Podniesiony w środku odwoławczym zarzut obrazy art. 7 k.p.k. jest chybiony. Sąd pierwszej instancji rozstrzygał w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który z poszanowaniem reguł procesu karnego ujawnił w toku rozprawy głównej. Wbrew twierdzeniom autora apelacji, zgromadzone dowody Sąd ocenił z uwzględnieniem wskazań wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a w następstwie w ten sposób dokonanej oceny ustalił prawidłowo stan faktyczny. W uzasadnieniu wyroku odniósł się do całokształtu materiału dowodowego sprawy wskazując, które dowody, ewentualnie w jakiej części, uznał za wiarygodne, a którym atrybutu takiego odmówił. Argumentacja, jako rzeczowa i logiczna, zasługuje na aprobatę, tym bardziej, że skarżący nie sformułował takich zarzutów, które mogłyby ją skutecznie zakwestionować.

102 Okoliczności ujawnione w toku rozprawy głównej, udowodnione i w uwzględnieniu reguł art. 7 k.p.k., trafnie zostały ocenione. Ich ocena natomiast - kwestionowana przez apelującego - wynika z całościowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, obrazującego sposób działania oskarżonego, który to sposób w odniesieniu do pokrzywdzonego – którego zaufanie oskarżony sobie zaskarbił przez wieloletnią znajomość - okazał się w zupełności skuteczny. Pokrzywdzony powierzył bowiem oskarżonemu swoje pieniądze, których do dnia dzisiejszego nie odzyskał. Oskarżony zataił przed pokrzywdzonym, iż w momencie zwierania umowy pożyczki prowadzone wobec niego były trzy egzekucje komornicze (k. 67-67v). Pokrzywdzony posiadał zatem mylne wyobrażenie o możliwościach finansowych oskarżonego co do spłaty zaciągniętego zobowiązania.

103 Takie zachowanie (zatajenie swoich problemów finansowych) nie dowodzi uczciwości działań oskarżonego, ale co słusznie podkreślił Sąd orzekający - wytworzeniu wrażenia, że jest osobą kompetentną, wiarygodną i rzetelną, której można pożyczyć określone środki finansowe, a następnie je odzyskać, i to z umówionym zyskiem. Zwrócić przy tym uwagę należy, iż jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, do wprowadzenia w błąd skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem wystarczające jest wywołanie błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia ( wyrok SN z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt III KK 148/15, LEX nr 1816561).

104 Niezależnie od tego, czy oskarżony spłaciłby zaciągnięte zobowiązanie, czy też nie, to w momencie, gdy nie poinformował on swojego pożyczkodawcę o istniejącym ryzyku, zapewniając jednocześnie o zwrocie pożyczonej sumy, już w ten sposób doprowadził go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, gdyż gdyby tenże wiedział o rzeczywistym ryzyku, to środków tych by nie pożyczał. W tej sytuacji twierdzenie apelującego, że miał zamiar zwrócić pokrzywdzonemu otrzymane pieniądze wraz z obiecanymi odsetkami, a uniemożliwiły mu to zawirowania z kontrahentami oraz problemy zdrowotne- nie ma większego znaczenie dla oceny jego zachowania w kontekście znamion określonych w art. 286 § 1 k.k. Wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu, o jakim mowa w art. 286 § 1 k.k., zachodzi także wtedy, gdy sprawca świadomie zataił przed kontrahentem obiektywnie istniejącą sytuację, która ma wpływ na możliwość realizacji warunków transakcji wynikających z umowy ( zob. wyrok SN z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt V KK 240/17, OSNKW 2018/2/21, LEX nr 2410633). W opozycji do zarzutów apelującego zauważyć należy, że oskarżony nawet w momencie, kiedy odmówił zwrotu pożyczonej kwoty J. W., wskazując, że nie jest w stanie tego uczynić, podpisywał kolejne umowy z kolejnymi osobami utwierdzając ich w przekonaniu, iż pożyczone pieniądze odzyskają (k. 184v-185). Istotnym jest również fakt, na który zwrócił uwagę Sąd Rejonowy, iż na dzień zawarcia umowy z pokrzywdzonym J. W. – oskarżony D. K. nie zrealizował obowiązku naprawienia szkody w kwocie 10 000 złotych orzeczonego wyrokiem w sprawie IV K 457/17.

105 Powyższe okoliczności aż nadto utwierdzają w prawidłowości ocen Sądu I instancji w zakresie zamiaru bezpośredniego oskarżonego wprowadzenia w błąd pokrzywdzonego i braku zamiaru wywiązania się przez oskarżonego z zawartej z nim umowy.

106 Wniosek

107 Zmiana i uniewinnienie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

108 ☐ zasadny

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☒ niezasadny

111 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

112 Wniosek niezasadny z powodu bezzasadności podniesionego zarzutu.

113 Zarzut

114 3.2.

115 Naruszenie art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.

116 ☒ zasadny

117 ☐ częściowo zasadny

118 ☐ niezasadny

119 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

120 Apelacja okazała się zasadna w odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycji art. 415 § 1 k.p.k. Istotnie bowiem, w dniu 27 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie, w sprawie II Nc 192/19 nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym, zasądził od D. K. na rzecz J. W. kwotę 32 650 zł wraz z ustawowymi odsetkami, która to kwota dotyczyła należności z tytułu zawartej umowy pożyczki (k. 106). Nie ulega zatem wątpliwości, że co do roszczenia objętego obowiązkiem naprawienia szkody w niniejszym postępowaniu karnym zapadło już prawomocne orzeczenie sądu cywilnego. W tej sytuacji zobowiązanie oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej kwoty 27 650 złotych, było niedopuszczalne.

121 Wniosek

122 Uchylenie wyroku w pkt II.

123 ☒ zasadny

124 ☐ częściowo zasadny

125 ☐ niezasadny

126 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

127 Wobec przytoczonych wyżej argumentów, Sąd Okręgowy uchylił wadliwe rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w zakresie orzeczonego w punkcie II wyroku obowiązku naprawienia szkody.

128 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

129 4.1.

130 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

131 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

132 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

133 5.1.1.

134 Przedmiot utrzymania w mocy

135 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

136 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

137 5.2.1.

138 Przedmiot i zakres zmiany

139 Uchylono rozstrzygnięcie z pkt II dotyczące zasądzenia obowiązku naprawienia szkody.

140 Zwięźle o powodach zmiany

141 Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Lublinie jest treść art. 415 § 1 k.p.k. Co do roszczenia objętego obowiązkiem naprawienia szkody, zapadło prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie 19 z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie II Nc 192/19.

142 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

143 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

144 5.3.1.1.1.

145 ☐ art. 439 k.p.k.

146 Zwięźle o powodach uchylenia

147 5.3.1.2.1.

148 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

149 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia

151 5.3.1.3.1.

152 Konieczność umorzenia postępowania

153 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

154 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

155 5.3.1.4.1.

156 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

157 Zwięźle o powodach uchylenia

158 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

159 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

160 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

161 Przytoczyć okoliczności

162 II.

163 W pozostałym zakresie utrzymany wyrok w mocy.

164 6. Koszty Procesu

165 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

166 Przytoczyć okoliczności

III.

167 Stosownie do treści art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. w zw. z art. 2ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych /Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 z póź.zm./ zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa za postępowania odwoławcze kwotę 180 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 20 złotych tytułem zwrotu wydatków.

168 7. PODPIS

169 Dorota Dobrzańska

170 1.3. Granice zaskarżenia

171 Kolejny numer załącznika

172 1

173 Podmiot wnoszący apelację

174 Obrońca

175 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

176 Uznanie za winnego

177 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

178 ☒ na korzyść

179 ☐ na niekorzyść

180 ☒ w całości

181 ☐ w części

182 ☐

183 co do winy

184 ☐

185 co do kary

186 ☐

187 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

188 1.3.2. Podniesione zarzuty

189 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

190 ☐

191 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

192 ☐

193 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

194 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

195 ☒

196 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

197 ☐

198 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

199 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

200 ☒

201 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

202 ☐

203 art. 439 k.p.k.

204 ☐

205 brak zarzutów

206 1.4. Wnioski

207 ☒

208 uchylenie

209 ☒

210 zmiana