Wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 15 lipca 2021 r., XI Ka 469/21

wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 15 lipca 2021 r., XI Ka 469/21

Tekst

1 Sygn. akt XI Ka 469/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 15 lipca 2021 roku

3 Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący Sędzia Dorota Dobrzańska

5 Protokolant Katarzyna Wójcik

6 przy udziale prokuratora Sylwestra Woźniaka

7 po rozpoznaniu dnia 15 lipca 2021 roku

8 sprawy J. K. (1) s. K. i A. ur. (...) w P.

9 oskarżonego z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 ustawy z dnia 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy, art. 77 § 3 kks w zw. z art. 77 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2kks w zw. z art. 9 § 3 kks

10 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę

11 od wyroku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej

12 z dnia 12 marca 2021 roku sygn. akt II W 1294/20

13 I. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 kpk uchyla zaskarżony wyrok i na zasadzie art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks i 51 § 1 kks postępowanie karne wobec J. K. (1) umarza;

14 II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. P. Kancelaria Adwokacka w B. 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

15 III. kosztami postępowania karnego obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

16 Formularz UK 2

17 Sygnatura akt

18 XI Ka 469/21

19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

20 1

21 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

22 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

23 Wyrok Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z 12.03.2021 r. w sprawie II W 1294 /20

24 1.2. Podmiot wnoszący apelację

25 ☐ prokurator

26 ☐ pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego

27 ☐ oskarżyciel prywatny

28 ☒ obrońca

29 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

30 ☐ inny: pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego

31 1.3. Granice zaskarżenia

32 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

33 ☒ na korzyść

34 ☐ na niekorzyść

35 ☒ w całości

36 ☐ w części

37 ☐

38 co do winy

39 ☐

40 co do kary

41 ☐

42 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

43 1.3.2. Podniesione zarzuty

44 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

45 ☐

46 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

47 ☐

48 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

49 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

50 ☒

51 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

52 ☒

53 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

54 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

55 ☒

56 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

57 ☐

58 art. 439 k.p.k.

59 ☐

60 brak zarzutów

61 1.4. Wnioski

62 ☐

63 uchylenie

64 ☒

65 zmiana

66 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

67 2.1. Ustalenie faktów

68 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

69 Lp.

70 Oskarżony

71 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

72 Dowód

73 Numer karty

74 Sąd odwoławczy nie przeprowadzał własnych dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia.

75 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

76 Lp.

77 Oskarżony

78 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

79 Dowód

80 Numer karty

81 2.2. Ocena dowodów

82 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

83 Lp. faktu z pkt 2.1.1

84 Dowód

85 Zwięźle o powodach uznania dowodu

86 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

87 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

88 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

89 Dowód

90 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

91 1

92 bvbv

93 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

94 Lp.

95 Zarzut

96 3.

97 Wobec uwzględnienia przedawnienia z urzędu, Sąd odwoławczy na zasadzie art. 436 kpk nie odnosi się do zarzutów apelacji.

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☐ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

102 Wnioski

103 ☐ zasadny

104 ☐ częściowo zasadny

105 ☐ niezasadny

106 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

107 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

108 Przedawnienie.

109 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

110 Wstępnie zaznaczyć wypada, że zarzuty środka odwoławczego i argumentacja przedstawiona w jego uzasadnieniu nie przekonują o braku zawinienia J. K. (1). Nie mogło zatem dojść w fazie postępowania odwoławczego do uniewinnienia.

111 Poza granicami apelacji Sąd Okręgowy badał jedną z przesłanek określonych w art. 439 §1 pkt 9 kpk i uznał, że doszło do przedawnienia karalności obu przypisanych wykroczeń i to już na etapie rozpoznawania sprawy w I instancji.

112 Zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy nastąpiło wszczęcie postępowania skarbowego przeciwko sprawcy, co zgodnie z art. 51§2 kks przedłużałoby termin przedawnienia. Jak wynika z akt sprawy, dochodzenie in rem wszczęto 16.10.2019 r (k.21). Aby przekształciło się w fazę in personam, niezbędnym było wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, ale nie tylko. Niezbędnym było również dla skuteczności takiej decyzji wykonanie czynności promulgacyjnych. Szeroko naświetla powyższy problem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie V KK 373/17. Otóż: „Decydujące znaczenie ma moment wszczęcia postępowania wobec sprawcy, a oceniać go należy na podstawie treści art. 71 § 1 k.p.k. oraz art. 313 § 1 k.p.k., mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe - art. 113 § 1 k.k.s. Aby postanowienie o przedstawieniu zarzutów zostało uznane za wydane, czyli prawnie skuteczne, niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech warunków: sporządzenie postanowienia, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażany jest zgodny pogląd, że pomiędzy terminami "wydanie" postanowienia z art. 71 § 1 k.p.k. a "sporządzenie" postanowienia z art. 313 § 1k.p.k., zachodzi istotna różnica, jako że dla "wydania" niezbędne jest dopełnienie kolejnych czynności procesowych wskazanych w tym drugim przepisie, określanych jako "promulgacja" postanowienia, która jest z kolei niezbędna dla skuteczności tej czynności procesowej. Tym samym dla przyjęcia, że nastąpiło przekształcenie postępowania z fazy in rem w fazę in personam, niezbędne jest łączne spełnienie 3 warunków: sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego, oczywiście o ile nie skorzysta on z prawa do odmowy składania wyjaśnień oraz gdy nie wystąpią okoliczności wskazane w art. 313 § 1 in fine k.p.k. W praktyce sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego ogłoszenie i ewentualne przesłuchanie podejrzanego, powinno nastąpić w ciągu jednego dnia, chyba że zachodzą okoliczności wskazane w art. 313 § 1 k.p.k. in fine. Oczywistym jest również, że organ postępowania przygotowawczego powinien tak zaplanować te czynności, aby wszystkie zostały przeprowadzone przed upływem terminu przedawnienia, ponieważ w przeciwnym razie doprowadzi on do wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.”. W cytowanym uzasadnieniu Sąd Najwyższy zauważa: „Jednocześnie Sądy obu instancji nie wykazały, aby w sprawie niniejszej zaszły okoliczności pozwalające na uznanie, że ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchanie podejrzanego nie było możliwe z powodu ukrywania się lub nieobecności podejrzanego w kraju. Przepis art. 313 § 1 k.p.k. in fine jest w tym względzie jednoznaczny i wskazuje tylko na te dwie kategorie przeszkód leżących po stronie podejrzanego, które pozwalają na uznanie, wydanego postanowienia o przedstawieniu zarzutów za prawnie skuteczne, mimo nieprzeprowadzenia czynności promulgacyjnych. Natomiast do takich przeszkód wskazany przepis nie zalicza innych działań podejrzanego utrudniających prowadzenie postępowania, na które powoływały się Sądy obu instancji, takich jak: zaniechanie odbioru korespondencji, czy też brak stawiennictwa na przesłuchanie mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie tej czynności.”

113 Akceptując powyższe stanowisko, Sąd Okręgowy zauważa, że od czasu wszczęcia dochodzenia trwały czynności mające na celu przesłuchanie J. K. i dopiero w dniu 19.03.2020 r. wydano postanowienie o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych (k.59). Tym samym stoi na stanowisku, że dopiero tego dnia stało się możliwe uznanie przesłuchania obwinionego za niemożliwe w rozumieniu art. 313§1 kpk.

114 Mimo określenia przez oskarżyciela publicznego końca czasu popełnienia czynu w punkcie I na 6.09.2019 r. (data zawiadomienia k. 2), termin ten należało określić obiektywnie, wg reguł prawnych obowiązujących w tej dziedzinie. Terminy do wpłaty podatków od towarów i usług upływały w dniu 25 następnego kwartału, a więc 25.04 i 25.07.2018 r. Czym innym są natomiast okoliczności wpływające na wnioskowanie o uporczywości w niepłaceniu podatków. W żaden sposób nie można wydłużać terminu wykroczenia skarbowego do dowolnej daty. Fakt, że do momentu rozpoczęcia czynności w postępowaniu skarbowym nie nastąpiła zapłata podatku, podlega obiektywnej ocenie organu wymiaru sprawiedliwości, ale nie może stanowić granicy dla określenia ram czasowych czynu.

115 W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia upłynął z końcem roku 2019 wg art. 51§1 i 44§3 kks (vide wyrok SN z 17.11.2014 r, III KK 226/14). Zapis stosowanego odpowiednio art. 44§2 kks nie ma wpływu na takie wnioskowanie, albowiem wprowadza dodatkowe kryterium, związane z art. 70 Ordynacji podatkowej, funkcjonujące obok regulacji art. 51 kks. W tym układzie pierwotnie następuje przedawnienie należności, zaś skutkiem jest przedawnienie postępowania karnego skarbowego.

116 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

117 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

118 Przedmiot utrzymania w mocy

119 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

120 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

121 Przedmiot i zakres zmiany

122 Zwięźle o powodach zmiany

123 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

124 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

125 1.1.

126 Przedawnienie karalności obu czynów.

127 ☒ art. 439 k.p.k.

128 Zwięźle o powodach uchylenia

129 Zostały przedstawione wyżej. Uchylenie orzeczenia nakazuje art. 439§1 kpk w pierwszym zdaniu.

130 2.1.

131 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

132 Zwięźle o powodach uchylenia

133 3.1.

134 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

135 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

136 .

137 4.1.

138 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

139 Zwięźle o powodach uchylenia

140 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

141 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

142 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

143 Przytoczyć okoliczności

144 I.

145 Koniecznośc umorzenia postępowania wynika z art. 17§1 pkt 6 kpk, stosowanego w postępowaniu o wykroczenie skarbowe.

146 6. Koszty Procesu

147 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

148 Przytoczyć okoliczności

149 II.

III.

150 Udział obrońcy ustanowionego z urzędu w rozprawie odwoławczej i złożenie stosownego wniosku determinowały konieczność orzeczenia o wynagrodzeniu za obronę, wypłacanego przez Skarb Państwa na podstawie §4 ust. 1, 3, 17 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

151 W przypadku umorzenia postępowania koszty procesu ponosi Skarb Państwa zgodnie z art. 632 pkt 2 kpk.

152 7. pODPIS

153 Dorota Dobrzańska

154 1.3. Granice zaskarżenia

155 Kolejny numer załącznika

156 1

157 Podmiot wnoszący apelację

158 Obrońca

159 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

160 Uznanie winy oraz wymiar kary.

161 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

162 ☒ na korzyść

163 ☐ na niekorzyść

164 ☒ w całości

165 ☐ w części

166 ☐

167 co do winy

168 ☐

169 co do kary

170 ☐

171 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

172 1.3.2. Podniesione zarzuty

173 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

174 ☐

175 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

176 ☐

177 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

178 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

179 ☒

180 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

181 ☒

182 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

183 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

184 ☒

185 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

186 ☐

187 art. 439 k.p.k.

188 ☐

189 brak zarzutów

190 1.4. Wnioski

191 ☐

192 uchylenie

193 ☒

194 zmiana