Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 września 2026 r., III Ca 2731/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 września 2026 r., III Ca 2731/25

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 2731/25

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 października 2025 roku wydanym w sprawie z powództwa V. G. przeciwko Towarzystwu (...) spółce akcyjnej z siedzibą w V. o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 936,77 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 marca 2025 r. do dnia zapłaty (pkt 1), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2), zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 387,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, w tym kwotę 287 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (pkt 3.).

3 (wyrok – k.58).

4 Apelację od wydanego wyroku złożył pozwany, zaskarżając go w całości.

5 Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

6 a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wniosku - polisy nr (...), o.w.u. nr (...) oraz pominięcie dokumentu w postaci wykazu stawek obowiązujących w warsztatach rekomendowanych przedłożonego przez pozwanego, co skutkowało dowolnym ustaleniem, że ubezpieczonemu będącemu pierwotnym cedentem wierzytelności, przedstawiono wzorzec umowy odpowiadający wersji o.w.u. załączonej do pozwu,

7 b) art. 231 k.p.c. poprzez poczynienie błędnego domniemania faktycznego, że skoro powód jako drugi nabywca wierzytelności dysponował treścią tej wersji o.w.u. to uprawnione jest domniemanie faktyczne, zgodnie z którym właśnie ta wersja o.w.u. jest integralną częścią umowy i stosunku ubezpieczenia AC.

8 Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

9 a) § 14 ust. 4 pkt 2 o.w.u. (wersja wzorca umownego załączonego do pozwu - k. 14-15) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że możliwe jest oszacowanie kosztów robocizny na podstawie stawki za 1 roboczogodzinę ustalonej w oparciu o średnie stawki stosowane przez autoryzowane stacje obsługi ((...)) z terenu województwa, względem którego dokonano taryfikacji składki oraz że stawka wynosząca 180 zł netto (221,40 zł brutto) za roboczogodzinę jest zdecydowanie stawką mieszczącą się w granicach (dolnych) stawek średnich stosowanych przez autoryzowane stacje obsługi ((...)) działające na terenie województwa (...) i że tak stawka w niniejszej sprawie winna mieć zastosowanie, podczas gdy w.w. postanowienie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie;

10 b) § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) o.w.u. o symbolu (...) w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 805 § 1 § 2 k.c. w zw. z art. 8241 § 1 k.c. poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy z wniosku - polisy nr (...) załączonej zarówno przez powoda do pozwu jak i załączonej przez pozwanego do sprzeciwu od nakazu zapłaty jasno i jednoznacznie wynika, że zastosowanie mają o.w.u. o symbolu (...), a więc przedłożone przez pozwanego, a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie winna mieć stawka za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...) albo warsztaty rekomendowane nie (...) z terenu woj. (...) tj. w wysokości 124 zł;

11 c) art. 353¹ k.c. poprzez jego niezastosowanie i zasądzenie świadczenia w oderwaniu od treści stosunku prawnego łączącego strony, tj. z pominięciem stawki za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...) albo warsztaty rekomendowane nie (...), odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa (...), która to stawka została ustalona na kwotę 124 zł za roboczogodzinę, co w konsekwencji spowodowało zasądzenie odszkodowania wyższego niż ustalone w umowie ubezpieczenia Autocasco i Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia.

12 W konkluzji podniesionych zarzutów wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od daty uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c. oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od daty uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.

13 (apelacja – k.79-81).

14 W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

15 (odpowiedź na apelację – k.94-99).

16 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

17 Sprawa niniejsza rozpoznawana jest według przepisów o postępowaniu uproszczonym, wobec tego na podstawie art. 505¹³ § 2 k.p.c. uzasadnienie zostanie ograniczone do wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, ponieważ w toku postępowania apelacyjnego nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe.

18 Apelacja pozwanego w zakresie punktu 2. wyroku Sądu pierwszej instancji jest niedopuszczalna, gdyż pozwany nie ma interesu w zaskarżeniu tego rozstrzygnięcia. W nauce prawa procesowego oraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd uzależniający uprawnienie do wniesienia środka odwoławczego od istnienia gravamen, czyli pokrzywdzenia strony orzeczeniem sądu niższej instancji. Pokrzywdzenie to polega na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem, a sentencją orzeczenia, wynikającej z porównania zakresu żądania z treścią rozstrzygnięcia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2003 r., I CKN 382/01, LEX nr 109434). Pojęcie gravamen leży u podstaw konstrukcji apelacji, bo na nim opiera się teoria wyjaśniająca przyczynę, a także uprawnienie do zaskarżania orzeczeń sądowych. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 15.05.2014 r. (III CZP 88/13), Sąd Najwyższy potwierdził, że jedną z przesłanek dopuszczalności środków zaskarżenia pozostaje „interes prawny w zaskarżeniu” albo gravamen (pokrzywdzenie orzeczeniem). Niekiedy łączy się oba pojęcia, traktując pokrzywdzenie jako warunek istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu. Istota relacji zachodzących między nimi polega na tym, że pokrzywdzenie orzeczeniem warunkuje istnienie interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Innymi słowy, skarżącemu, który nie wykazał pokrzywdzenia orzeczeniem, można zarzucić brak interesu prawnego w kwestionowaniu orzeczenia w celu uzyskania jego uchylenia albo zmiany. W zaistniałej sytuacji procesowej strona pozwana nie została pokrzywdzona wyrokiem Sądu pierwszej instancji w jego pkt 2. Z tych względów apelacja podlegała odrzuceniu w części, o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 373 § 1 k.p.c.

19 W pozostałym zakresie apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, choć niektóre podniesione w niej zarzuty były słuszne.

20 Skarżący trafnie zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że ubezpieczonej przedstawiono wzorzec umowy odpowiadający wersji ogólnych warunków ubezpieczenia załączonej do pozwu. Z wniosku - polisy nr (...) jednoznacznie wynika, że do umowy ubezpieczenia zastosowanie mają o.w.u. o symbolu (...). Z treści polisy wynika także, że przed zawarciem umowy ubezpieczenia, Ubezpieczająca/Ubezpieczona otrzymała i zapoznała się z o.w.u. o symbolu (...). Już w sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany powołał się na inną treść o.w.u. niż załączone do pozwu, jako znajdujących zastosowanie do przedmiotowej umowy ubezpieczenia. W replice na sprzeciw od nakazu zapłaty powód nie twierdził, że ubezpieczonej nie wydano o.w.u. o symbolu (...). Co więcej w tejże replice powód zacytował prawidłowe brzmienie § 14 ust 2 o.w.u. o symbolu (...) i zarzucał, że wypłacona w postępowaniu likwidacyjnym kwota jest zaniżona, a przy tym ustalona w sposób sprzeczny z obowiązującymi tj. zacytowanymi postanowieniami o.w.u. AC. W tych okolicznościach podniesione w apelacji zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 231 k.p.c. należało uznać za zasadne. W świetle przedstawionych stanowisk stron oraz treści polisy prawidłowym jest wniosek, że do analizowanej umowy ubezpieczenia zastosowanie znajdują o.w.u. o numerze (...).

21 Zarzuty apelacji naruszenia prawa materialnego, sprowadzają się do przyjętej dla wyliczenia należnego odszkodowania ustalenia wysokości stawki za roboczogodzinę.

22 Zgodnie z § 14 ust. 2 o.w.u. AC wysokość odszkodowania ustala jest przez V. w kwocie brutto (z VAT) na podstawie wystawionych przez warsztat faktur VAT za naprawę pojazdu (obejmujących koszty robocizny, części zamiennych, materiałów (w tym lakierniczych), uwzględniających uzgodnione wcześniej z V. koszty oraz sposób i zakres naprawy. V. uznaje koszty naprawy wynikające z przedstawionych faktura VAT do poziomu:

23 1) cen części oryginalnych i materiałów (w tym lakierniczych) podanych w aktualnych polskich wydaniach systemu P., M. luc DAT, opartych na danych producenta/importera pojazdu, z zastrzeżeniem zapisów ust. 3-6,

24 2) kosztów robocizny, ustalonych w oparciu o naprawcze normy czasowe, określone przez producenta pojazdu i ujęte w systemie P., M. lub DAT z zastosowaniem stawki za 1 roboczogodzinę, której wysokość zależy od warsztatu naprawiającego pojazd. W przypadku, gdy naprawa pojazdu nastąpiła w innym warsztacie niż warsztat rekomendowany stosuje się stawkę za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...) albo warsztaty rekomendowane nie P. odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się ten warsztat.

25 Wobec tak ukształtowanego postanowienia umownego stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania pojazdu z tytułu kosztów naprawy. Podkreślić należy, że w przypadku umów ubezpieczenia majątkowego autocasco o sposobie kalkulacji odszkodowania ubezpieczeniowego – między innymi o sposobie ustalania stawki za roboczogodzinę, kształtującej koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed wypadku - w pierwszej kolejności przesądzać będą postanowienia umowne zawarte w o.w.u. AC. Istotnym jest jednak, że wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 895 z późn. zm.), postanowienia umowy ubezpieczenia, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz innych wzorców umowy sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Koszt robocizny nie może być uznany za zawyżony tylko dlatego, iż ubezpieczyciel go nie akceptuje.

26 Szanując dyrektywę zawartą w wymienionym przepisie nie można mieć wątpliwości, że postanowienia umowne zawarte w § 14 o.w.u. AC nie są jednoznaczne. Skorygowanie przez V. kosztów naprawy wynikających z przedkładanej przez ubezpieczonego faktury VAT ma następować do poziomu średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...), albo warsztaty rekomendowane nie-(...), odpowiednio do warsztatu wykonującego naprawę. W dacie zawarcia umowy ubezpieczenia ubezpieczający nie jest w stanie oszacować wg jakich stawek zostanie ustalona wysokość odszkodowania, mimo wyboru takiego wariantu umowy ubezpieczenia (Komfort), który w założeniu ma pozwalać ubezpieczonemu na pełną rekompensatę poniesionych kosztów, czemu przecież towarzyszy odpowiednio wyższa składka. To pozwany ubezpieczyciel wpływa na zbiór danych stanowiących podstawę ustalenia wysokości odszkodowania, zawierając umowy o współpracy z warsztatami rekomendowanymi, a zbiór tych podmiotów i jednocześnie wysokość stosowanych przez nie stawek w dacie likwidacji szkody oraz w dacie zawarcia umowy mogą się istotnie różnić. Ponadto posłużenie się średnią arytmetyczną może nie odzwierciedlać stawek rzeczywiście występujących na danym terytorium. W tej sytuacji interpretacja analizowanych postanowień umownych powinna być dokonana na korzyść słabszej strony stosunku ubezpieczeniowego, jaką z pewnością jest ubezpieczony. Uwzględnienie zaś takiej interpretacji prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że podstawa ustalenia odszkodowania winna być stawka za roboczogodzinę wynosząca 180 zł netto (221,40 zł brutto), wynikająca z faktury VAT dokumentującej naprawę, ktora jest zdecydowanie stawką mieszczącą się w granicach (dolnych) stawek średnich stosowanych przez autoryzowane stacje obsługi ((...)) działające na terenie województwa (...). Odmienna interpretacja, forsowana przez apelującego, byłaby sprzeczna z naturą umowy ubezpieczenia.

27 W tym stanie rzeczy, zarzuty naruszenia art.805 § 1 i 2 k.c., art. 824¹ § 1 k.c. i art.353¹ k.c. nie były zasadne, co skutkowało oddaleniem apelacji, na podstawie art. 385 k.p.c.

28 O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 §1 k.p.c. Zasądzona z tego tytułu na rzecz strony powodowej kwota 135 zł obejmuje koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem II instancji ustalone stosownie do wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia, a to na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 215). Stosownie do art. 98 § 1¹ k.p.c. orzeczono o odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.