Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 27 września 2024 r., VI Ka 499/24
wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 27 września 2024 r., VI Ka 499/24
Tekst
1 Sygn. akt VI Ka 499/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 27 września 2024 r.
3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
4 Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli
5 Protokolant Dominika Cieślak
6 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Artura Idziego
7 po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 roku
8 sprawy D. A. ur. (...) w W.
9 s. A., W. z domu P.
10 oskarżonego z art. 178a § 1 kk
11 z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
12 od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
13 z dnia 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt II K 1806/22
14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego D. A.;
15 II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 200 złotych, w tym wymierza mu opłatę 180 złotych za drugą instancję.
Uzasadnienie
16 Formularz UK 2
17 Sygnatura akt
18 VI Ka 499/24
19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
20 1
21 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
22 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
23 Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 23 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt
24 II K 1806/22
25 1.2. Podmiot wnoszący apelację
26 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
27 ☐ oskarżyciel posiłkowy
28 ☐ oskarżyciel prywatny
29 ☒ obrońca oskarżonego
30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
31 ☐ inny
32 1.3. Granice zaskarżenia
33 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
34 ☒ na korzyść
35 ☐ na niekorzyść
36 ☐ w całości
37 ☒ w części
38 ☐
39 co do winy
40 ☒
41 co do kary
42 ☒
43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
44 1.3.2. Podniesione zarzuty
45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
46 ☐
47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
48 ☐
49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
50 ☐
51 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
52 ☐
53 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
54 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
55 ☒
56 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
57 ☐
59 ☐
60 brak zarzutów
61 1.4. Wnioski
62 ☐
63 uchylenie
64 ☒
65 zmiana
66 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
67 2.1. Ustalenie faktów
68 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
69 Lp.
70 Oskarżony
71 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
72 Dowód
73 Numer karty
74 ------------------
75 --------------------------------------------------
76 ----------------
77 ---------
78 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
79 Lp.
80 Oskarżony
81 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
82 Dowód
83 Numer karty
84 ------------------
85 --------------------------------------------------
86 --------------
87 ---------
88 2.2. Ocena dowodów
89 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
90 Lp. faktu z pkt 2.1.1
91 Dowód
92 Zwięźle o powodach uznania dowodu
93 ------------------------------
94 --------------------------------------------------------------
95 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
96 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
97 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
98 Dowód
99 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
100 ---------------
101 ------------------------------
102 --------------------------------------------------------------
103 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
104 Lp.
105 Zarzut
106 Rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu D. A. za przypisane mu przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w wymiarze 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 (dwóch) lat i orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 (sześciu) lat skutkiem nieuwzględnienia wobec tego oskarżonego istotnych okoliczności łagodzących, ustalenia nadmiernego stopnia szkodliwości społecznej jego czynu oraz braku przyjęcia, iż kara o charakterze wolnościowym w postaci grzywny – w połączeniu z pozostałymi elementami kary – byłaby w pełni adekwatna oraz wystarczająca dla osiągnięcia w stosunku do oskarżonego D. A. celów postępowania, w tym zapobieżeniu ewentualnemu powrotowi do przestępstwa
107 ☐ zasadny
108 ☐ częściowo zasadny
109 ☒ niezasadny
110 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
111 W przedmiotowej sprawie wina i sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu przestępstwa nie była kwestionowana przez strony postępowania. Apelacja wywiedziona na korzyść oskarżonego przez reprezentującego go obrońcę odnosiła się jedynie do orzeczonej kary i środka karnego ze wskazaniem na ich rażąco surowy wymiar. W przekonaniu obrońcy sprawiedliwe byłaby orzeczenie kary grzywny jak również krótszego okresu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym.
112 Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych
113 i wychowawczych. Pojęcie rażącej niewspółmierności kary oznacza znaczną, wyraźną
114 i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną
115 a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, należy przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 października
116 2021 r., sygn. akt II AKa 251/20, LEX nr 3283603). Nie każda nietrafność orzeczenia o karze, ale tylko jej rażąca niewspółmierność uzasadnia zmianę orzeczenia o karze (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Niewspółmierność rażąca to znaczna, zasadnicza, "bijąca w oczy" różnica między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy ( por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., II DOW 15/21, LEX nr 3261440).
117 W ocenie Sądu Okręgowego kara wymierzona oskarżonemu D. A. za przypisane mu przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. wymierzona została z zachowaniem dyrektyw zawartych w art. 53 k.k. Wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, Sąd Rejonowy uwzględnił stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu, który słusznie ocenił jako znaczny ze względu na szereg okoliczności wskazujących na wysokie zagrożenie jakie spowodował oskarżony jak również znaczne naruszenie reguł ostrożności w ruchu drogowym. Zauważyć przede wszystkim należy, że w inkryminowanym czasie oskarżony znajdował się pod znacznym wpływem alkoholu. Trafnie Sąd Rejonowy dostrzegł, że oskarżony jest kierowcą zawodowym, stosownym jest zatem oczekiwać od niego najwyższej staranności w związku z zadaniami wykonywanymi w pracy. Ponadto kierował ciągnikiem siodłowym z naczepą, co wymaga szczególnie wzmożonej ostrożności. Nie ulega wątpliwości, że oskarżony spowodował duże zagrożenie w ruchu drogowym, prowadził pojazd w miejscu gdzie znajdowały się zbiorniki z substancjami łatwopalnymi, poruszali się piesi, i w tych warunkach uderzył w inny pojazd. Powyższe okoliczności wskazują, że czyn którego dopuścił się oskarżony był wysoce naganny. Nie stracił przy tym z pola widzenia Sąd I instancji okoliczności uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwo podobne na karę grzywny przez zagraniczny sąd, co słusznie zostało potraktowane jako dodatkowa okoliczność obciążająca.
118 W związku z powyższym orzeczona kara 8 miesięcy pozbawienia wolności pozostaje adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. Jej wymiar nie jest bowiem wygórowany i nie odbiega
119 w znacznym stopniu od minimum ustawowego zagrożenia wynikającego z brzmienia art. 178a § 1 k.k. Podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego wyrażone
120 w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż w realiach niniejszej sprawy konieczne było orzeczenie kary pozbawienia wolności. Wbrew postulatom apelującego obrońcy,
121 w świetle wszystkich ujawnionych w sprawie okoliczności, prawidłowa realizacja dyrektyw wymiaru kary nie pozwalała na zastosowanie instytucji prawa materialnego przewidzianej w art. 37a § 1 k.k. i tym samym brak było podstaw do wymierzenia oskarżonemu wnioskowanej kary grzywny. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że pomimo licznych okoliczności obciążających Sąd Rejonowy dostrzegł okoliczności łagodzące, w tym dobrowolnego podjęcia przez oskarżonego terapii uzależnienia od alkoholu. Trafnie zatem postawiono wobec niego pozytywną prognozę kryminologiczną. Słuszne pozostaje orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, okres próby wynoszący 2 lata jawi się jako odpowiedni do zweryfikowania postawy oskarżonego spełniając przy tym cele prewencyjne
122 i resocjalizacyjne.
123 Brak było również podstaw do podzielenia słuszności zarzutu obrońcy w zakresie w jakim wskazywał na rażąco surowy wymiar orzeczonego środka karnego. W związku z przypisaniem oskarżonemu przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy zobligowany był na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzec środek karny
124 w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, albo pojazdów określonego rodzaju, którego minimalny wymiar ustawodawca określił na 3 lata. Obowiązek orzeczenia wobec nietrzeźwego sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, uczestniczącego w ruchu, środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, ściśle sprzęgnięty jest z celem, jaki zakaz ten ma realizować. Chodzi najpierw o cele, które zakaz ma osiągnąć wobec oskarżonego, przede wszystkim cele zapobiegawcze, wysunięte przed cele wychowawcze. Taka hierarchia celów została przyjęta przez ustawodawcę także przy orzekaniu środków karnych (vide: Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna dnia 4 kwietnia 2007 r. III KK 14/07). W przedmiotowej sprawie ustalono, że oskarżony będąc zawodowym kierowcą prowadzącym zespół pojazdów transportowych znacznych rozmiarów w stanie nietrzeźwości spowodował znaczne zagrożenie bezpieczeństwa
125 w ruchu drogowym. Sąd Okręgowy podziela przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko, że wskazane okoliczności implikują konieczność zastosowania środka karnego
126 w wymiarze przekraczającym ustawowe minimum. Zakres zastosowanego środka karnego nie budzi zastrzeżeń Sądu Odwoławczego. Oskarżony uprzednio również kierował pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, za co został prawomocnie skazany przez zagraniczny sąd. Konieczne jest zatem skuteczne wyeliminowanie go z ruchu drogowego jako kierującego, na relatywnie długi okres. Wymiar środka karnego wynoszący 6 lat jawi się zatem jako odpowiedni do zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym uzmysławiając przy tym oskarżonemu naganność jego dotychczasowej postawy. Zakres jak i wymiar orzeczonego zakazu nie wskazuje, aby było to rozwiązanie rażąco surowe. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego orzeczenie krótszego okresu przedmiotowego zakazu stanowiłoby w realiach niniejszej sprawy nieuzasadniony przejaw pobłażliwości wobec oskarżonego w rażący sposób naruszającego zasady bezpieczeństwa w komunikacji.
127 Mając na względzie wyżej opisane okoliczności wskazać należy, że orzeczona kara jak również środek karny są adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu. Uznać należy je za rozwiązania stanowcze
128 i niezbędne, stanowią bowiem odpowiedni środek represji karnej realizując cele kary
129 i środka karnego w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej. Ich wymiar jest odpowiedni aby wdrożyć oskarżonego do przestrzegania prawa. Sąd Okręgowy w pełni aprobuje orzeczenie o karze i środku karnym, co skutkowało uznaniem zarzutu apelującego za niezasadny.
130 Wniosek
131 1. zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia w pkt I o karze wymierzonej oskarżonemu za przepisane mu przestępstwo u wymierzenie mu kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 30 zł
132 ☐ zasadny
133 ☐ częściowo zasadny
134 ☒ niezasadny
135 2. zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia w pkt III o środku karnym zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6(sześciu) lat i ustalenie czasu trwania ww. środka karnego na okres lat 4 (czterech)
136 ☐ zasadny
137 ☐ częściowo zasadny
138 ☒ niezasadny
139 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
140 Mając na względzie argumentację wyrażoną w poprzedniej części uzasadnienia brak było podstaw do zmiany wyroku w wyżej wymienionym zakresie.
141 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
142 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
143 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
144 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
145 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
146 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
147 1.
148 Przedmiot utrzymania w mocy
149 Sąd Okręgowy utrzymał w całości zaskarżony wyrok wobec oskarżonego D. A..
150 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
151 Wobec niezasadności zarzutów apelacji zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.
152 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
153 1.
154 Przedmiot i zakres zmiany
155 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
156 Zwięźle o powodach zmiany
157 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
158 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
159 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
160 1.1.
161 Bezwzględna przyczyna odwoławcza
163 Zwięźle o powodach uchylenia
164 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
165 2.1.
166 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
168 Zwięźle o powodach uchylenia
169 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
170 3.1.
171 Konieczność umorzenia postępowania
173 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
174 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
175 4.1.
176 Zasada ne peius
178 Zwięźle o powodach uchylenia
179 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
180 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
181 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
182 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
183 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
184 Przytoczyć okoliczności
185 --------------
186 -------------------------------------------------------------------------------------------
187 6. Koszty Procesu
188 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
189 Przytoczyć okoliczności
190 II.
191 Sąd Odwoławczy zasądził oskarżonego D. A. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 200 zł, w tym 180 zł opłaty, której wysokość określono na podstawie art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. opłatach w sprawach karnych oraz ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu odwoławczym w wysokości 20 złotych, zgodnie z regulacją zawartą w § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.
192 7. PODPIS
193 1.3. Granice zaskarżenia
194 Kolejny numer załącznika
195 1
196 Podmiot wnoszący apelację
197 Obrońca oskarżonego
198 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
199 rażąco surowy wymiar orzeczonej kary i środka karnego
200 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
201 ☒ na korzyść
202 ☐ na niekorzyść
203 ☐ w całości
204 ☒ w części
205 ☐
206 co do winy
207 ☒
208 co do kary
209 ☒
210 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
211 1.3.2. Podniesione zarzuty
212 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
213 ☐
214 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
215 ☐
216 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
217 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
218 ☐
219 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
220 ☐
221 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
222 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
223 ☒
224 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
225 ☐
227 ☐
228 brak zarzutów
229 1.4. Wnioski
230 ☐
231 uchylenie
232 ☒
233 zmiana