Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 21 marca 2025 r., VI Ka 31/25
wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 21 marca 2025 r., VI Ka 31/25
Tekst
1 Sygn. akt VI Ka 31/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 21 marca 2025 r.
3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
4 Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli
5 Protokolant Dominika Cieślak
6 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lubaniu Julii Kubasik
7 po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 roku
8 sprawy T. R. ur. (...) w L.
9 s. R. i W. z domu R.
10 oskarżonego z art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10,17 i 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt i z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w zw. z art. 11 § 2 kk
11 z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
12 od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
13 z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt II K 577/22
14 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego T. R. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lubaniu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
15 Formularz UK 2
16 Sygnatura akt
17 VI Ka 31/25
18 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
19 1
20 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
21 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
22 Wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 10 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt
23 II K 577/22
24 1.2. Podmiot wnoszący apelację
25 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
26 ☐ oskarżyciel posiłkowy
27 ☐ oskarżyciel prywatny
28 ☐ obrońca oskarżonego
29 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
30 ☐ inny
31 1.3. Granice zaskarżenia
32 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
33 ☐ na korzyść
34 ☒ na niekorzyść
35 ☒ w całości
36 ☐ w części
37 ☐
38 co do winy
39 ☐
40 co do kary
41 ☐
42 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
43 1.3.2. Podniesione zarzuty
44 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
45 ☒
46 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
47 ☐
48 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
49 ☒
50 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
51 ☒
52 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
53 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
54 ☐
55 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
56 ☐
58 ☐
59 brak zarzutów
60 1.4. Wnioski
61 ☒
62 uchylenie
63 ☐
64 zmiana
65 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
66 2.1. Ustalenie faktów
67 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
68 Lp.
69 Oskarżony
70 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
71 Dowód
72 Numer karty
73 ------------------
74 --------------------------------------------------
75 ----------------
76 ---------
77 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
78 Lp.
79 Oskarżony
80 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
81 Dowód
82 Numer karty
83 ------------------
84 --------------------------------------------------
85 --------------
86 ---------
87 2.2. Ocena dowodów
88 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
89 Lp. faktu z pkt 2.1.1
90 Dowód
91 Zwięźle o powodach uznania dowodu
92 ------------------------------
93 --------------------------------------------------------------
94 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
95 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
96 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
97 Dowód
98 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
99 ---------------
100 ------------------------------
101 --------------------------------------------------------------
102 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
103 Lp.
104 Zarzut
105 1. Naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, polegające na błędnej wykładni art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 638) w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17, 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 638) wyrażającej się w zaprezentowanym przez Sąd I instancji poglądzie, że T. R. prowadząc O. Stowarzyszenie (...) w O. zadawał ból i cierpienie jedynie psom i tylko tym, które miały widoczne skutki jego działania tj. były zapchlone albo stwierdzone u nich nieleczone nowotwory i przez to ostatecznie niezasadnie Sąd przyjął, że oskarżony nie wypełnił w całości zarzucanego mu czynu z uwagi na to, że nie działał umyślnie, podczas gdy prawidłowa interpretacja wskazanych przepisów karnych przez Sąd pierwszej instancji powinna prowadzić do wniosku, że dla bytu wskazanego wyżej czynu nie jest wymagane stwierdzenie u pokrzywdzonego widocznych skutków działania sprawcy i że działanie T. R. wskazuje, że umyślnie i świadomie zadawał ból i cierpienie wszystkim trzymanym na terenie Stowarzyszenia zwierzętom, a bezpośrednią konsekwencją niewłaściwej wykładni wskazanych wyżej przepisów dokonanej prze Sąd I instancji było błędne przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zrzucanego mu czynu i uniewinnienie oskarżonego.
106 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść poprzez niezasadne i sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ustalenie, iż T. R. nie wyczerpał swoim zachowaniem znamion przestępstwa z art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 638) w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 638) i z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1421 t.j. z 20.08.2020 r.) w zw. z art. 11 § 2 kk polegającego na z znęcaniu się nad trzymanymi psami oraz zwierzętami gospodarskim oraz na tworzeniu zagrożenia epizootycznego oraz zaniechaniu zgłoszenia prowadzonego schroniska do właściwego miejscowo Inspektoratu Weterynarii na skutek uznania przez Sąd pierwszej instancji, iż oskarżony jako osoba o niskim poziomie inteligencji, niedojrzała i mająca problemu natury adaptacyjnej opiekował się wszystkimi zwierzętami opisanymi w zarzucie w miarę swoich możliwości i zapewniał im wyżywienie i wystarczający dostęp do wody oraz sporadyczną opiekę weterynaryjną
107 i tym samym jego postawa oraz stan zwierząt nie pozwala na przyjęcie, że sowim działaniem świadomie zadawał zwierzętom ból i cierpienia, nadto, że nie można mu przypisać świadomie i przynajmniej w zamiarze ewentualnym nie dokonał zgłoszenia swojej działalności do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii oraz, że stworzył zagrożenie epidemiologiczne, podczas gdy prawidłowa i dokonana zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocena całokształtu materiału dowodowego, w tym zwłaszcza okoliczności, iż odebrane psy trzymane przez oskarżonego były wychudzone, zapchlone, brudne, trzymane w brudnych klatkach, w których zalegały odchody i po których chodziły szczury, bez odpowiedniego zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi, a cześć z nich miała przerośnięte pazury, odleżyny, rany, była odwodniona i miały zmiany nowotworowe, nadto okoliczności, iż odebrane oskarżonemu zwierzęta gospodarskie przebywały w warunkach ogólnie panującego bałaganu, w niewłaściwych warunkach bez zachowania elementarnych zasad higieny, a jednocześnie wszystkie zwierzęta były trzymane bez zapewnienia dostępu do świeżego jedzenia i wody oraz nie miały zapewnionej stałej podstawowej opieki weterynaryjnej, a oskarżony trzymając zwierzęta w opisanych warunkach stworzył zagrożenie epizootyczne oraz prowadził przez wiele lat schronisko bez stosownego zgłoszenia do właściwego miejscowo Inspektoratu Weterynarii, powinna prowadzić do wniosku, iż oskarżony swoim zachowaniem świadomie zadawał zwierzętom dotkliwe cierpienia fizyczne i psychiczne, a warunki w jakich trzymał zwierzęta bez dokonania zgłoszenia stwarzały zagrożenie zachorowania przez zwierzęta na chorobę zakaźną i tym samym dopuścił się popełnienia w całości zarzucanego mu czynu,
108 3. Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku – art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. polegającą na wydaniu wyroku uniewinniającego oskarżonego, wbrew zasadzie swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych wtoku postępowania, nie uwzględniając przy tym zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez przyjęcie, iż T. R. w sowiej świadomości zrobił wszystko dla dobra porzuconych przez innych psów w taki sposób w jaki pozwalała mu na to jego sytuacja majątkowa oraz stan rozwoju psychicznego, a nadto , że jego poziom intelektualny i sokolości zdarzenia uniemożliwiły mu dokonania zgłoszenia prowadzenia schroniska do Inspekcji Weterynaryjnej i tym samym nie można mu przypisać popełnienia czynu z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 638) w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 638) i z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1421 t.j. z 20.08.2020 r.) w zw. z art. 11 § 2 kk., albowiem opisany czyn można popełnić tylko umyślnie, a T. R. w ocenie Sadu z uwagi na jego poziom rozwoju intelektualnego nie można przypisać umyślności działania, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, a w tym opinii dwóch biegłych psychiatrów i psychologa (k. 1099) powinna prowadzić do wniosku, że rozwój umysłowy podejrzanego pozwala mu na rozumienie norm i zasad współżycia społecznego i że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił wszystkie jego znamiona.
109 ☒ zasadny
110 ☐ częściowo zasadny
111 ☐ niezasadny
112 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
113 Ad. 1 – 3
114 Wszystkie zarzuty apelacji prokuratora dotyczą w istocie tej samej kwestii tj. sprawstwa i winy oskarżonego, dlatego rozważone zostaną łącznie.
115 Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna i w konsekwencji doprowadziła do uchylenia wyroku uniewinniającego. Poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne, sprowadzające się do przyjęcia, że oskarżony działał nieumyślnie, miał dobre intencje, a poziom jego rozwoju intelektualnego nie pozwalał krytycznie ocenić zaistniałej sytuacji i tym samym brak było podstaw do przypisania mu działań bądź zaniechań świadczących o znęcaniu się nad zwierzęciem, jak i niespełnienia wymagań weterynaryjnych, pozostają w ocenie Sądu Odwoławczego nieprawidłowe
116 i wynikają z dowolnej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniającej zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Słusznie zatem apelujący podnosił w wywiedzionej apelacji zarzut obrazy przepisów postępowania, głównie art. 7 k.p.k. polegający na naruszeniu przez Sąd Rejonowy zasady swobodnej oceny dowodów, skutkujący w konsekwencji błędami w ustaleniach faktycznych, a więc zasadnością zarzutów 2 i 3 wywiedzionej apelacji.
117 Zaznaczyć na wstępie należy, że poczynione ustalenia faktyczne pozostają pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k., jeśli tylko: poprzedzone zostały rozważeniem wszystkich okoliczności istotnych dla dokonania ustaleń określonej treści, są zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostały wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (vide m. in.: postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 14 czerwca 2013 r., II KK 136/13) co w realiach niniejszej sprawy nie miało jednak miejsca.
118 W toku postępowania zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który charakteryzował się rozbieżnościami odnośnie opisu stanu zwierząt pozostających pod opieką oskarżonego, przez poszczególnych świadków i oskarżonego. Co do zasady Sąd Rejonowy uznał wszystkie ujawnione w niniejszej sprawie dowody za wiarygodne wskazując, że brak było podstaw do kwestionowania rzetelności relacji poszczególnych osób, bowiem każda odmiennie oceniała stan zwierząt zgodnie z własnymi spostrzeżeniami. Stanowisko to jest jednak nieprzekonywujące. Zauważyć należy, że wymowa niektórych zeznań świadków jak i wyjaśnień oskarżonego pozostawała sprzeczna i nie korespondowała z ujawnioną dokumentacją fotograficzną i weterynaryjną. Sam oskarżony generalnie zaprzeczał zarzucanym mu działaniom i zaniedbaniom zarzucając świadkom kłamstwa. Niezależnie od rozbieżnych relacji poszczególnych świadków odnośnie stanu zwierząt w aktach sprawy zgromadzono liczne dokumenty potwierdzające nieprawidłowości w tym zakresie. Sąd Rejonowy co prawda dostrzegł, że ze zgromadzonych dowodów wynika, iż warunki bytowe jak i kondycja zwierząt nie były właściwe, zdeprecjonował jednak rozmiar naruszeń przepisów ustaw o ochronie zwierząt i o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Z dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że w miejscu bytowania zwierząt będących pod opieką oskarżonego panował nieporządek, niechlujstwo, świadkowie zaś zwracali uwagę, że część zwierząt w chwili interwencji (...) Inspektoratu Ochrony (...) w asyście policji, była pozbawione stałego dostępu do wody, a żywność zwierząt gospodarczych była niewłaściwie przechowywana. Sąd Rejonowy przyjął jednak, że same nieprawidłowe warunki nie świadczą o znęcaniu nad zwierzętami, tracąc przy tym z pola widzenia, że część zwierząt miała widoczne zaniedbania, były w złej kondycji, co zostało w niniejszej sprawie udokumentowane za pomocą nieosobowych źródeł dowodowych.
119 Przy ustaleniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie istotne znacznie miała opinia biegłego z zakresu weterynarii P. K. (1), uzupełniona także o na rozprawie głównej. Słusznie Sąd I instancji zauważył, że wobec rozbieżnych relacji świadków należy uznać ją za kluczowy dowód w kontekście możliwości realizacji przez oskarżonego znamion czynu objętego zarzutem aktu oskarżenia. Należy mieć na względzie, że biegły z wysoką precyzją analizował stan każdego ze zwierząt każdorazowo różnicując stopień ujawnionych nieprawidłowości. W sporządzonej opinii biegły wskazał, że u zwierząt gospodarskich występowały niewłaściwe warunki bytowe podkreślając, że jednak ten stan rzeczy nie powodował u nich większego dyskomfortu. Inaczej było w przypadku stanu odebranych psów. Jak wynika z opinii biegłego u 7 z nich jednoznacznie stwierdził on widoczne skutki zaniedbania i niechlujstwa i – w jego ocenie - stwierdzić należy wystąpienie u nich bólu i cierpienia. Dokumentacja medyczna również potwierdza odbiegający od normy stan psów. Przesłuchani świadkowie lekarze weterynarii dokonujący badania zwierząt w osobach D. N., M. N., A. T. i A. R. wskazali, że część odebranych psów byłą skrajnie wychudzona, miały widoczne żebra, miały zmiany rozrostowe i guzy. Faktem jest, że nie udało się ustalić wieku odebranych psów jak
120 i historii ich leczenia czy przebytych chorób ze względu na zagubione dokumenty, jednak pomimo tego stwierdzić należy, że prawidłowa opieka lekarska co najmniej powinna zniwelować zaistniałe skutki ujawnionych rażących zaniedbań.
121 W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że oskarżony prowadząc stowarzyszenie na rzecz pomocy zwierząt, angażował się w prowadzoną działalność organizując miejsce do ich bytowania oraz zapewniając, choć w niewystarczającym zakresie, doraźną pomoc weterynaryjną. Wynika to z zeznań licznych świadków wspierających stowarzyszenie oskarżonego, którzy w formie wolontariatu pomagali oskarżonemu w prowadzonej działalności. Również świadkowie w osobach pracowników (...) sąsiadujących z miejscem prowadzenia działalności oskarżonego potwierdzali, że starał się on dostarczać systematycznie wodę i żywność dla zwierząt. Ponadto sam oskarżony przyznał, że zmagał się z problemami finansowymi, co zostało potwierdzone również dokumentami z prowadzonych egzekucji komorniczych. Podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, że oskarżony miał dobre intencje i kierował się chęcią pomocy zwierzętom, jednak nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż jego dobra wola wyklucza wypełnienie znamion zarzucanego mu przestępstwa.
122 Sąd I instancji nie stracił z pola widzenia okoliczności, że przestępstwo znęcania się nad zwierzętami określone w art. 35 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt może być popełnione tylko umyślnie i to wyłącznie z zamiarem bezpośrednim, powołując się na orzecznictwo i analogię do przestępstwa znęcania stypizowanego w art. 207 § 1 k.k. Mylne jednak pozostawały wnioski, że oskarżony organizując opiekę nad zwierzętami nie wypełnił czynności sprawczej znęcania na zwierzętami, bowiem nie był ukierunkowany na zadawanie zwierzętom bólu i cierpienia. W art. 6 ust. 2 powoływanej ustawy zawarto zakaz znęcania nad zwierzętami oraz otwarty katalog działań, które uznać należy za takie zachowanie. W powoływanym przepisie wskazano, że znęcanie się to zadawanie lub świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień zwierzęciu, za co uznać należy także utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji, wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego życiu lub zdrowi, utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku ( art. 6 ust. 2 pkt 10,17,19 w/w ustawy ). Zamiar bezpośredni w zakresie tego przestępstwa winien być badany jednak w odniesieniu do samej czynności sprawczej, a nie woli zadania cierpień lub bólu zwierzęciu. To ustawodawca sam przesądził, że wymienione w tych punktach zachowania są znęcaniem się, czyli powodują ból lub cierpienie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 13.12.2016 r., II KK 281/16, LEX nr 2237277). Należy więc podkreślić, że ustawodawca przesądził, iż zachowania w tych punktach wymienione są znęcaniem się, czyli powodują ból lub cierpienie. Przy prawidłowym ustaleniu Sądu Rejonowego odnośnie niewłaściwych warunków bytowych i nieprawidłowościach w sprawowanej przez oskarżonego opiece uznać należało, że w przedmiotowej sprawie oskarżony zrealizował co najmniej część zachowań opisanych w stawianym mu w akcie oskarżenia zarzucie, czego już Sąd ten nie dostrzegł.
123 Co do zasady w rozpoznawanej sprawie zeznania licznych świadków, zgromadzone dokumenty, jak i opinia biegłego jednoznacznie potwierdziły niewłaściwe warunki bytowe zwierząt. Faktem jest, że biegły P. K. (1) w sporządzonej opinii nie stwierdził, aby zaistniałe nieprawidłowości powodowały ból i cierpienie u zwierząt gospodarczych, co nie dotyczyło co najmniej części odebranych oskarżonemu psów. Dowolnie przy tym Sąd Rejonowy przyjął, że brak odpowiednich dokumentów wyklucza możliwość ustalania wieku psów, zaś ich wychudzenia jak i pozostałe ujawnione dolegliwości mogły być spowodowane innymi okolicznościami niż niewłaściwa opieka i żywienie. Na wadliwość takiego stanowiska wskazuje ilość ujawnionych nieprawidłowości jak i liczbę psów w skrajnie złej kondycji. Na gruncie doświadczenia życiowego wskazać należy, że prawidłowa opieka nad zwierzętami z pewnością znacznie zniwelowałaby liczbę nieprawidłowości, nawet w przypadku zwierząt chorych i starych. Biegły jednoznacznie wskazał, że 7 z odebranych psów nosiło widoczne skutki niedbalstwa i niechlujstwa stwierdzić należy wystąpienie u nich bólu i cierpienia. W ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie zaistniały zatem powoływane w cytowanym wcześniej ustawowym katalogu zachowania wskazujące na znęcanie się nad zwierzętami a stan odebranych psów jednoznacznie wskazuje, że zwierzęta te były utrzymywane w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, jak również bez odpowiedniej diety i wystarczającej opieki weterynaryjnej, co przełożyło się bezpośrednio na kondycję części z odbieranych zwierząt.
124 Nie sposób zaakceptować zaprezentowanego w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku rozumowania Sądu I instancji polegającego na uzależnianiu wypełnienia znamion przestępstwa znęcania nad zwierzętami od dobrej woli po stronie oskarżonego. Stanowisko takie skutkuje nieprawidłowym wnioskiem, że jeśli sprawca swoją postawą doprowadza do bólu i cierpienia zwierząt np. poprzez podjęcie się opieki nad nadmierną ilością zwierząt nie będąc w stanie się nimi zająć a jednocześnie nie robiąc nic aby część z nich przekazać w inne, odpowiednie miejsce, nie popełnia omawianego przestępstwa. Również nie można zaakceptować stanowiska Sądu Rejonowego, że stan intelektualny oskarżonego wyklucza jego działanie w zamiarze bezpośrednim. W niniejszej sprawie dopuszczono dowód z opinii sądowo – psychiatrycznej dotyczącej oskarżonego T. R. wydanej przez biegłych lekarzy – psychiatrów A. M. i A. J. oraz biegłej psycholog J. M. ( ki. 1098 – 1101 ). Okoliczności wskazywane w opinii, odnośnie poziomu intelektualnego oskarżonego, jego niskiego poczucia odpowiedzialności, obniżonego poczucia własnej wartości, braku dojrzałości uczuciowej i empatii nie mogą zostać uznane za wyłączające świadomość oskarżonego w zakresie przestępczego działania i zaniechania. Należy bowiem mieć na względzie, że w powoływanej opinii biegli jednoznacznie stwierdzili, że tempore criminis oskarżony nie miał zniesionej ani ograniczonej w stopniu znacznym zdolności rozumowania znaczenia zarzucanego mu czynu i pokierowania swoim postępowaniem, zatem był on zdolny do zawinienia. Wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko prowadzące do wykluczenia bytu omawianego przestępstwa wobec występowania domniemanej dobrej woli u oskarżonego a jednocześnie braku środków finansowych czy brak poczucia odpowiedzialności ze względu na stopień rozwoju intelektualnego - nie może zostać zaakceptowane. Nie tyle prawdopodobieństwo urzeczywistnienia znamion przedmiotowych czynu zabronionego stanowi kryterium odróżniające zamiar bezpośredni od zamiaru ewentualnego, ile poziom uświadomienia sobie tego prawdopodobieństwa przez sprawcę. (vide: wyrok Sąd Najwyższy z wyroku z 30 października 2013 r., II KK 130/13). Zdaniem Sądu Okręgowego oskarżony prowadząc schronisko dla zwierząt miał świadomość nieprawidłowości w bytowaniu zwierząt, spowodowanych chociażby wskazywaną przez niego złą sytuacją finansową i nie uczynił nic aby temu zaradzić. W tym miejscu zaznaczyć należy również, że świadkowie w osobach N. (...), P. K. (2) czy R. S. (dawniej Ł.) zeznali, że w chwili ich przybycia na teren obiektu oskarżony pozostawał niechętny do oprowadzenia ich po zajmowanym terenie. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że oskarżony pod swoją opieką posiadał dużą liczbę zwierząt, a ich los i warunki były całkowicie uzależnione od jego postępowania. Oskarżony dobrowolnie wziął pod opiekę liczne zwierzęta, zatem przejął pełną odpowiedzialność za ich los. Liczba zwierząt będących pod opieką oskarżonego w inkryminowanym czasie jak i jego sytuacja finansowa znacznie utrudniały zapewnienie należytych warunków, o czym jednak wiedział, co częściowo również potwierdził w składanych wyjaśnieniach. W ocenie Sądu Odwoławczego oskarżony przecenił swoje możliwości w zakresie pomocy zwierząt i pomimo deklarowanych dobrych intencji doprowadził część z nich do bólu i cierpienia, mając przecież możliwość przekazania części z nich na rzecz innych organizacji czy osób prywatnych. Świadkowie jednoznacznie wskazali, że w przypadku niektórych zwierząt istniała niemal natychmiastowa możliwość odbioru zwierząt przez liczne fundacje. Skutkiem tego były liczne nieprawidłowości w warunkach ich bytowania i kondycji fizycznej, co rzetelnie zostało poddane analizie w opinii biegłego, którą Sąd Rejonowy uznał za wiarygodną, wyciągając z jej treści jednak dowolne wnioski.
125 Również wadliwie Sąd Rejonowy wykluczył, że oskarżony z wyżej wymienionych przyczyn odnoszących się do jego cech osobowościowych nie dopuścił się popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Popełnione może być ono w obu formach zamiaru, także więc z zamiarem ewentualnym. Z woli ustawodawcy sprawca popełnia to przestępstwo m.in. poprzez prowadzenie działalności nadzorowanej bez spełnienia wymagań weterynaryjnych przewidzianych dla określonego rodzaju i zakresu tej działalności, przez co sprawca powoduje zagrożenie epizootyczne lub epidemiczne lub niewłaściwą jakość zdrowotną produktów, albo prowadzi taką działalność bez stwierdzenia spełniania wymagań weterynaryjnych. Mylne jest stanowisko Sądu Rejonowego, że oskarżony mógł nie wiedzieć
126 o obowiązujących przepisach w zakresie wymogów weterynaryjnych i nie był o tym informowany, co miałoby uwalniać go od odpowiedzialności karnej. Prowadząc działalność w obszarze pomocy zwierząt na tak szeroką skalę powinien on dochować niezbędnej staranności w zakresie uczynienia zadość ustawowym wymogom, zwłaszcza gdy kierował się dobrem zwierząt. Faktem jest, że ze zgromadzonych dowodów, nie wynika aby działalność oskarżonego miała powodować zagrożenie epizootyczne lub epidemiologiczne, niemniej wymagania weterynaryjne nie zostały spełnione w szczególności w odniesieniu do psów chorych na nowotwory, zapchlonych, z odleżynami i ranami.
127 Zważywszy na powyższe zasadny był również zarzut 1 apelacji dotyczący obrazy prawa materialnego.
128 Zasadnie wszystkie powyższe okoliczności podnosi w swojej apelacji prokurator podkreślając dodatkowo, że swoją działalność oskarżony prowadził bez stosownego zgłoszenia do właściwego miejscowo Inspektoratu Weterynarii. Wobec całej powyższej argumentacji wyrok uniewinniający oskarżonego nie mógł się ostać i wniesiona apelacja była zasadna.
129 Wniosek
130 O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi Rejonowemu w Lubaniu
131 ☐ zasadny
132 ☐ częściowo zasadny
133 ☐ niezasadny
134 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
135 Wobec trafności zarzutów apelacji prokuratora, wniosek
136 o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubaniu był w pełni zasadny.
137 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
138 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
139 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
140 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
141 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
142 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
143 1.
144 Przedmiot utrzymania w mocy
145 ------------------------------------------------------------------------------------------------
146 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
147 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
148 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
149 1.
150 Przedmiot i zakres zmiany
151 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
152 Zwięźle o powodach zmiany
153 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
154 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
155 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
156 1.1.
157 Bezwzględna przyczyna odwoławcza
159 Zwięźle o powodach uchylenia
160 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
161 2.1.
162 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
164 Zwięźle o powodach uchylenia
165 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
166 3.1.
167 Konieczność umorzenia postępowania
169 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
170 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
171 4.1.
172 Zakaz skazania oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji.
174 Zwięźle o powodach uchylenia
175 Art. 454 § 1 k.p.k. wyklucza skazanie przez Sąd Odwoławczy oskarżonego, którego w pierwszej instancji uniewinniono lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Ze względu zatem na przedstawiony wyżej wynik przeprowadzonej przez Sąd Okręgowy oceny materiału dowodowego, zapadłe w pierwszej instancji orzeczenie nie mogło się ostać, podlegało uchyleniu i przekazaniu Sądowi I instancji – Sądowi Rejonowemu w Lubaniu do ponownego rozpoznania.
176 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
177 Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi na nowo przewód sądowy w całości, niemniej może szeroko skorzystać z uprawnień jakie daje art. 442 § 2 i 3 k.p.k. Przeprowadzone dowody Sąd ten podda ocenie kierując się wymogami wynikającymi z art. 7 k.p.k., mając na uwadze zapatrywania prawne i wskazania o których mowa powyżej. W przypadku przyjęcia sprawstwa i winy oskarżonego Sąd Rejonowy prawidłowo zbada też społeczną szkodliwości czynu z uwzględnieniem okoliczności, że oskarżony od wielu lat działał na rzecz zwierząt. Po poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych Sąd I instancji dokona oceny prawnej zachowania oskarżonego pod kątem znamion zarzucanego mu przestępstwa, weźmie pod uwagę właściwości oskarżonego, jego warunki osobiste jak również dotychczasowy sposób życia a przy ewentualnym wymiarze kary prawidłowo zastosuje dyrektywny wynikające z art. 53 k.k.
178 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
179 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
180 Przytoczyć okoliczności
181 --------------
182 -------------------------------------------------------------------------------------------
183 6. Koszty Procesu
184 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
185 Przytoczyć okoliczności
186 -----------------
187 --------------------------------------------------------------------------------------------
188 7. PODPIS
189 1.3. Granice zaskarżenia
190 Kolejny numer załącznika
191 1
192 Podmiot wnoszący apelację
193 oskarżyciel publiczny
194 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
195 całość rozstrzygnięcia
196 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
197 ☐ na korzyść
198 ☒ na niekorzyść
199 ☒ w całości
200 ☐ w części
201 ☐
202 co do winy
203 ☐
204 co do kary
205 ☐
206 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
207 1.3.2. Podniesione zarzuty
208 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
209 ☒
210 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
211 ☐
212 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
213 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
214 ☒
215 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
216 ☒
217 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
218 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
219 ☐
220 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
221 ☐
223 ☐
224 brak zarzutów
225 1.4. Wnioski
226 ☒
227 uchylenie
228 ☐
229 zmiana
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 11 (§ 2)
- Kodeks karny, art. 53
- Kodeks karny, art. 207 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 7
- Kodeks postępowania karnego, art. 410
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 442 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Ustawa o ochronie zwierząt, art. 6
- Ustawa o ochronie zwierząt, art. 35
- Ustawa o wymaganiach weterynaryjnych przy przemieszczaniu w celach niehandlowych zwierząt domowych towarzyszących podróżnym i zwierząt cyrkowych oraz o stosowaniu substancji o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym i beta-agonistycznym, art. 77