Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2024 r., I C 707/23

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2024 r., I C 707/23

Tekst

1 Sygn. akt I C 707/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 2 grudnia 2024 roku

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

4 w składzie:

5 Przewodniczący:

6 Sędzia Sądu Okręgowego Katarzyna Banko

7 po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2024 roku w Gliwicach

8 na posiedzeniu niejawnym

9 sprawy z powództwa M. D.

10 przeciwko (...) z siedzibą w W.

11 o zapłatę

12 1. zasądza od pozwanego (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda M. D. kwotę 369.700,00 (trzysta sześćdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 czerwca 2022r.;

13 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.834,00 (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery) złote wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono tytułem zwrotu kosztów procesu;

14 3. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 18.485,00 (osiemnaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt pięć) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

15 SSO Katarzyna Banko

16 Sygn. akt I C 707/23

Uzasadnienie

17 Powód M. D. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) z siedzibą w W. kwoty 369.700,00 zł tytułem zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 czerwca 2022r.

18 Nadto powód wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 21.600 zł oraz opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw w wysokości 34 zł.

19 W uzasadnieniu powyższego żądania podano, że wyniku wypadku komunikacyjnego powód doznał obrażeń ciała. Pozwany wypłacił powodowi zadośćuczynienie w kwocie 110.300 zł. Powód stoi na stanowisku, że zadośćuczynienie adekwatne do doznanej przez niego szkody powinno wynosić 500.000 zł. Kwota żądana pozwem stanowi wynik różnicy pełnej kwoty zadośćuczynienia pomniejszonej o kwotę wypłaconą przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym oraz kwotę nawiązki przyznanej wyrokiem karnym w wysokości 20.000 zł. Z uwagi na zaniżenie przez pozwanego kwoty należnego powodowi zadośćuczynienia koniecznym stało się wytoczenie powództwa.

20 Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podał, że dokonał na rzecz powoda wypłaty świadczenia tytułem zadośćuczynienia w łącznej wysokości 110.300 zł. Nadto pozwany wypłacił z tytułu kosztów zakupu protezy kwotę 34.475,00 zł, kosztów opieki kwotę 7.424,00 zł, kosztów leczenia kwotę 2.776,15 zł. W ocenie pozwanego żądana przez powoda tytułem zadośćuczynienia kwota 500.000 zł nie jest odpowiednią suma w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Nadto zakwestionował datę początkową naliczania ustawowych odsetek za opóźnienie.

21 Sąd ustalił, co następuje:

22 W dniu 19 kwietnia 2022r. w Z. doszło do wypadku, w którym K. C., kierujący samochodem osobowym marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) nie zachował szczególnej ostrożności i nie obserwował należycie przedpola jazdy oraz nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu powodowi M. D., prowadzącemu motocykl K., na skutek czego doprowadził do zderzenia pojazdów. dowód: opinia biegłego sadowego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych z dnia 11 października 2022r. wydana w sprawie o sygn. Akt RSD – K 178/22 oraz kopia wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 24 stycznia 2023r. sygn. akt II K 1506/22 – k. 17 - 44

23 Na skutek zdarzenia powód doznał obrażeń ciała w postaci: złamania kości krzyżowej z uszkodzeniem więzozrostu krzyżowo – biodrowego prawego, rozejścia spojenia łonowego, zwichnięcia kolana prawego z uszkodzeniem tętnicy podkolanowej, złamania wieloodłamowego trzonu i części dalszej prawej kości promieniowej, złamania wieloodłamowego trzonu i części dalszej prawej kości promieniowej, złamania końca bliższego kości strzałkowej lewej, złamania końca dalszego kości strzałkowej lewej. Na skutek doznanych urazów doszło do amputacji kończyny dolnej prawej na poziomie uda.

24 Bezpośrednio z miejsca wypadku powód został przewieziony do szpitala Miejskiego w Z.. Przeprowadzono zabieg operacyjny repozycji miednicy i stabilizacji zewnętrznej, ponadto kończynę górną prawą unieruchomiono w szynie gipsowej. W zakresie leczenia złamania kończyny dolnej prawej i uzasadnionego podejrzenia uszkodzenia prawej tętnicy podkolanowej, powód był konsultowany angiochirurgicznie, jednak został zdyskawalifikowany z tego typu leczenia. Zalecono pilną amputację kończyny prawej na poziomie uda. W dniu 20 kwietnia 2022r. przeprowadzono zabieg amputacji kończyny. Po zabiegu powód w stanie ciężkim ze wstrząsem krwotocznym został przekazany do oddziału intensywnej terapii, gdzie przebywał do dnia 2 maja 2022r.

25 W dniu 26 kwietnia 2022r. wykonano otwartą repozycję i stabilizację kości przedramienia prawego.

26 Następnie powód został przekazany do dalszego leczenia do oddziału chirurgii urazowo – ortopedycznej.

27 W dniu 12 maja 2022r. powód został przekazany do dalszego operacyjnego leczenia niestabilności miednicy. Powód został przyjęty do oddziału (...) Szpitala (...) w S.. W dniu 13 maja 2022r. wykonano zabieg operacyjny otwartej repozycji oraz stabilizacji spojenia łonowego przy pomocy płyty metalowej i śrub. Powód został wypisany ze szpitala w dniu 16 maja 2022r.

28 W dniu 13 października 2022r. powód został przyjęty do oddziału (...) Szpitala Miejskiego w R. z powodu bólu w klatce piersiowej. U powoda rozpoznano zatorowość płucną. Po wdrożeniu leczenia stan powoda ustabilizował się. Powód został wypisany ze szpitala w dniu 20 października 2022r.

29 W okresie od 9 marca 2023r. do 20 kwietnia 2023r. powód przebywał w oddziale rehabilitacji narządu ruchu (...) w T. w celu kontynuacji leczenia usprawniającego po urazie wielomiejscowym. Przy przyjęciu potwierdzono, że powód porusza się na wózku inwalidzkim. W trakcie hospitalizacji powód podjął naukę chodu w protezie. Po zastosowanym leczeniu uzyskano możliwość wydolnego chodu w protezie o jednej kuli.

30 Dalsze leczenie powód kontynuował w poradni (...)przy szpitalu Miejskim w Z.. dowód: dokumentacja medyczna k. 72 - 109

31 Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 18 października 2022r. powód został uznany za niezdolnego do pracy. Jednocześnie wskazano, że w związku z rokowaniami odzyskania zdolności do pracy, istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 12 miesięcy. dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 110 - 111

32 Ponadto orzeczeniem z dnia 29 sierpnia 2022r. powód został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 112 - 113

33 Pojazd sprawcy wypadku objęty był ochroną ubezpieczeniową z tytułu odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym. Szkoda została zgłoszona pozwanemu w pismem z dnia 27 maja 2022r. Powód domagał się przyznania zadośćuczynienia w kwocie 600.000 zł. Po zgłoszeniu szkody powstałej na osobie powoda w wyniku wypadku pozwany przeprowadził postępowanie likwidacyjne, w toku którego podjął ostateczną decyzję o wypłacie na rzecz powoda kwoty 110.300 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Pismem z dnia 20 czerwca 2022r. pozwany zawiadomił firmę reprezentującą powoda, że nie może wydać decyzji w terminie 30 dni, ponieważ nie ma wszystkich dokumentów i informacji, a nadto, że decyzję wyda do 14 dni po otrzymaniu potrzebnych dokumentów. W dniu 19 sierpnia 2022r. pozwany podjął decyzję o przyznaniu powodowi zadośćuczynienia w kwocie 110.300 zł, jednocześnie podając, że z kwoty tej wypłaci 30 % z uwagi na niezakończoną sprawę. Pismem z dnia 10 listopada 2022r. powód ponownie wniósł o przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 600.000 zł i wypłatę świadczenia w pełnej wysokości, tj. 100 %. W piśmie tym informowano pozwanego o treści opinii wydanej przez biegłego za zakresu rekonstrukcji wypadków oraz otrzymaniu zawiadomienia z Prokuratury o przesłaniu do sądu aktu oskarżenia przeciwko kierującemu pojazdem ubezpieczonym w zakresie OC posiadacza pojazdu w (...) S.A. Kolejnymi pismami strona powodowa zwracał się o zwrot kosztów opieki i pomocy osób trzecich, rentę. dowód: pisma stron k. 45 - 71

34 W chwili wypadku powód miał 39 lat, był osobą samodzielną, aktywną zawodowo, pracował jako operator maszyn. Wykonywana praca zapewniała mu stabilizację finansową. Jego pasją była siłownia, bieganie, pływanie, chodzenie po górach, długie spacery z psami. Powód interesował się motocyklami, zamierzał zwiedzić kraj na motocyklu i w tym celu prowadził odpowiednie przygotowania.

35 Na skutek wypadku powód stał się osobą niepełnosprawną, przy wielu czynnościach wymaga pomocy innych osób. Bezpośrednio po wypadku opiekowała się nim A. B. i ojciec. Wymagał pomocy przy myciu, jedzeniu, goleniu, przebieraniu. Nadto wymagał systematycznej i intensywnej rehabilitacji. W wyniku doznanych urazów powodowi amputowano kończynę dolną prawą. Na skutek powyższego powód ma problemy z poruszaniem się, wykonywaniem codziennych czynności. Odczuwa bóle kręgosłupa. Po mieszkaniu porusza się na wózku. W listopadzie 2023r. powrócił do pracy, jednakże z uwagi na protezę zakres prac, które może wykonywać jest ograniczony. dowód: zeznania świadków A. B. i T. W. – zapis audio – video rozprawy z dnia 4 grudnia 2023r. k. 159

36 Biegły sądowy z zakresu (...) podał, że odniesione obrażenia ciała skutkowały u powoda uszczerbkiem na zdrowiu o charakterze trwałym. Biegły ustalił uszczerbek na zdrowiu u powoda na 88 %, w tym :

37 - uszkodzenie płuc i opłucnej z obustronna odmą – 10 %,

38 - złamanie kości krzyżowej z uszkodzeniem więzozrostu krzyżowo – biodrowego i rozejściem spojenia łonowego – 15 %,

39 - złamanie trzonu kości trzonu kości promieniowej prawej z uszkodzeniem i manifestacjami podmiotowymi – 10 %,

40 - amputacja urazowa kończyny dolnej prawej na wysokości uda z pozostawieniem kikuta korzystnego dla zaprotezowania – 50 %,

41 - izolowane złamanie strzałki w odcinku bliższym – 3 %.

42 Powód odczuwał i odczuwać będzie skutki wypadku do końca życia. Biorąc pod uwagę zakres i rodzaj obrażeń jakich doznał powód można przyjąć, że natężenie dolegliwości bólowych jakie odczuwał w związku z następstwami wypadku było znaczne przez okres około 1 miesiąca od zdarzenia, następnie w ciągu kolejnych okresów jednomiesięcznych zmalało do natężenia średniego i umiarkowanego, które trwać może do chwili obecnej, ze wskazaniem, że okresowo może ono wzrastać do natężenia średniego. Początkowo, w związku z amputacją kończyny powód był zupełnie niesamodzielny i wymagał pomocy osób trzecich prawie we wszystkich czynnościach dnia codziennego, co przekładało się na konieczność sprawowania opieki w wymiarze średniodobowym około 8 godzin Taki stan trwał do końca kwietnia 2023r., gdy podczas pobytu w oddziale rehabilitacji opanował sztukę samodzielnego poruszania się w protezie kończyny dolnej prawej. W kolejnych okresach dwumiesięcznych począwszy od maja 2023r. powód wymagał wsparcia środowiskowego w wymiarze mającym do sześciu, czterech i począwszy od września 2023r. w wymiarze średniodobowym dwóch godzin. Stan taki trwać będzie najpewniej do końca życia powoda. Rokowania na przyszłość co do stanu zdrowia powoda są negatywne w rozumieniu szansy na całkowite wyzdrowienie powoda i powrót do sprawności. W związku z rozwojem i progresją zmian przeciążeniowo – zwyrodnieniowych w zachowanych odcinkach narządu ruchu może dojść do pogorszenia stanu zdrowia pod postacią zmian zwyrodnieniowo – wytwórczych w stopniu większym aniżeli wynikający z naturalnego procesu starzenia się organizmu człowieka, które wymagać będą leczenia farmakologicznego i rehabilitacji, z leczeniem operacyjnym włącznie. Powód jest niezdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi i z racji młodego wieku wymaga przekwalifikowania zawodowego. Powód wymaga stałego lub długotrwałego przyjmowania leków, stosowania środków pielęgnacyjnych do pielęgnacji skóry kikuta kończyny dolnej, pozostawania pod opieką lekarską, rehabilitacji. Biegły dokonał także oceny stanu zdrowia powoda przy uwzględnieniu Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia opracowanej przez WHO. Dowód:…………….

43 Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie wskazanych dowodów, które były wiarygodne, spójne co do istotnych okoliczności sprawy.

44 Dowody z dokumentów urzędowych zostały sporządzone przez uprawnione osoby, w granicach ich kompetencji, zatem były w pełni wiarygodne. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły także niekwestionowane dokumentny prywatne, których prawdziwość nie budziła wątpliwości. Za w pełni wiarygodne Sąd uznał karty informacyjne leczenia szpitalnego i historie choroby powoda M. D. albowiem zostały sporządzone przez uprawnione organy w granicach ich kompetencji. Dokumenty te posłużyły do ustalenia przebiegu leczenia powoda i stanowiły podstawę do wydania opinii przez biegłego lekarza specjalistę ortopedę i traumatologa J. J..

45 Sąd przyjął opinię biegłego sądowego J. J. bez zastrzeżeń, gdyż została ona sporządzona zgodnie ze zleceniem Sądu, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98 (OSNC 2001, Nr 4, poz. 64) opinia biegłego podlega ocenie - zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. - na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Opinia biegłego wydana w rozpoznawanej sprawie zawiera w części merytorycznej analizę całości załączonej do akt sprawy dokumentacji medycznej oraz okoliczności faktycznych sprawy, jest więc prawidłowa pod względem formalnym. Opinia, w ocenie Sądu, w sposób kompleksowy i jasny odpowiada na przedstawione pytania. W ocenie Sądu również warstwa medyczna opinii nie budzi zastrzeżeń, albowiem wywody opinii nie zawierają sprzeczności ani niedomówień. Biegły dysponują wiedzą specjalistyczną co w sposób naturalny powoduje ograniczenia w ocenie tego dowodu. Niepoparte fachową wiedzą wychodzenie poza te ograniczenia skutkować może wyłącznie przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów bądź polemicznym charakterem stawianych zarzutów. Wiedza i doświadczenie zawodowe opiniującego oraz stanowczy charakter opinii przekonują, że zasadnym było poczynienie ustaleń na podstawie tej opinii.

46 Pełnomocnicy stron nie wnosili o uzupełnienie materiału dowodowego, w szczególności poprzez wydanie opinii przez biegłych lekarzy innych specjalności.

47 Zeznania świadków A. B. i T. W. były logiczne i spójne, a w związku z tym wiarygodne i pomocne przy ustalaniu stanu faktycznego. Świadkowie w sposób jednoznaczny opisali stan zdrowia powoda po wypadku, przebieg jego leczenia, wpływ wypadku na aktywność życiową powoda.

48 Przesłuchanie stron ograniczone do przesłuchania powoda uzupełniło materiał dowodowy. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, gdyż korespondują one z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności zeznaniami świadków.

49 Sąd zważył, co następuje:

50 W ustalonym stanie faktycznym powództwo zasługuje na uwzględnienie.

51 Materialną podstawę odpowiedzialności (...) z siedzibą w W. stanowi art. 822 § 1 k.c., zgodnie z którym zakład ubezpieczeń, z którym została zawarta umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Zgodnie zaś z art. 822 § 4 k.c., uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.

52 Odpowiedzialność pozwanego wynika zatem zarówno wprost z cytowanego przepisu art. 822 k.c., jak również z art. 34 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2023.2500t.j.) który stanowi, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia oraz z art. 35 i art. 36 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.

53 Podstawę odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, którego zachowanie w postępowaniu karnym zostało zakwalifikowane jako przestępstwo, stanowią przepisy art. 436 k.c. w zw. z art. 435 k.c. Ustanawiają one odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego wobec poszkodowanego ruchem tego pojazdu na zasadzie ryzyka względnie gdy wypadek komunikacyjny polega na zderzeniu dwóch pojazdów mechanicznych będących w ruchu to zgodnie z art. 436 § 2 k.c. naprawienie poniesionych szkód następuje na zasadach ogólnych, tj. zgodnie z art. 415 k.c. - na zasadzie winy.

54 Dodać należy, że w art. 822 § 1 k.c. zawarta została szeroka koncepcja szkody obejmująca zarówno szkodę majątkową uzasadniającą przyznanie odszkodowania, jak również krzywdę, za którą przysługuje zadośćuczynienie (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010r. sygn. akt III CZP 76/10, Biuletyn SN z 2010, Nr 10, poz. 11 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010r. sygn. akt IV CSK 307/09, OSNC-ZD z 2010 r. Nr 3, poz. 91).

55 Pozwany przyznał, że ubezpieczał odpowiedzialność cywilną sprawcy wypadku komunikacyjnego, w którym w dniu 19 kwietnia 2022r. poszkodowany został powód. Wnosząc zaś o oddalenie powództwa podniósł, że wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienie jest adekwatne do rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda, nadto, że w toku postępowania likwidacyjnego wypłacono powodowi należności za sprawowaną opiekę oraz rentę.

56 Zgodnie z art. 445 § 1 k.c. w związku z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią kwotę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

57 Podstawę żądania zadośćuczynienia stanowi przede wszystkim konsekwencja uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia w postaci krzywdy, czyli cierpienia fizycznego i psychicznego. Do cierpień fizycznych zalicza się przede wszystkim ból i podobne do niego dolegliwości. Cierpieniem psychicznym będą ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, konieczności zmiany sposobu życia czy nawet wyłączenia z normalnego życia (por. wyrok SN z dnia 3 lutego 2000r., I CKN 969/98, LEX nr 50824). Ponieważ celem zadośćuczynienia pieniężnego jest złagodzenie cierpień fizycznych i psychicznych, dlatego zadośćuczynienie obejmuje wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które wystąpią w przyszłości. Dlatego w orzecznictwie przyjęto, że zadośćuczynienie winno mieć charakter całościowy i obejmować zarówno cierpienia fizyczne i psychiczne już doznane, czas ich trwania, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości, a więc prognozy na przyszłość (por. wyrok SN z dnia 18 maja 2004r., IV CK 357/03, LEX nr 584206). Na pojęcie krzywdy z kolei składają się nie tylko trwałe, lecz także przemijające zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, polegające na znoszeniu cierpień psychicznych (por. wyrok SN z dnia 20 marca 2002 r., V CKN 909/00, LEX nr 56027). Zadośćuczynienie, choć niewątpliwie zawiera w sobie funkcję represyjną, nie jest karą, lecz sposobem naprawienia krzywdy. Jego celem jest przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości (a więc prognozy na przyszłość). Ustawodawca wskazał, że suma pieniężna przyznana tytułem zadośćuczynienia ma być „odpowiednia”, nie sprecyzował natomiast zasad ustalania jej wysokości. O wysokości zadośćuczynienia decyduje szereg okoliczności, a mianowicie: rozmiar doznanej przez poszkodowanego krzywdy, stopień i czas trwania cierpień fizycznych i moralnych poszkodowanego, trwałość czy też nieodwracalność skutków urazu (kalectwo, oszpecenie), przebieg zdarzenia podczas, którego doszło do wyrządzenia krzywdy, prognozy na przyszłość, wiek poszkodowanego. Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Powinno być adekwatne nie tylko do rozmiaru krzywdy, ale także sytuacji majątkowej stron, aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa.

58 Na skutek wypadku powód doznał licznych cierpień w sferze fizycznej i psychicznej. Do chwili wypadku powód był osobą samodzielną, zupełnie zdrową, aktywną zawodowo, wiódł ustabilizowane życie. Pracował jako operator maszyn. Uprawiał sporty, aktywnie uczestniczył w życiu rodzinnym. Wypadek z dnia 19 kwietnia 2022r. całkowicie zmienił jego życie. Przez wiele miesięcy wymagał leczenia, rehabilitacji, opieki ze strony innych osób. Z powodu doznanych urazów powód został całkowicie pozbawiony sprawności fizycznej, psychicznej, zdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Pomimo przeprowadzonego leczenia i rehabilitacji nie uzyskano poprawy zdrowia na tyle znaczącej, która pozwoliłaby powodowi na samodzielne funkcjonowanie. Z opinii biegłego wynika, że stan taki trwać będzie najpewniej do końca życia powoda. Rokowania na przyszłość co do stanu zdrowia powoda są negatywne w rozumieniu szansy na całkowite wyzdrowienie powoda i powrót do sprawności. W związku z rozwojem i progresją zmian przeciążeniowo – zwyrodnieniowych w zachowanych odcinkach narządu ruchu może dojść do pogorszenia stanu zdrowia pod postacią zmian zwyrodnieniowo – wytwórczych w stopniu większym aniżeli wynikający z naturalnego procesu starzenia się organizmu człowieka, które wymagać będą leczenia farmakologicznego i rehabilitacji, z leczeniem operacyjnym włącznie. W chwili wypadku powód był młodym i sprawnym mężczyzną, zaś wypadek wywarł negatywny wpływ na dalsze życie powoda w każdym z jego aspektów – zdrowotnym, osobistym, rodzinnym, pracy zarobkowej, spędzania wolnego czasu. Procentowy uszczerbek na zdrowiu powoda biegły określił na 88 %. Pamiętać jednak należy, że mierzenie krzywdy wyłącznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowi niedopuszczalne uproszczenie nie znajdujące oparcia w treści art. 445 § 1 k.c. Zauważyć bowiem należy, że procentowy uszczerbek na zdrowiu jest tylko jedną z szeregu okoliczności decydujących o wysokości zadośćuczynienia. Mając na względzie wiek powoda, rodzaj i rozmiar doznanych obrażeń, stopień i rodzaj cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność (natężenie, nasilenie) oraz czas trwania tych cierpień, długotrwałość leczenia, przebyte zabiegi operacyjne, orzeczony uszczerbek na zdrowiu, konieczność rezygnacji z dotychczasowego trybu życia oraz rokowania na przyszłość - Sąd uznał, że zadośćuczynienie adekwatne do doznanej przez powoda krzywdy powinno wynosić 500.000 zł i uwzględnił żądaną pozwem kwotę, która stanowi wynik różnicy pełnej kwoty zadośćuczynienia pomniejszonej o kwotę wypłaconą przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego oraz kwotę nawiązki przyznanej wyrokiem karnym (500.000 zł minus 110.300 zł minus 20.000 zł = 369.700 zł).

59 Ustalając wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia Sąd nie uwzględnił świadczenia wypłaconego z dobrowolnego ubezpieczenia (tzw. NNW) w pełni podzielając argumentację strony powodowej zawartą w piśmie z dnia 20 listopada 2024r. i wskazane tam orzecznictwo.

60 Znaczenie wezwania wierzyciela z art. 455 k.c. polega na tym, że z jego chwilą na dłużniku zaczyna ciążyć obowiązek niezwłocznego spełnienia świadczenia i że nie spełniając go, popada w opóźnienie, a to uprawnia wierzyciela do żądania odsetek za czas opóźnienia (art. 481 § 1 k.c.). Dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 13 października 1993r., I CRN 121/94, OSNC 1995/1/21 i 22 października 2003r., II CK 146/02, 13 marca 2013r., IV CSK 512/12, LEX nr 1324319). Uzupełnieniem regulacji kodeksowej jest art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który reguluje termin spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela i zgodnie z powołanym przepisem zasadą jest, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania (ust.2). W orzecznictwie pojawiły się poglądy, iż odsetki opóźnienia przy zasądzaniu zadośćuczynienia należą się od daty wyrokowania, jednakże zdaniem Sądu pogląd ten, zważywszy na treść powołanego wyżej art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, nie odnosi się do zobowiązanego, którym jest ubezpieczyciel (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005r. I CK 7/2005). Ponadto Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 2009r. II CSK 257/2009 (Lex nr 551100) podał, że „ ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidacji szkody ubezpieczeniowej. Wymóg ten odnosi się także do sytuacji określonej w art. 817 § 2 k.c., a więc przypadku, w którym zachodzi konieczność przedłużenia postępowania likwidacyjnego. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 k.c.) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Obowiązku tego nie może przerzucić na inne podmioty, w tym uprawnionego do odszkodowania. Nie może też wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne oczekiwanie ubezpieczyciela na wynik toczącego się procesu naraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Rolą sądu w ewentualnym procesie może być jedynie kontrola prawidłowości ustalenia przez ubezpieczyciela wysokości odszkodowania (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 stycznia 2000 r. III CKN 1105/98 OSNC 2000/7-8 poz. 134, z dnia 19 września 2002r. V CKN 1134/2000 Monitor Prawniczy 2006/3 str. 149 i z dnia 15 lipca 2004r. V CK 640/2003 LexPolonica nr 367700).”

61 Ocena rozmiaru poniesionej przez poszkodowanego szkody i w konsekwencji zasadności żądanego świadczenia pieniężnego podlega, w razie sporu między stronami, weryfikacji sądowej. Wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie jest źródłem zobowiązania sprawcy szkody do zapłaty, ponieważ pozostaje nim czyn niedozwolony, tak więc odsetki należą się wierzycielowi od daty zgłoszenia roszczenia o zapłatę, stosownie do art. 455 k.c. Co prawda strona pozwana w odpowiedzi na pismo z dnia 27 maja 2022r. wezwała firmę reprezentującą powoda o dalszą dokumentację medyczną powoda, a nadto dodała, że oczekuje na odpowiedź Policji w zakresie swojej odpowiedzialności, jednakże powyższe okoliczności nie uzasadniają przedłużenia terminu likwidacji szkody. Powód zakończył leczenie szpitalne w dniu 16 maja 2022r. Do pisma z dnia 27 maja 2022r. dołączono dokumentację medyczną powoda wskazaną w piśmie jako załączniki. Z treści pisma pozwanego z dnia 20 czerwca 2022r. nie wynika o jaką dalszą dokumentację powód został wezwany, zaś dalszego leczenia, które nastąpiło w październiku 2022r. nie można było wówczas przewidzieć. Nadto jak wskazano w orzeczeniu Sądu Najwyższego pozwany ubezpieczyciel - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Obowiązku tego nie może przerzucić na inne podmioty, w tym uprawnionego do odszkodowania. Nie może też wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Ubezpieczyciel, który uchybia tym obowiązkom naraża się na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Z tych przeto względów Sąd uznał, że roszczenie o odsetki zasługuje na uwzględnienie zgodnie z żądaniem pozwu.

62 O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

63 Niniejsza sprawa nie ma charakteru precedensowego, a stopień jej zawiłości nie jest znaczny na tle innych spraw tego rodzaju. Rodzaj i zawiłość sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika strony powodowej nie uzasadniają przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej niż stawka minimalna.

64 Do rozliczenia pozostawały koszty sądowe obciążające pozwanego a obejmujące opłatę sądową, od uiszczenia których powód był zwolniony. Na podstawie art 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należało pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 18.485 zł.

65 Gliwice, dnia 17 grudnia 2024r.

66 SSO Katarzyna Banko

67 .