Wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 21 sierpnia 2017 r., VII Ka 560/17

wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 21 sierpnia 2017 r., VII Ka 560/17

Tekst

1 Sygn. akt VII Ka 560/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 21 sierpnia 2017 r.

3 Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący: SSO Sławomir Brzózka

5 Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Kozieł

6 przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zawierciu Romana Kaweckiego

7 po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017r. sprawy

8 H. S. s. Z. i J. ur. (...) w B.

9 oskarżonego o czyny z art. 56 § 2 kks w zw. z art. 62 § 2 kks i art. 6 § 2 kks w zb. z art. 7 § 1 kks, art. 77 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks, art. 62 § 3 kks w zw. z art. 6 § 2 kks, art. 57 § 1 kks

10 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

11 od wyroku Sądu Rejonowego w Zawierciu

12 z dnia 19 kwietnia 2017 r. , sygn. akt II K 1095/15

13 orzeka:

14 1. uchyla wyrok w zaskarżonej części tj. odnośnie pkt 1 i 5 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. umarza postępowanie w sprawie H. S.;

15 2. kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa.

16 VII Ka 560/17

Uzasadnienie

17 H. S. został oskarżony o to, że:

18 I. w okresie od 25.02.2008 roku do 25.04.2008 roku w Z., działając czynem ciągłym, uszczuplił Skarb Państwa w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2008 roku łącznie na kwotę 70.910 zł podając nieprawdę w deklaracjach VAT – 7 za miesiące od stycznia do marca 2008 roku przez odliczanie podatku naliczonego wykazanego w fikcyjnych fakturach dokumentujących czynności, które nigdy nie zostały dokonane, na których jako wystawcy widnieją firmy: (...) E. O., S. ul (...), P. U. S. ul. (...) i P.W. (...) M. S. ul. (...) oraz przez nie wykazanie sprzedaży na podstawie faktury o nr (...) z dnia 26.03.2008 roku na wartość netto 6.196,44 zł VAT 1.363,22 zł oraz zawyżenie podatku naliczonego w miesiącu marcu 2008 roku o kwotę 1.044 zł, czym naruszył przepis art. 88 ust .3a pkt 4 lit a, art. 29 ust. 1 i art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i sług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. i art. 6 § 2 k.k.s. i w zbiegu z art. 7 § 1 k.k.s.

19 II. w okresie od 20.02.2012 roku do 21.01.2013 roku, działając czynem ciągłym, nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego w Z. w ustawowym terminie, tj. do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki – zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranych od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od stycznia od grudnia 2012 roku, łącznie na kwotę 185.867 zł, czym naruszył przepisy art. 38 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.)

20 tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.

21 III. w okresie od 2.07.2012 roku do 23.08.2012 roku działając czynem ciągłym, nie przechowywał w S. ul. (...) oryginałów faktur zakupu blachy: nr (...) z dnia 6.10.2006 r. wartość netto 225.947,39 zł VAT 49.708,43 zł oraz nr (...) z dnia 9.10.2006 r. wartość netto 9.997,80 zł VAT 2.199,51 zł do czasu upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. do dnia 31.12.2012 r. czym naruszył przepisy art. 86 § 1 w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.)

22 tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 62 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.

23 IV. w okresie od 26.03.2012 roku do 25.07.2013 roku, uporczywie nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego w Z. w ustawowym terminie, tj. do dnia 25 miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy – podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 roku do II kwartału 2013 roku łącznie na kwotę 2.681.011 zł, czym naruszył przepis art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.)

24 tj. o wykroczenie skarbowe określone w art. 57 § 1 k.k.s.

25 V. uporczywie nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego w Z. w ustawowym terminie, tj. do dnia 30.04.2013 r. podatku dochodowego od osób fizycznych liniowego wynikającego z zeznania PIT – 36 L za 2012 r. na kwotę 503.802 zł, czym naruszył przepis art. 45 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. poz. 361 z późn. zm.)

26 tj. o wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s.

27 Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II K 1095/15, Sąd Rejonowy w Zawierciu orzekł:

28 1. uznał H. S. za winnego tego, że w okresie od 25.02.2008 roku do 25.04.2008 roku w Z., działając czynem ciągłym, uszczuplił Skarb Państwa w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia od marca 2008 roku – łącznie w kwocie 57.497 zł, podając nieprawdę w deklaracjach VAT – 7 za miesiące od stycznia do marca 2008 roku, przez odliczanie podatku naliczonego wynikającego z nierzetelnych faktur, dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, wystawionych przez firmy (...), S. ul. (...) i P.W. (...) M. G., S. ul. (...), czym wyczerpał znamiona przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. i za to na mocy art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. wymierzył mu karę 90 stawek grzywny przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł;

29 2. uznał H. S. za winnego zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II części wstępnej, wyczerpującego znamiona przestępstwa skarbowego z art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i za to – na podstawie art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 77 § 4 k.k.s. – odstąpił od wymierzenia kary;

30 3. na podstawie art. 17 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 1 § 2 k.k.s. umorzył postępowanie karne przeciwko H. S. o przestępstwo skarbowe, opisane w punkcie III części wstępnej;

31 4. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 51 k.k.s. umorzył postępowanie karne przeciwko H. S. o wykroczenia skarbowe, opisane w punktach IV i V części wstępnej;

32 5. na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. zasądził od H. S. na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 835 zł.

33 Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca, który zaskarżając go w zakresie przypisanego oskarżonemu w punkcie 1 czynu z art. 56 § 2 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. – co do winy oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (pkt 5 wyroku), zarzucił mu:

34 1. rażącą obrazę przepisów postępowania, a to art. 366 § 1 w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegającą na zaniechaniu przez Sąd wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, związanych z wcześniejszą karalnością oskarżonego w wyniku czego doszło do wadliwego określenia granic czasowych przypisanego oskarżonemu czynu z art. 56 § 2 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s., który miał zostać popełniony w okresie od 25 lutego 2008 roku do 25 kwietnia 2008 roku, pomimo tego, że w części stanowi on element czynu ciągłego z art. 76 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełnionego w okresie od kwietnia 2008 roku do marca 2009 roku, za który H. S. skazany został wcześniej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. Akt IX K 334/13,

35 2. obrazę przepisów postępowania, a to art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez niezawiadomienie oskarżonego, jak również jego obrońcy o terminach rozpraw wyznaczonych przez Sąd Rejonowy w Zawierciu, przez co zostało ograniczone zostało prawo oskarżonego do obrony,

36 3. obrazę przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o niewiarygodne dowody w postaci kserokopii faktur, niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem.

37 W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku odnośnie czynu przypisanego w punkcie 1 wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od jego dokonania oraz przyznanie oskarżonemu od Skarbu Państwa zwrotu wydatków poniesionych przez niego w związku z ustanowieniem w sprawie obrońcy z wyboru, względnie o uchylenie w zaskarżonym zakresie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto obrońca wniósł również o przyznanie oskarżonemu od Skarbu Państwa zwrotu wydatków poniesionych przez niego w związku z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądem II instancji.

38 Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

39 Apelacja obrońcy zainicjowana kontrolę instancyjną, która doprowadziła do ustalenia, że odnośnie zaskarżonej części wyroku, to jest występku przypisanego H. S. w punkcie 1 zaskarżonego wyroku i orzeczenia o zasądzeniu kosztów postępowania zawartego w punkcie 5 zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. polegająca na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu sądowym pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

40 Akt oskarżenia przeciwko H. S. został wniesiony przez podmiot do tego nieuprawniony. Od dnia 1 lipca 2015 roku finansowy organ postępowania przygotowawczego nie jest już bowiem uprawniony samodzielnie wnosić akt oskarżenia w każdej sprawie, tak jak to przewidywał do dnia 30 czerwca 2015 roku w brzmieniu obowiązującym do tej daty art. 155 § 1 k.k.s. Zgodnie z treścią art. 155 § 1 i 2 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, akt oskarżenia sporządzony przez ten organ może zatwierdzić i wnieść do sądu tylko prokurator. Jedynie w pozostałych sprawach, w których finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził dochodzenie, może on sporządzić akt oskarżenia, wnieść go do właściwego sądu oraz popierać przed tym sądem (art. 155 § 4 k.k.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku). Podkreślić należy, że objęcie postępowania prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego przez prokuratora następuje nie tylko w wypadkach określonych w art. 151c § 2 k.k.s., ale również wówczas, gdy dokonuje on na podstawie art. 153 § 1 zd. 3 k.k.s. przedłużenia dochodzenia na okres powyżej 6 miesięcy w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzone przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowane przez organ nadrzędny nad tym organem. Stanowisko takie zajął wprost Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2016 r. I KZP 13/15 OSNKW 2016/3/17 , w której uzasadnieniu wskazał, iż określone w obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku przepisie art. 151c § 2 k.k.s. przypadki, w jakich prokurator przejmuje nadzór nad dochodzeniem organów finansowych, nie są jedynymi, w których nadzór ów się realizuje i to pomimo, że jednocześnie w art. 151a § 3 k.k.s. wskazano, iż w wypadkach innych niż wymienione w jego § 2, nadzór nad dochodzeniem prowadzonym przez organy finansowe w sprawach o przestępstwa skarbowe należy do finansowych organów nadrzędnych. Zdaniem Sądu Najwyższego nie oznacza to, że z innych przepisów kodeksu karnego skarbowego nie wynikają dodatkowe sytuacje, w których organ ów traci swoje uprawnienia nadzorcze. Przewidują one również, i odrębnie, prokuratorski nadzór w określonych w nich okolicznościach. Do takich przepisów zaliczył Sąd Najwyższy właśnie art. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., który ze swej istoty, jako regulujący kwestię przedłużania przez właściwego prokuratora dochodzenia prowadzonego przez podmioty inne niż ten organ, a więc podejmowania czynności nadzorczej, powoduje tym samym – podobnie jak ma to miejsce na gruncie powszechnej procedury karnej – że podmiot przedłużający postępowanie obejmuje je jednocześnie przez tą decyzję swoim nadzorem. Nadzór ten, mający swą podstawę we wskazanym art. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., jest zatem też nadzorem z mocy prawa. W konsekwencji przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia, jako powodujące, że jest ono kontynuowane już pod jego nadzorem, oznacza także, iż obecnie – stosownie do art. 155 § 1 – 3 k.k.s. – to do niego wówczas, a nie do organu finansowego, prowadzącego postępowanie przygotowawcze, należy również wnoszenie aktu oskarżenia, jak i jego surogatów wskazanych w tych przepisach.

41 Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy zauważania wymaga, że po przeprowadzeniu dochodzenia, pierwotnie akt oskarżenia przeciwko H. S. został wniesiony w dniu 14 marca 2014 roku, a więc jeszcze w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją, która weszła w życie 1 lipca 2015 roku. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 roku (k. 403) Sąd Rejonowy w Zawierciu, na podstawie art. 345 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., zwrócił jednak sprawę oskarżycielowi publicznemu – Urzędowi Skarbowemu w Z. w celu uzupełnienia dochodzenia poprzez wykonanie szeregu czynności wymienionych w sentencji tego orzeczenia. Postanowienie Sądu Rejonowego zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 26 lutego 2015 roku (k. 429 – 430). W dalszym toku postępowania, prowadzone przez Urząd Celny dochodzenie było kolejno przedłużane postanowieniami Prokuratora z dnia 8 kwietnia 2015 roku (k. 451), 10 lipca 2015 roku (k. 522) i 13 października 2015 roku (k. 533), ostatecznie do dnia 13 listopada 2015 roku. Po jego zakończeniu, Urząd Skarbowy w Z. wniósł akt oskarżenia. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2015 roku (k. 541) dokonano jego zwrotu z uwagi na braki formalne, którymi był dotknięty. Uzupełniony akt oskarżenia został wniesiony przez Urząd Skarbowy w Z. w dniu 3 grudnia 2015 roku i na jego podstawie doszło do rozpoznania sprawy w postępowaniu przez Sądem I instancji, które zakończyło się wydaniem zaskarżonego obecnie przez obrońcę orzeczenia.

42 W świetle powyższych okoliczności związanych z tokiem postępowania przygotowawczego w niniejszej sprawie, nie ulega wątpliwości, że zostało ono przedłużone przez prokuratora w związku z jego niezakończeniem w terminie sześciu miesięcy Przedłużenia te, były dokonywane w oparciu o przepis art. 153 § 1 zd. 3 k.k.s. (w treści postanowień wskazywano jako podstawę art. 153 § 1 k.k.s.). W konsekwencji, należało zatem uznać, że w świetle art. 155 § 1 i 2 k.k.s w brzmieniu obowiązującym począwszy od dnia 1 lipca 2015 roku, Urząd Skarbowy w Z. nie posiadał legitymacji do wniesienia aktu oskarżenia o występek z art. art. 56 § 2 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. i nie był w tej sprawie uprawnionym oskarżycielem publicznym.

43 Mając na względzie wskazane wyżej uwagi, wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części, a więc w zakresie czynu z art. 56 § 2 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. oraz zasądzenia kosztów postępowania to jest w punktach 1 i 5 należało uchylić i postępowanie w tej części umorzyć. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 437 § 2 k.p.k. , art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. przy zast. art. 113 § 1 k.k.s. Uchylenie orzeczenia mogło przy tym nastąpić tylko na korzyść H. S. wobec treści przepisu art. 439 § 2k.p.k. Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. kosztami procesu za postępowanie w obu instancjach obciążono Skarb Państwa.