Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2026 r., I CSK 1129/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2026 r., I CSK 1129/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 31 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Marcin Krajewski

4 na posiedzeniu niejawnym 31 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.K. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bankowi1 spółce akcyjnej w W.)

5 o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z 13 listopada 2024 r., I Ca 357/24,

1. odrzuca skargę kasacyjną w zakresie, w jakim skierowana jest przeciwko punktowi I zaskarżonego wyroku;

2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie;

3. zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz P.K. 2700 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

9 Wyrokiem z 13 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach w punkcie I zmienił pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego w Augustowie z 5 czerwca 2024 r. w ten sposób, że – nadając mu nową treść – zasądził od pozwanego na rzecz powoda 3475,40 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty (punkt I podpunkt a) oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od kwoty 15 711,54 zł i od kwoty 4919,15 CHF od 28 grudnia 2023 r. do 25 czerwca 2024 r. (punkt I podpunkt b). W punkcie II Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego w pozostałym zakresie, a w punkcie III orzekł o kosztach postępowania.

10 Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżący powołał się na istnienie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c.), tj. art. 385¹ § 1 i 2 k.c. w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi, przy czym z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania można wywieść, że chodzi o możliwość zastąpienia przepisami dyspozytywnymi fragmentu klauzuli indeksacyjnej odnoszącej się do stosowania przez bank samodzielnie przez niego opracowanych tabel kursowych.

11 Skarżący wskazał również, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności.

12 W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł m.in. o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

13 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

14 Jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (zob.m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108; postanowienia SN: z 25 lutego 2015 r., V CSK 450/14; z 16 kwietnia 2021 r., I CSK 484/20, i z 31 stycznia 2022 r., I CSK 1578/22). Rozstrzygnięcie w zakresie, w jakim na skutek apelacji pozwanego Sąd drugiej instancji, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego, obniżył zasądzoną od pozwanego na rzecz kwotę (punkt I podpunkt a) oraz skrócił okres, za jaki powodowi należą się od pozwanego odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty (punkt I podpunkt b), jest dla pozwanego korzystne. Nie ma on w tym zakresie interesu prawnego w zaskarżeniu, co powoduje częściowe odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 398⁶ § 2 i 3 k.p.c.

15 W pozostałym zakresie należy wskazać, że Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.).

16 Do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni przepisów (art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga się wykazania, że treść i znaczenie przepisu nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni (zob. postanowienie SN z 21 listopada 2023 r., I CSK 4931/22).

17 Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w podnoszonej przez skarżącego kwestii, a ostatecznie linia orzecznicza została ukształtowana uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118). Zgodnie z nią w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów (pkt 1). Sąd Najwyższy przyjął również, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie (pkt 2). Uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym). Z kolei powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa (zob. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).

18 Sformułowanego przez skarżącego zagadnienia nie można uznać za istotne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ulega obecnie wątpliwości, że klauzule kształtujące mechanizm indeksacji w umowie kredytu indeksowanego określają główne świadczenia stron, jednak nawet takie postanowienia podlegają kontroli pod kątem abuzywności, jeżeli nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Nie ulega wątpliwości, że ten ostatni przypadek zachodzi w odniesieniu do klauzul umożliwiających bankowi arbitralne określanie wysokości kursów (zob.

19 uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22). W rezultacie na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. klauzule przeliczeniowe jako sformułowane w sposób niejednoznaczny podlegają ocenie pod kątem abuzywności (zob. wyroki SN z 27 sierpnia 2025 r., II CSKP 180/24, i z 5 grudnia 2025 r., II CSKP 947/24).

20 Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).

21 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1¹, 3 i 4 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

22 (E.M.)