Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2014 r., I CNP 30/13

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2014 r., I CNP 30/13

Tekst

1 Sygn. akt I CNP 30/13

POSTANOWIENIE

2 Dnia 20 marca 2014 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Jan Górowski

5 w sprawie ze skargi I. F. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w W.

6 z dnia 21 kwietnia 2011 r., wydanego

7 w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W.

8 przeciwko I. F.

9 o wydanie lokalu użytkowego,

10 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 marca 2014 r., odrzuca skargę i zasądza od I. F. na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta W., zastępowanego przez Prokuratorię Generalną kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania skargowego.

Uzasadnienie

11 2

12 Pozwana I. F. wystąpiła ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, tj. wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 kwietnia 2011 r., którym sąd ten oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 maja 2010 r., w którym uwzględniono powództwo windykacyjne o wydanie lokalu użytkowego nr 17 położonego przy ul. M. 3/5 w W.

13 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

14 Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego merytorycznego orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo - w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu

15 pierwszej instancji, kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale i wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. Z tego względu jest środkiem wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245

16 § 1 k.p.c. należy

17 interpretować ściśle.

18 Do tej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4

19 k.p.c.). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej kwotowo, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 niepublikowane). Wskazanie przez skarżącą, że szkodę stanowi nieprzywrócenie pozwanej 3

20 posiadania lokalu na podstawie wyroku posesoryjnego z dnia 19 marca 2008 r. oraz pozbawienie możliwości skutecznego domagania się odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy najmu nie spełnia powyższych wymagań.

21 Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę, że każde wymaganie przewidziane w art. 4245

22 § 1 k.p.c. ma charakter samoistny, powinno być zatem

23 spełnione samodzielnie, niezależnie od innych wymagań. Przepis ten wyraźnie odróżnia podstawy skargi od wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, zatem skarga musi zawierać każdy z tych elementów przedstawiony odrębnie (postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 oraz z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 21/05, nie publ.).

24 Same wady postępowania poprzedzającego wydanie skarżonego orzeczenia, wytykane w ramach podstaw, nie zawsze powodują niezgodność orzeczenia z prawem (por. art. 4244

25 k.p.c.), a jeśli nawet tak się dzieje, to przepisy

26 wskazane jako naruszone w ramach podstaw nie muszą być – i często nie są – tożsame z przepisami (przepisem), z którym orzeczenie jest niezgodne. Z tych przyczyn, zważywszy także na względy czysto normatywne, tj. na konstrukcję art. 4245

27 k.p.c., należy przyjąć, że nie stanowi spełnienia wymagania przewidzianego w art. 4245

28 § 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się do przepisów wskazanych jako podstawy skargi.

29 Można też zauważyć, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów. Zakaz kwestionowania oceny dowodów oznacza, że skarżąca nie mogła skutecznie podnieść obrazy art. 233 § 1 k.p.c., a zatem zgłoszone przez nią zarzuty dotyczące prawa materialnego należało odnieść do ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku (art. 4248 § 1 k.p.c.).

30 Ponadto aby skarga mogła zostać uwzględniona naruszenie prawa musi mieć kwalifikowany, elementarny oraz oczywisty charakter i tylko w takim wypadku zaskarżonemu orzeczeniu można przypisać cechy bezprawności w rozumieniu art. 4241

31 § 1 k.p.c.

32 Skarżąca błędnie interpretuje stosunek wyroku posesoryjnego do petytoryjnego. Ochrona posesoryjna zapobiega tylko samowoli i dlatego inne znaczenie ma wyrok służący ochronie prawa własności.

33 4

34 W judykaturze utrwalony jest od dziesięcioleci pogląd, że egzekucja wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w procesie o przywrócenie posiadania podlega umorzeniu po uprawomocnieniu się wyroku rozstrzygającego w sporze petytoryjnym pozytywnie o prawach pozwanego w poprzednim procesie posesoryjnym. Wyrok ten stanowi zdarzenie przewidziane w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1945 r. II C 810/45, PiP 1946, nr 5-6, poz. 220).

35 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

36 db