Art. 840
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 840.
§ 1. Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: #
1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; #
2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia; #
3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. #
§ 2. Jeżeli podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracyjnego, do stwierdzenia, że zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, powołany jest organ, od którego tytuł pochodzi. #
Art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego Art. 840. § 1. Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia; 3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. § 2. Jeżeli podstawą egzekucji jest tytuł pochodzący od organu administracyjnego, do stwierdzenia, że zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, powołany jest organ, od którego tytuł pochodzi.
art. 840 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 840 k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 128/10
…wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyjaśnienie wątpliwości Sądu Okręgowego, których źródłem jest zestawienie treści art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 824 § 1 k.c., wymaga odniesienia się do natury świadczenia oraz odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku ubezpieczenia…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 107/17
…prawnego spowodowała, że zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym w części lub w całości wygasło albo nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sytuacja taka może być rezultatem tego, że nowe regulacje prawne wyraźnie retroaktywnie odnoszą się do określonych zobowiązań…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 91/10
…wierzytelności na skutek potrącenia, jeżeli nastąpiło po zamknięciu rozprawy, może stanowić podstawę powództwa opozycyjnego (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). Oświadczenie woli o potrąceniu wzajemnej wierzytelności powód może złożyć pozwanemu poza procesem, jak również w pozwie, w którym…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 3/09
…zobowiązania. Jest to z kolei podstawa do domagania się przez dłużnika pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Można zatem zakładać, że ustawodawca, dostrzegając możliwość wszczynania przez dłużników tego rodzaju postępowań po zawarciu układu,…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III CSK 159/17
…wniosków dowodowych. Wadliwa ocena kwestionowanej przez powodów klauzuli indeksacyjnej przełożyła się na pośrednie naruszenie art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. W pierwszej kolejności należy jednakże wskazać, że przepisy regulujące powództwa przeciwegzekucyjne mają…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III CZP 78/03
…do wystąpienia kredytobiorcy z powództwem o pozbawienie tytułu wykonawczego (pochodzącego od banku) wykonalności w całości lub w części (art. 840 § 1 k.p.c.). 4. W przedstawionym zagadnieniu prawnym Sąd Okręgowy założył także to, że brak współdziałania ze strony wierzyciela (banku) może w…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CSK 67/12
…ustaleń faktycznych (art. 382 k.p.c.) i zastosowania także z urzędu w granicach zaskarżenia przepisów prawa materialnego. Przepis art. 840 § 1 k.p.c. choć jest zamieszczony w kodeksie postępowania cywilnego ma charakter materialnoprawny. Zauważyć też trzeba, że Sądy obu instancji…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III CK 504/04
…o przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed tą nowelizacją, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., stanowiącym podstawę powództwa przeciwegzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie, dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CSK 133/14
…uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 840 § 1 k.p.c. zawiera przepisy określające podstawy powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, a więc nie są to przepisy rozstrzygające…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 280/11
…przez pozwanego, przez co wierzytelności te wygasły, uzasadniając pozbawienie wykonalności wydanych pozwanemu tytułów wykonawczych (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). Pozwany bronił się zarzutem, że potrącona przez powódkę wierzytelność nie istniała, bowiem powódka w toku postępowania o zniesienie…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 840 (2926)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.