Art. 424¹

Pokaż w całym akcie

Art. 424¹ Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 424¹.
§ 1. Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu nie było i nie jest możliwe.
§ 2. W wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

art. 424¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 424¹ k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 15 października 2020 r., III PZP 4/20

   …Sąd Najwyższy dokonuje przy zastosowaniu autonomicznego pojęcia bezprawności, zgodnie z którym orzeczeniem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 424¹ k.p.c. jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 czerwca 2021 r., IV CNPP 1/21

   …co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego niezgodność z prawem w rozumieniu art. 424¹ k.p.c. nie może być utożsamiana z każdą obiektywną bezprawnością, a obejmuje wyłącznie sytuacje, gdy orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 lutego 2018 r., II CNP 11/17

   …za bezprawne działania władzy publicznej, przyjął odrębną regulację prawną, obecnie zawartą w art. 417¹ § 2 k.c. oraz powiązanym z nim art. 424¹ k.p.c., dotyczącą odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 sierpnia 2022 r., II CNPP 6/22

   …rzecz kosztów zastępstwa procesowego wywołanych skargą pozwanej według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 424¹ § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 maja 2019 r., III BP 4/18

   …procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępnie i dla porządku należało wskazać, ze zgodnie z art. 424¹ § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05
7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05
8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2005 r., III CNP 5/05
9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05
10. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 stycznia 2014 r., V CNP 13/13

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 424¹ (1440)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.