Art. 415

Pokaż w całym akcie

Art. 415 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 415. Uchylając lub zmieniając wyrok, sąd na wniosek skarżącego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzeka o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu stanu poprzedniego. Nie wyłącza to możliwości dochodzenia w osobnym procesie, także od Skarbu Państwa, naprawienia szkody poniesionej wskutek wydania lub wykonania wyroku.

art. 415 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 415 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 lipca 2012 r., II PZP 1/12

   …uzasadnia podjęcie niniejszej uchwały. Istota tego zagadnienia sprowadza się do pytania, czy art. 398¹⁵ w związku z odpowiednio stosowanym art. 415 k.p.c. jest przepisem o charakterze wyłącznie proceduralnym, ustanawiającym jedynie uproszczony tryb dochodzenia roszczenia restytucyjnego, podczas…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 marca 2006 r., III CSK 30/06

   …dotycząca orzekania o zwrocie spełnionego świadczenia lub o przywróceniu poprzedniego stanu (art. 338, art. 39815 § 1, art. 39816 k.p.c. i art. 415 k.p.c.) jest niepełna, w związku z tym wywołuje wątpliwości interpretacyjne przy jej stosowaniu. Wniosek restytucyjny o którym mowa w art. 39815 § 1…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 kwietnia 2013 r., I UK 561/12

   …drugie k.p.c., przy ponownym rozpoznaniu sprawy spowodowanym wydaniem przez Sąd Najwyższy orzeczenia kasatoryjnego, sąd stosuje odpowiednio art. 415 k.p.c. Przepis art. 39815 § 1 zdanie drugie k.p.c. dotyczy orzekania restytucyjnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 415 k.p.c. przez sąd…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 stycznia 2010 r., II CSK 301/09

   …nieważność postępowania apelacyjnego określona w art. 379 pkt 5 k.p.c. Nietrafny był także zarzut obrazy art. 39815 § 1 zd. 2 w zw. z art. 415 k.p.c. i art. 409 k.c., przez niezbadanie przez Sąd Apelacyjny, który orzekł o obowiązku zwrotu spełnionego przez pozwanego świadczenia, czy nie…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 grudnia 2009 r., I CSK 281/09

   …prawa materialnego i z tego względu nie wymagały one analizy. W doktrynie występuje rozbieżność stanowisk co do charakteru prawnego art. 415 k.p.c., funkcjonują bowiem także poglądy, że przepis ten stanowi podstawę materialnoprawą orzekania o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 lutego 2008 r., I PK 205/07

   …o zwrot spełnionego świadczenia, wymaga w pierwszym rzędzie wyjaśnienia podstawy orzekania w tym przedmiocie. Sąd Okręgowy wskazał na art. 415 k.p.c. jako podstawę rozpoznania wniosku restytucyjnego. Na przepis ten powołała się również strona skarżąca we wniosku restytucyjnym oraz w skardze…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 września 2014 r., I UK 6/14

   …drugie k.p.c., przy ponownym rozpoznaniu sprawy spowodowanym wydaniem przez Sąd Najwyższy orzeczenia kasatoryjnego, sąd stosuje odpowiednio art. 415 k.p.c. Przepis art. 39815 § 1 zdanie drugie k.p.c. dotyczy orzekania restytucyjnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 415 k.p.c. przez sąd…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 kwietnia 2007 r., III CSK 412/06

   …stanu poprzedniego należy podkreślić, że taką możliwość przewiduje art. 39816 zd. 2 k.p.c., który rozstrzyga o odpowiednim stosowaniu art. 415 k.p.c. w sytuacji uregulowanej w art. 39816 zd. 1 k.p.c. Powołany ostatnio przepis stanowi, że jeżeli podstawa naruszenia prawa materialnego jest…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 października 2010 r., II PK 37/10

   …niego skarga kasacyjna. Rozpoznawana skarga jest uzasadniona, ponieważ trafny okazał się zarzut naruszenia art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 415 k.p.c. Zgodnie z art. 415 zdanie pierwsze k.p.c., uchylając lub zmieniając wyrok wskutek uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania, sąd na…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 września 2009 r., II PK 44/09

    …jest, według skarżącego, niedopuszczalna i niekonstytucyjna. Kolejne wywody skargi kasacyjnej kwestionują dopuszczalność zastosowania art. 415 k.p.c. jako podstawy materialnej orzeczenia o zwrocie świadczenia. Podniesiono również, że w tym przypadku skarżący został pozbawiony prawa do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 415 (227)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.