Art. 405

Pokaż w całym akcie

Art. 405 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 405. Do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 401¹ właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy.

art. 405 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 405 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 sierpnia 2006 r., III CZP 46/06

   …wymaga ustawowego uregulowania w tych porządkach normatywnych, które realizują zasadę jednolitego sądu pierwszej instancji. (...) Zgodnie z art. 405 k.p.c., do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 kwietnia 2004 r., III CZP 11/04

   …kontekstach (np. art. 25 § 2, art. 105 § 2, art. 202 zdanie pierwsze, art. 386 § 1 i 4, art. 39315 , art. 5191 § 1 itd.), można stwierdzić, że w art. 405 zostało ono użyte celem wskazania sytuacji, w której sąd orzeka merytorycznie, a więc rozstrzyga co do roszczeń (żądań) przedstawionych pod osąd.…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 19 kwietnia 2006 r., I PO 1/06

   …sprawie [...] Sądu Rejonowego w Bełchatowie właściwy jest Sąd Najwyższy. Przekazanie nastąpiło na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. w związku z art. 405 k.p.c., analizę powstałej sytuacji należy zatem rozpocząć od wykładni art. 405 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, do wznowienia postępowania z przyczyn…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 maja 2013 r., I UO 2/13

   …Aby ocenić, który sąd jest właściwy do rozpoznania tej skargi, należy odwołać się do innych przepisów prawa procesowego, w szczególności do art. 405 k.p.c., który stanowi, że do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd,…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 kwietnia 2024 r., I NO 12/22

   …o wznowienie postępowania, w trakcie rozpoznawania której zapadło niniejsze postanowienie winna być rozpoznana przez sąd właściwy w świetle art. 405 k.p.c., czy też właściwość tę, ze względu na konieczność poszanowania art. 184 Konstytucji RP oraz ostatecznego i powszechnie obowiązującego wyroku…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 sierpnia 2009 r., I PZ 9/09

   …postępowania na ustawowej podstawie wznowienia), jeżeli skarga nie została skierowana do niego, lecz do sądu drugiej instancji (zgodnie z art. 405 k.p.c.). Sąd Najwyższy ma w tym przypadku wyłącznie kompetencję do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji. Nie może odnieść…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07

   …o wznowienie postępowania, nie mając charakterystycznych dla środków odwoławczych cech suspensywności (art. 414 k.p.c.) i dewolutywności (art. 405 k.p.c.), nie może być zaliczana do środków odwoławczych. Brak tych cech czyni nieprzydatną konstrukcję określającą wznowienie postępowania mianem…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05

   …spowodowała, iż skarżący nie mogli z niej skorzystać w poprzednim postępowaniu. Taka sytuacja ściśle – zdaniem skarżących odpowiada treści art. 405 § 2 k.p.c. i stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Nadto skarżący – w tym piśmie – zarzucili liczne błędy merytoryczne zawarte w uzasadnieniu…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98

   …a Sąd winien ocenić jej merytoryczną trafność i postanowić zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 412 KPC. Stwierdzić też trzeba, że w myśl art. 405 zdanie 2 KPC do wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych, właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy - niezależnie od…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 marca 2007 r., II UZ 3/07

    …naruszył ani art. 403 § 2 k.p.c, ani art. 410 § 2 k.p.c. Skarżący w zażaleniu podniósł ponadto, nie konstruując jednak zarzutu naruszenia art. 405 k.p.c., że sąd drugiej instancji jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie z przyczyn restytucyjnych jedynie wtedy, gdy zmienił zaskarżony…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 405 (223)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.