Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2026 r., I CNP 101/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2026 r., I CNP 101/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 16 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Jacek Grela

4 na posiedzeniu niejawnym 16 września 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi L. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z 29 kwietnia 2022 r., I C 125/18, wydanego w sprawie z powództwa L. K. przeciwko Przychodni Specjalistycznej Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w R. o zapłatę,

1. odrzuca skargę;

2. nie obciąża powódki kosztami postępowania skargowego.

Uzasadnienie

7 Powódka L. K. pozwem wniesionym do Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej 11 stycznia 2018 r. domagała się zasądzenia od pozwanej Przychodni Specjalistycznej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w R. 56 805,82 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 października 2016 r., w tym 16 805,82 zł tytułem odszkodowania oraz 40 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kosztów procesu według norm przepisanych.

8 Wyrokiem z 29 kwietnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zasądził od pozwanej na rzecz powódki 16 431,82 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: od 15 161,82 zł od 1 października 2016 r., od 1270 zł od 8 czerwca 2018 r. oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

9 Wyrokiem z 30 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił ww.

10 wyrok w pkt 3 i 4, a w pkt 2 oddalił apelację pozwanej w pozostałej części. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

11 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

12 Zgodnie z art. 424⁵ § 1 pkt 5 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono, stosując art. 424¹ § 2 k.p.c. - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi.

13 W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że każde z wymagań przewidzianych w art. 424⁵ § 1 k.p.c. jest indywidualne i niezależne, a zatem każde powinno być wyraźnie wyodrębnione i wypełnione. Brak choćby jednego z nich powoduje, że skarga jest dotknięta istotną wadą, nienaprawialną w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine (zob. postanowienie SN z 23 kwietnia 2015 r., V CNP 56/14).

14 Skargą zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 424¹ § 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Stąd też skarga powinna zawierać stosowny wywód, wskazujący, że w okolicznościach sprawy zachodzi wyjątkowy wypadek, a niezgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem wynika z naruszenia skonkretyzowanych podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 424⁵ § 1 pkt 5 k.p.c.

15 W postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 stwierdzono, że za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, może dojść, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu. Skarżąca tego typu okoliczności nie wskazała. W przedmiotowej sprawie profesjonalny pełnomocnik reprezentujący powódkę nie złożył w terminie apelacji. Następnie złożył spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia apelacji, który został odrzucony. Odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji skutkowało odrzuceniem apelacji.

16 Nie została spełniona również kolejna przesłanka przewidziana w art. 424¹ § 2 k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie w jaki sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia.

17 Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienia SN: z 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05; z 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06; z 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06).

18 Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 424⁸ § 1 k.p.c. odrzucił skargę powódki.

19 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c.