Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2026 r., II KK 266/26

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2026 r., II KK 266/26

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 20 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca)

4 SSN Tomasz Artymiuk

5 SSN Andrzej Stępka

6 w sprawie R.C. skazanego za przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 października 2026 r.

7 na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

8 kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt X Ka 365/25, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. akt V K 695/23, uchyla zaskarżony wyrok w części zmieniającej wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

9 Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Andrzej Stępka

Uzasadnienie

10 Wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. V K 695/23, R.C. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 197 § 1 k.k. i z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za które skazany został odpowiednio na kary 8 lat pozbawienia wolności i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Jako karę łączną orzeczono 8 lat i 2 miesiące pozbawienia wolności.

11 Na skutek apelacji obrońców Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. X Ka 365/25, po sprostowaniu dostrzeżonej oczywistej omyłki pisarskiej zmienił zaskarżony wyrok i uchylił rozstrzygnięcie w zakresie kary łącznej, złagodził karę wymierzoną za przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. do 4 lat i stosując przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył karę pozbawienia wolności orzeczoną w tym wyroku z karą orzeczoną w wyroku Sądu pierwszej instancji i orzekł nową karę łączną w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności. Kasację od ww. prawomocnego wyroku, w części zmieniającej wyrok Sądu pierwszej instancji odnośnie do kary łącznej pozbawienia wolności, skierowaną na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny.

12 W kasacji podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego, a to art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 r. przez orzeczenia wobec oskarżonego w wyniku połączenia kar jednostkowych w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności oraz 3 miesięcy pozbawienia wolności, kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności, a zatem poniżej zakreślonej przez przywołaną normę prawną dolnej granicy możliwej do orzeczenia kary łącznej.

13 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

14 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

15 Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

16 Orzeczenie o karze łącznej zawarte w zaskarżonym wyroku narusza bowiem dyspozycję art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., nadanym przez art. 38 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086), zmieniającej m.in. Kodeks karny z dniem 24 czerwca 2020 r.

17 Przywołany art. 86 § 1 k.k. w jego ówczesnym (jak i zresztą obecnym) brzmieniu ustanawia (zdanie pierwsze) generalną zasadę, że sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. W realiach tej sprawy, uwzględniając treść art. 37 zdanie drugie k.k., że karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach, kara łączna mogła być wymierzona w granicach od 4 lat i miesiąca do 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Najwyższą karą jednostkową była bowiem kara 4 lat pozbawienia wolności orzeczona przez Sąd drugiej instancji za przestępstwo z art. 197 § 1 k.k.

18 Orzeczenie kary łącznej w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności uchybiało więc dolnej granicy ustawowej wymiaru kary łącznej, określonej w art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. i stanowiło rażące naruszenie tego przepisu. Wpływ tego uchybienia na treść wyroku był oczywisty i istotny, gdyż w jego następstwie doszło do ustalenia wymiaru kary łącznej poniżej najniższego możliwego jej wymiaru.

19 W konsekwencji należało uchylić wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w części zmieniającej wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Orzekając karę łączną Sąd odwoławczy respektował przy tym będzie jej ustawowo określone granice temporalne.

20 Z tych względów orzeczono jak w wyroku.

21 Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Andrzej Stępka