Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2023 r., II AKa 41/22

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2023 r., II AKa 41/22

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 41/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 25 kwietnia 2023 r.

3 Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:

4 Przewodnicząca SSA Katarzyna Capałowska (spr.)

5 Sędziowie SA Ewa Jethon

6 SA Adam Wrzosek

7 Protokolant: Katarzyna Wójcik

8 przy udziale prokuratora Elżbiety Nizio - Okoń

9 po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r.

10 sprawy E. S. (1) z d. S., córki K. i T. urodzonej w dniu (...) w W.,

11 oskarżonej z art. 296 § 1§ 3 k.k.

12 na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

13 od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie

14 z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt XII K 248/17

15 1. zaskarżony wyrok wobec E. S. (2) utrzymuje w mocy;

16 2. wydatkami za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa;

Uzasadnienie

UZASADNIENIE

17 Formularz UK 2

18 Sygnatura akt

19 II AKa 41/22

20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

21 1

22 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

23 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

24 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 listopada 2021 r. o sygn. XII K 248/17

25 1.2. Podmiot wnoszący apelację

26 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ oskarżyciel posiłkowy

28 ☐ oskarżyciel prywatny

29 ☐ obrońca

30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ inny

32 1.3. Granice zaskarżenia

33 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

34 ☐ na korzyść

35 ☒ na niekorzyść

36 ☒ w całości

37 ☐ w części

38 ☐

39 co do winy

40 ☐

41 co do kary

42 ☐

43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

44 1.3.2. Podniesione zarzuty

45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

46 ☐

47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

48 ☐

49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

50 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

51 ☒

52 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

53 ☒

54 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

55 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

56 ☐

57 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

58 ☐

59 art. 439 k.p.k.

60 ☐

61 brak zarzutów

62 1.4. Wnioski

63 ☒

64 uchylenie

65 ☐

66 zmiana

67 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

68 2.1. Ustalenie faktów

69 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

70 Lp.

71 Oskarżony

72 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

73 Dowód

74 Numer karty

75 Nie prowadzono postępowania dowodowego przed Sądem odwoławczym.

76 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

77 Lp.

78 Oskarżony

79 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

80 Dowód

81 Numer karty

82 Nie prowadzono postepowania dowodowego przed Sądem odwoławczym.

83 2.2. Ocena dowodów

84 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

85 Lp. faktu z pkt 2.1.1

86 Dowód

87 Zwięźle o powodach uznania dowodu

88 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

89 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

90 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

91 Dowód

92 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

93 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

94 Lp.

95 Zarzut

96 Obrazy przepisów prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 kpk i art. 410 kpk w zw. z art. 201 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego prokuratora o powołanie innego biegłego z zakresu przedsięwzięć gospodarczych z uwagi na występujące diametralne sprzeczności między dwoma opiniami biegłych sądowych uzyskanymi w tej sprawie odnoszącymi się do okoliczności wyrządzenia szkody przez oskarżoną w zarzucanym jej aktem oskarżenia czynem, co skutkowało dowolną i niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezkrytycznym przyjęciem za wiarygodną opinię biegłego korzystną dla oskarżonej i w efekcie błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, opartych na niepełnym materiale dowodowym, które doprowadziły do bezzasadnego uniewinnieniem oskarżonej od zarzucanego jej aktem oskarżenia czynu, podczas gdy dla prawidłowej oceny materiału dowodowego konieczne jest w przedmiotowej sprawie uzyskanie opinii od innego biegłego sądowego.

97 ☐ zasadny

98 ☐ częściowo zasadny

99 ☒ niezasadny

100 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

101 Zarzut przedstawiony w apelacji prokuratora jest niezasadny.

102 Nie miała miejsca obraza prawa procesowego w postaci naruszenia dyspozycji art. 201 kpk. Dowód z opinii innych biegłych dopuszcza się tylko wtedy, gdy opinia pochodzi od biegłych podlegających wyłączeniu albo niekompetentnych (art. 196 § 2 k.p.k.) bądź gdy opinia jest niepełna albo niejasna (art. 201 k.p.k.). Obowiązujące przepisy prawa procesowego nie dają podstaw do mnożenia, podejmowanych z urzędu lub na wniosek, decyzji o dopuszczeniu kolejnych dowodów z opinii biegłych. Jeżeli opinia biegłego jest przekonująca i zupełna dla sądu, który swoje stanowisko w tym względzie uzasadnił, to fakt, iż opinia taka nie jest przekonywająca (niepełna) dla stron procesowych, nie jest przesłanką jej podważenia i następnie dopuszczenia kolejnej opinii w oparciu o przepis art. 201 k.p.k. Uznanie opinii za jasną i pełną w rozumieniu art. 201 k.p.k. jest domeną organu procesowego, a nie strony procesowej. ( Por.np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2022 r. o sygn. IV KK 277/21).

103 W realiach niniejszej sprawy Sąd Okręgowy w rzeczowy, logiczny i kompletny sposób wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku z jakiej przyczyny dał wiarę opinii sporządzonej przez biegłą A. M., a z jakiej przyczyny odmówił wiarygodności opinii przedstawionej przez S. G. (1). Sąd zauważył, że biegły S. G. toczył rozważania teoretyczne ( zaś w transakcji, która była przedmiotem zarzutu postawionego oskarżonej, nie chodziło o czynności z hipotetycznym sprzedającym i hipotetycznym kupującym, ale z podmiotami ściśle powiązanymi kapitałowo i rodzinnie oraz ściśle ze sobą współpracującymi) , dokonał błędnych założeń w swojej opinii, których nie był w stanie skorygować nawet wobec uzupełniających pytań kierowanych przez Sąd I instancji w postępowaniu rozpoznawczym. Finalnie opinia biegłego S. G. ( w tym uzupełniająca) nie stanowiła podstaw do ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności Sąd nie podzielił wniosków biegłego w zakresie szkody, którą oskarżona miała wyrządzić spółce poprzez transakcję z dnia 14.01.2013r., na podstawie której nastąpiło zwolnienie z długu Spółki (...). Teza, w której biegły S. G. przyjął zerową wartość pakietu 44% udziałów spółki (...), które przypadły pod transakcji z dnia 14 stycznia 2013r. spółce (...) nie mogła się ostać, np. gdy pod uwagę, iż w postępowaniu upadłościowym prowadzonym wobec (...) (...) wartość tego pakietu została określona na kwotę 3721168 zł, a niewątpliwie cel wyceny – zbycie udziałów w drodze egzekucji, a więc sprzedaży wymuszonej, miał znaczenie na ustaloną wysokość tej wartości, co wynika z treści opinii sporządzonej przez biegłego W. K. w postępowaniu upadłościowym.

104 Opinia sporządzona przez biegłą A. M. została oceniona przez Sąd jako pełna i rzetelna. Biegła uwzględniła wszystkie wytyczne zawarte w postanowieniu Sądu, w tym w szczególności dokonała oceny transakcji biorąc pod uwagę realne strony, jakie wzięły w niej udział i okoliczności towarzyszące tej transakcji, a przede wszystkim fakt powiązania kapitałowego i osobowego spółek występujących w sprawie w związku z transakcją z dnia 14 stycznia 2013r.

105 Co ważne – w apelacji ( czyniąc zarzut, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie dopuszczono dowodu z opinii nowego biegłego) prokurator nie wykazał, aby opinia sporządzona przez biegłą A. M. była nielogiczna, niejasna, nierzetelna czy nie pełna.

106 Nie jest też rolą organu prowadzącego postępowanie karne dopuszczanie coraz to nowych dowodów, aż do momentu, kiedy jedna ze stron będzie usatysfakcjonowana jego wynikiem.

107 Sąd Okręgowy odniósł się w sposób obszerny do obu opinii, wyjaśnił skrupulatnie, jasno, i wyczerpująco w jaki sposób dokonał ustaleń faktycznych oraz w taki sposób dokonał subsumpcji. Sąd odwoławczy te rozważania podzielił.

108 W aspekcie powyższych rozważań dotyczących oceny dowodów – w kwestii zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd Okręgowy analiza i ocena zgromadzonych w sprawie dowodów w tym tych wymienionych przez skarżącego nie zawiera błędów natury logicznej i faktycznej, zgodna jest z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego i z tego względu zawarta w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ocena zasługuje na akceptację ze strony Sądu odwoławczego – który to przecież nie proceduje w oderwaniu od akt sprawy. ( Nie umknęło również uwadze Sądu Okręgowego, że oskarżona nie działała wbrew woli właściciela spółki, albowiem uzyskała ona zgodę stuprocentowego właściciela udziałów tj. spółki (...) na dokonanie transakcji objętej zarzutem. Trudno więc uznać, że oskarżona nadużyła uprawnień bądź nie dopełniła obowiązków realizując wolę właściciela spółki, przy tym, przed dokonaniem sprzedaży zostały sporządzone wyceny zarówno pakietu 44 % udziałów w spółce (...) jak i nieruchomości w G. oraz nieruchomości w K. i wreszcie przy przedmiotowej transakcji, jak i całej procedurze tworzenia struktury kapitałowej spółek oskarżona korzystała z pomocy profesjonalistów – prawników z kancelarii (...), którzy doradzali jej przy dokonywaniu poszczególnych czynności prawnych, albowiem materia ta dla osoby nieposiadjącej wykształcenia w tym zakresie, pomimo posiadanego doświadczenia, niewątpliwie jest skomplikowana).

109 Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że ocena dowodów była dowolna, a nie swobodna gdyż zawiera właśnie chociażby jeden z wyżej wskazanych elementów, który potwierdza tę dowolność w postaci błędu natury faktycznej, logicznej bądź też naruszenie i nieuwzględnianie przy tej ocenie zasad wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego.

110 W kwestii poruszonej obrazy prawa procesowego – art. 410 kpk oraz art. 7 kpk godzi się podkreślić, iż przepisu art. 410 kpk nie można rozumieć w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to w wielu wypadkach w istocie niemożliwe ze względu na wzajemną sprzeczność okoliczności wynikających z różnych dowodów. Odmówienie wiary niektórym dowodom, a w rezultacie ich pominięcie jako podstawy dowodowej podczas dokonywanych ustaleń faktycznych, nie może być utożsamiane ani z brakiem oceny okoliczności, których tego rodzaju dowód dotyczy w kontekście finalnego rozstrzygnięcia, ani błędem w ustaleniach faktycznych, ani też nie jest wyrazem złamania zasady bezstronności sądu, bowiem odmowa przyznania waloru wiarygodności niektórym z przeprowadzonych dowodów, przy jednoczesnej aprobacie i uwzględnieniu innych dowodów, jest niczym więcej niż realizacją przysługującego sądowi orzekającemu uprawnienia w ramach czynienia ustaleń faktycznych, z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów.

111 Wniosek

112 O uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

113 ☐ zasadny

114 ☐ częściowo zasadny

115 ☒ niezasadny

116 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

117 Ponieważ zarzut apelacyjny okazał się bezzasadny, w konsekwencji nie uwzględniono wniosku apelacji.

118 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

119 1.

120 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

121 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

122 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

123 1.

124 Przedmiot utrzymania w mocy

125 Uniewinnienie E. S. (2) od popełnienia zarzuconego jej czynu.

126 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

127 Jak wskazano w części omawiającej zarzut apelacyjny.

128 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

129 1.

130 Przedmiot i zakres zmiany

131 Zwięźle o powodach zmiany

132 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

133 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

134 1.1.

135 ☐ art. 439 k.p.k.

136 Zwięźle o powodach uchylenia

137 2.1.

138 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

139 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

140 Zwięźle o powodach uchylenia

141 3.1.

142 Konieczność umorzenia postępowania

143 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

144 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

145 4.1.

146 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

147 Zwięźle o powodach uchylenia

148 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

149 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

150 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

151 Przytoczyć okoliczności

152 6. Koszty Procesu

153 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

154 Przytoczyć okoliczności

155 2

156 Kosztami postępowania odwoławczego Sąd obciążył Skarb Państwa na mocy

157 art. 632 kpk.

158 7. PODPIS

159 Ewa Jethon Katarzyna Capałowska Adam Wrzosek

160 1.3. Granice zaskarżenia

161 Kolejny numer załącznika

162 1

163 Podmiot wnoszący apelację

164 prokurator

165 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

166 Wyrok uniewinniający oskarżoną

167 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

168 ☐ na korzyść

169 ☒ na niekorzyść

170 ☒ w całości

171 ☐ w części

172 ☐

173 co do winy

174 ☐

175 co do kary

176 ☐

177 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

178 1.3.2. Podniesione zarzuty

179 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

180 ☐

181 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

182 ☐

183 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

184 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

185 ☒

186 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

187 ☒

188 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

189 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

190 ☐

191 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

192 ☐

193 art. 439 k.p.k.

194 ☐

195 brak zarzutów

196 1.4. Wnioski

197 ☒

198 Uchylenie

199 ☐

200 zmiana