Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r., II AKa 163/13

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r., II AKa 163/13

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 163/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 7 czerwca 2013r.

3 Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący: SSA – Mirosława Strzelecka

5 Sędziowie: SA – Anna Prokopiuk

6 del. SO – Dorota Tyrała

7 Protokolant: – Kazimiera Zbysińska – sekr. sądowy

8 przy udziale Prokuratora Jerzego Mierzewskiego

9 po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r.

10 sprawy A. K.

11 o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne zatrzymanie

12 na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy

13 od wyroku Sądu Okręgowego w. W.

14 z dnia 14 stycznia 2013 r. sygn. akt XVIII Ko 310/12

15 Zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

16 Zwalnia A. K. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.

Uzasadnienie

17 A. K. złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie 300.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty za bezprawne, jego zdaniem, zatrzymanie w dniu

18 8 listopada 2011 r.

19 Sąd Okręgowy w. W. w sprawie o sygn.

20 XVIII Ko 310/12 wyrokiem z dnia 14 stycznia 2013 r. wniosek A. K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie oddalił w całości.

21 Od powyższego wyroku apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy, który wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył w zakresie pkt I, zarzucając mu:

22 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie art. 233§1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i wynikającym stąd całkowitym pominięciu okoliczności, że Sąd Rejonowy w. P. prowadzący postępowanie karne sygn. akt V K 2092/10 nieprawidłowo pouczył wnioskodawcę o sposobie usprawiedliwienia nieobecności, przez co dopuścił się naruszenia art. 16§2 k.p.k., co w konsekwencji skutkowało zatrzymaniem wnioskodawcy. W wyniku błędnej i sprzecznej z zasadami logiki formalnej jak również doświadczenia życiowego oceny dowodów Sąd Okręgowy dokonał błędnego ustalenia faktycznego co do prawidłowości działania Sądu Rejonowego w. P. i w konsekwencji zasadności zarządzenia o zatrzymaniu wnioskodawcy,

23 2. obrazę prawa materialnego poprzez naruszenie §2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposobów użycia przez policjantów środków przymusu bezpośredniego (Dz. U. 1990.70.410) polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w toku zatrzymania wnioskodawcy w związku ze sprawą zawisłą przed Sądem Rejonowym w. P. sygn. akt V K 2092/10 prawidłowo zastosowano środki przymusu bezpośredniego w stosunku do wnioskodawcy w postaci kajdanek założonych oskarżonemu w miejscu publicznym – w bibliotece, pomimo, że nie zachodziła taka potrzeba, jako że wnioskodawca podporządkował się poleceniom funkcjonariuszy Policji, nie stawiał oporu i zgodził się dobrowolnie z nimi pójść.

24 Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie wniosku wnioskodawcy ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w celu ponownego rozpoznania.

25 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

26 Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy jest oczywiście bezzasadna.

27 Na wstępie wskazać należy, iż Sąd Okręgowy z należytym oparciem w materiale dowodowym sprawy i po wszechstronnym oraz wnikliwym rozważeniu całokształtu ujawnionych okoliczności, prawidłowo ustalił, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz A. K. zadośćuczynienia za bezprawne, jego zdaniem, zatrzymanie w sprawie Sądu Rejonowego w. P. sygn. akt V K 2092/10.

28 W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 552 § 4 k.p.k. mogą być rekompensowane szkoda, a także krzywdy będące bezpośrednim następstwem niesłuszności zastosowanego środka przymusu.

29 W sprawie niniejszej przed Sądem Rejonowym w. P. toczyło się postępowanie o sygn. V K 2092/10 przeciwko A. K., który na kolejno wyznaczane terminy rozpraw nie stawiał się, nadsyłając do Sądu wnioski o usprawiedliwienie jego nieobecności z przyczyn zdrowotnych, nie załączając do składanych wniosków żadnego zwolnienia lekarskiego ani tym bardziej zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie Sądu wystawionego przez lekarza sądowego zgodnie z art. 117§2a k.p.k. O konieczności przedłożenia takiego zaświadczenia A. K. został pouczony prawidłowo, co wynika z protokołu rozprawy głównej z dnia 13 maja 2011r. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca w bezprawny sposób utrudniał postępowanie, nie stawiając się na poszczególne terminy czynności procesowych pomimo prawidłowego powiadomienia i nie usprawiedliwiał niestawiennictwa w sposób zgodny z przepisami procedury karnej. Zatem niespełnienie przez A. K. wymogu, o którym mowa w art. 117 § 2a k.p.k., umożliwiło Sądowi Rejonowemu w. P. zastosowanie wobec niego środków przymusu procesowego tj. zarządzenie jego zatrzymania i doprowadzenia na rozprawę, bowiem jego obecność była niezbędna. Zdaniem Sądu Apelacyjnego uwzględniając powyższe, za chybiony należy uznać zarzut pełnomocnika wnioskodawcy o przekroczeniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, iż A. K. o konieczności złożenia zaświadczenia potwierdzonego przez lekarza sądowego został pouczony prawidłowo. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż pouczenie o sposobie usprawiedliwienia nieobecności winno zawierać informację o fakcie, iż koszt wystawienia zaświadczenia ponosi Skarb Państwa. Bezpodstawne jest także twierdzenie skarżącego, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 16§2 k.p.k., bowiem przepis ten nie nakłada na organy procesowe obowiązku czuwania nad szeroko rozumianym interesem stron, a tylko powinność informowania ich o tych uprawnieniach i obowiązkach, które łączą się bezpośrednio z treścią wydawanego orzeczenia, decyzji, czynności. Należy mieć także na uwadze, iż A. K. nie stawił się na czterech rozprawach z rzędu, nie sposób ponadto w zachowaniu A. K. wykazać dochowania należytej staranności w uzyskaniu stosowanej wiedzy w kwestii przedłożenia zaświadczenia lekarskiego sporządzonego przez lekarza sądowego. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż nie sposób uznać zatrzymania A. K. za niewątpliwie niesłuszne. Zatem podzielając decyzję Sądu I instancji uznać należy, iż zatrzymanie A. K. było słuszne i służyło realizacji ciążących na oskarżonym obowiązków, szczególnie zapewnieniu jego stawiennictwa na rozprawie

30 Zdaniem Sądu Apelacyjnego również w działaniu funkcjonariuszy policji nie sposób doszukać się niewłaściwego i niezgodnego z prawem postępowania, a zatem w tym zakresie zarzut skarżącego również należy uznać za bezzasadny. Fakt wielokrotnego nie stawiania się A. K. na terminy rozpraw uzasadniał konieczność jego doprowadzenia, a także konieczność zastosowania kajdanek, których celem jest udaremnienie ucieczki zatrzymanego. W tym miejscu należy nadmienić, iż rozporządzenie na treść którego powołuje się skarżący (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r., Dz. U. 1990.70.410) utraciło moc, bowiem art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687) został uznany za niezgodny z art. 41 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

31 Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika wnioskodawcy, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

32 Koszty procesu w tej kategorii spraw ponosi Skarb Państwa, gdyż zgodnie z art. 554 § 2 k.p.k. postępowanie wolne jest od kosztów.

33 Mając powyższe na względzie orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.