Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2022 r., II AKa 331/21

wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2022 r., II AKa 331/21

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 331/21

2 1.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 Dnia 11 stycznia 2022 r.

4 Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:

5 Przewodniczący: SSA Janusz Jaromin

6 Sędziowie: SSA Piotr Brodniak

7 SSA Małgorzata Jankowska (spr.)

8 Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Banach

9 2.przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koszalinie Artura Kujko

10 po rozpoznaniu sprawy L. K.

11 oskarżonego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

12 z urzędu

13 w przedmiocie umorzenia postępowania

14 I. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. uchyla wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 48/21

15 i postępowanie umarza;

16 II. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

17 SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin SSA Małgorzata Jankowska

Uzasadnienie

18 Formularz UK 2

19 Sygnatura akt

20 II Aka 331/21

21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

22 2

23 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

24 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

25 Wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II K 48/21

26 1.2. Podmiot wnoszący apelację

27 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

28 ☐ oskarżyciel posiłkowy

29 ☐ oskarżyciel prywatny

30 ☒ obrońca

31 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

32 ☐ inny

33 1.3. Granice zaskarżenia

34 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

35 ☒ na korzyść

36 ☒ na niekorzyść

37 ☒ w całości

38 ☐ w części

39 ☒

40 co do winy

41 ☐

42 co do kary

43 ☐

44 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

45 1.1.2. Podniesione zarzuty

46 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

47 ☒

48 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

49 ☐

50 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

51 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

52 ☒

53 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

54 ☒

55 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

56 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

57 ☒

58 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

59 ☐

60 art. 439 k.p.k.

61 ☐

62 brak zarzutów

63 1.4. Wnioski

64 ☐

65 uchylenie

66 ☒

67 zmiana

68 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

69 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

70 1.5. Ustalenie faktów

71 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

72 Lp.

73 Oskarżony

74 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

75 Dowód

76 Numer karty

77 2.1.1.1.

78 L. K.

79 Oskarżony L. K. zmarł w dniu 19 listopada 2021 r.

80 odpis skrócony aktu zgonu USC w K.

81 567

82 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

83 Lp.

84 Oskarżony

85 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

86 Dowód

87 Numer karty

88 2.1.2.1.

89 1.6. Ocena dowodów

90 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

91 Lp. faktu z pkt 2.1.1

92 Dowód

93 Zwięźle o powodach uznania dowodu

94 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

95 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

96 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

97 Dowód

98 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

99 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

100 Lp.

101 Zarzut

102 3.1.

103 Prokurator zarzucił w apelacji:

104 - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony L. K. działał z zamiarem ewentualnym pozbawienia życia A. O., podczas gdy działał z zamiarem bezpośrednim i chciał pokrzywdzoną pozbawić życia,

105 - rażącą niewspółmierność kary i niezasadne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki do nadzwyczajnego złagodzenia kary i w konsekwencji wymierzenie mu rażąco łagodnej kary 6 lat pozbawienia wolności.

106 Obrońca oskarżonego zarzucił:

107 - błąd w ustaleniach faktycznych i wadliwe przyjęcie, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym zbrodni zabójstwa,

108 - obrazę przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 7 k.p.k.,

109 - obrazę przepisów prawa materialnego - art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zb. z art. 157 § 1 k.k. przez ich niezastosowanie.

110 ☐ zasadny

111 ☐ częściowo zasadny

112 ☐ niezasadny

113 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

114 W realiach procesowych powstałych w tej sprawie na etapie postępowania odwoławczego z powodu śmierci oskarżonego L. K., zaktualizowała się przeszkoda do kontynuowania postępowania karnego. Brak podmiotu procesu, jakim jest oskarżony (strona) spowodował niedopuszczalność dalszego procedowania. Wprawdzie postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się i wydany został wobec L. K. wyrok skazujący, jednak zbadanie prawidłowości tego wyroku w postępowaniu odwoławczym stało się już niemożliwe. Tak jak do orzekania o winie i karze konieczny jest oskarżony, tak również dalsze stadium procesu, a więc postępowanie odwoławcze, wymaga również obecności oskarżonego. Jego brak generuje de facto bezwzględną przesłankę procesową przesądzającą o niedopuszczalności postępowania karnego - w każdym jego stadium. Aktualizuje się to również po wydaniu wyroku w postępowaniu rozpoznawczym, ale przed jego uprawomocnienia się, co należy uwzględnić niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych w środkach odwoławczych zarzutów (vide: wyrok SN z 06.06.2013 r., III KK 147/12, LEX nr 1318414, wyrok SN z 11.05.2017 r., II KK 126/17, LEX nr 2294392).

115 Zawartość akt niniejszej sprawy wskazuje bezsprzecznie na fakt, że oskarżony L. K. zmarł w dniu 19 listopada 2021 r. w W., co jednoznacznie potwierdza odpis skrócony aktu zgonu wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w K. (k. 567).

116 Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej jest zatem w okolicznościach tej sprawy jednoznacznie wykazane. Taki stan rzeczy generował potrzebę uchylenia orzeczenia, stosownie do uregulowania zawartego w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., takie bowiem orzeczenie nie może zyskać waloru prawomocności i winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Śmierć oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego wyklucza możliwość dalszego prowadzenia postępowania (vide: wyrok SN z 12.03.2020 r., IV Ko 154/19, LEX nr 3181423).

117 Utrzymanie w mocy, uchylenie lub zmiana wyroku sądu pierwszej instancji wymaga również wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia w formie wyroku, stosownie do regulacji zawartej w art. 456 k.p.k. Nie jest przy tym wystarczające jedynie umorzenie postępowania, bowiem zgodnie z art. 439 § 1 k.p.k. - w tego rodzaju uwarunkowaniach, jak powstałe w przedmiotowej sprawie, zachodzi konieczność uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy niezależnie od od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

118 Podsumowując, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy przed rozpoznaniem wniesionych apelacji, zaktualizowała się za sprawą śmieci oskarżonego, bezwzględna przyczyna odwoławcza, to zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania, stosownie do przepisów art. 439 § 1 pkt9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

119 Wniosek

120 ☐ zasadny

121 ☐ częściowo zasadny

122 ☐ niezasadny

123 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

124 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

125 4.1.

126 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

127 Oskarżony L. K. zmarł w dniu 19 listopada 2021 r. (po wniesieniu apelacji przez prokuratora i obrońcę oskarżonego, ale przed ich rozpoznaniem).

128 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

129 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

130 5.1.1.

131 Przedmiot utrzymania w mocy

132 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

133 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

134 5.2.1.

135 Przedmiot i zakres zmiany

136 Zwięźle o powodach zmiany

137 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

138 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

139 5.3.1.1.1.

140 ☒ art. 439 k.p.k.

141 Zwięźle o powodach uchylenia

142 Przyczyny takiego stanu rzeczy zostały szczegółowo przedstawione w pkt 3.1 niniejszego uzasadnienia.

143 5.3.1.2.1.

144 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

145 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

146 Zwięźle o powodach uchylenia

147 5.3.1.3.1.

148 Konieczność umorzenia postępowania

149 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

151 W pkt. 3.1. uzasadnienia wskazano, że śmierć oskarżonego powoduje konieczność umorzenia postępowania w każdym jego stadium, również po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, a przed zyskaniem przezeń przymiotu prawomocności (vide: postanowienie SN z 24.09.2014 r., IV KK 272/14, LEX nr 1515401).

152 5.3.1.4.1.

153 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

154 Zwięźle o powodach uchylenia

155 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

156 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

157 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

158 Przytoczyć okoliczności

159 6. Koszty Procesu

160 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

161 Przytoczyć okoliczności

162 II

163 Zgodnie z przepisem art. 632 pkt 2 k.p.k., w przypadku umorzenia postępowania w sprawie z oskarżenia publicznego, koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

164 7. PODPIS

165 SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin SSA Małgorzata Jankowska

166 1.11. Granice zaskarżenia

167 Kolejny numer załącznika

168 1

169 Podmiot wnoszący apelację

170 prokurator

171 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

172 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

173 ☐ na korzyść

174 ☒ na niekorzyść

175 ☒ w całości

176 ☐ w części

177 ☐

178 co do winy

179 ☒

180 co do kary

181 ☐

182 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

183 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

184 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

185 ☐

186 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

187 ☐

188 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

189 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

190 ☐

191 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

192 ☒

193 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

194 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

195 ☒

196 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

197 ☐

198 art. 439 k.p.k.

199 ☐

200 brak zarzutów

201 0.1.1.4. Wnioski

202 ☐

203 uchylenie

204 ☒

205 zmiana

206 1.12. Granice zaskarżenia

207 Kolejny numer załącznika

208 2

209 Podmiot wnoszący apelację

210 obrońca oskarżonego

211 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

212 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

213 ☒ na korzyść

214 ☐ na niekorzyść

215 ☒ w całości

216 ☐ w części

217 ☒

218 co do winy

219 ☐

220 co do kary

221 ☐

222 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

223 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

224 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

225 ☒

226 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

227 ☐

228 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

229 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

230 ☒

231 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

232 ☒

233 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

234 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

235 ☐

236 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

237 ☐

238 art. 439 k.p.k.

239 ☐

240 brak zarzutów

241 0.1.1.4. Wnioski

242 ☐

243 uchylenie

244 ☒

245 zmiana