Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2019 r., II AKa 215/19

wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2019 r., II AKa 215/19

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 215/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 12 grudnia 2019 r.

3 Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący: SSA Piotr Brodniak

5 Sędziowie: SA Stanisław Stankiewicz

6 SA Małgorzata Jankowska (spr.)

7 Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Pajewska

8 przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Szczecinie Macieja Jóźwiaka

9 po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy

10 1) E. Z. oskarżonej z art. 148 § 1 k.k.

11 2) W. Z. oskarżonego z art. 239 § 1 k.k.

12 na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora co do oskarżonej E. Z. i obrońców obu oskarżonych

13 od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie

14 z dnia 10 czerwca 2019 r. sygn. akt III K 357/18

15 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

16 II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. i adw. P. Ż. po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych z VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odpowiednio oskarżonym: W. Z. i E. Z. z urzędu w postępowaniu odwoławczym i nadto na rzecz adw. P. Ż. tytułem zwrotu kosztów dojazdów z Kancelarii Adwokackiej w S.do Zakładu Karnego w G. kwotę 354,38 (trzysta pięćdziesiąt cztery, 38/100) złotych;

17 III. zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym.

18 SSA Małgorzata Jankowska SSA Piotr Brodniak SSA Stanisław Stankiewicz

Uzasadnienie

19 Formularz UK 2

20 Sygnatura akt

21 II AKa 215/19

22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

23 3

24 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

25 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

26 Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2019 r. sygnatura akt III K 357/18

27 1.2. Podmiot wnoszący apelację

28 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

29 ☐ oskarżyciel posiłkowy

30 ☐ oskarżyciel prywatny

31 ☒ obrońca

32 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

33 ☐ inny

34 1.3. Granice zaskarżenia

35 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

36 ☒ na korzyść

37 ☒ na niekorzyść

38 ☒ w całości

39 ☒ w części

40 ☐

41 co do winy

42 ☒

43 co do kary

44 ☐

45 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

46 1.3.2. Podniesione zarzuty

47 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

48 ☐

49 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

50 ☐

51 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

52 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

53 ☒

54 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

55 ☐

56 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

57 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

58 ☒

59 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

60 ☐

61 art. 439 k.p.k.

62 ☐

63 brak zarzutów

64 1.4. Wnioski

65 ☐

66 uchylenie

67 ☒

68 zmiana

69 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

70 2.1. Ustalenie faktów

71 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

72 Lp.

73 Oskarżony

74 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

75 Dowód

76 Numer karty

77 2.1.1.1.

78 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

79 Lp.

80 Oskarżony

81 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

82 Dowód

83 Numer karty

84 2.1.2.1.

85 2.2. Ocena dowodów

86 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

87 Lp. faktu z pkt 2.1.1

88 Dowód

89 Zwięźle o powodach uznania dowodu

90 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

91 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

92 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

93 Dowód

94 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

95 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

96 Lp.

97 Zarzut

98 3.1.

99 Zarzut w apelacji obrońcy oskarżonej E. Z. - obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku niezgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego analizy dowodów, polegającej na przyjęciu, że E. Z. swoim zachowaniem wypełniła znamiona czynu stypizowanego w art. 148 § 1 k.k., w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia oskarżonej, wskazują, iż dopuściła się występku stypizowanego w art. 149 k.k.

100 ☐ zasadny

101 ☐ częściowo zasadny

102 ☒ niezasadny

103 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

104 Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił zakres okoliczności, w świetle których przyjął, że oskarżona nie działała w stanie zaburzonego stanu psychicznego wywołanego przebiegiem porodu. Świadczą o tym następujące okoliczności: oskarżona dobrze zachowała w pamięci przebieg czynu i dokładnie opisała swoje podejmowane kolejno działania, pomimo tego, że miały one miejsce ponad 10 lat temu, opisała swoje odczucia i stany związane ze zbliżającym się porodem, w tym fakt odejścia wód płodowych, następnie wyjście za altanę i przygotowanie wiadra z wodą, urodzenie żywego dziecka, skierowanie do W. Z. prośby o przyniesienie nożyczek, samodzielne odcięcie pępowiny, oczekiwanie kiedy dziecko przestanie się ruszać, umieszczenie dziecka w reklamówkach i udanie się taksówką doS. a tam -wyrzucenie dziecka do śmietnika, następnie zakup alkoholu, powrót do altany, oglądanie telewizji i spożywanie alkoholu w towarzystwie W. Z.. Tego rodzaju okoliczności, opatrzone szeregiem szczegółów, które nadto w znacznej części korespondują z wyjaśnieniami W. Z., zasadnie stały się podstawą ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji. Słusznie tenże sąd nie przyjął wersji przebiegu zdarzenia, wynikającej z zeznań świadków S. Z. i A. W., wskazując logicznie i przekonująco powody takiego postąpienia, w tym okoliczności identyfikowane jako przyczyna rozbieżności pomiędzy wersją wynikającą z wyjaśnień oskarżonych a wersją obojga wskazanych wyżej świadków. Argumentacja z tym związana, zasługiwała na pełną aprobatę. Specyfika wyjaśnień E. Z., a nade wszystko pełna świadomość okoliczności zaistniałych bezpośrednio przed porodem, w jego trakcie, jak i później, w pełni zasadnie stała się podstawą odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji możliwości pozostawania przez oskarżoną w stanie znacznego zakłócenia czynności psychicznych, zdeterminowanego przebiegiem porodu. Takie stanowisko znajduje też pełne oparcie w opinii sądowo-psychologiczno-psychiatrycznej, zarówno pisemnej, jak i uzupełniającej ustnej, które ze wszech miar zasadnie zostały uznana za dowód zasługujący na pełne uwzględnienie. Istotę przestępstwa dzieciobójstwa, tj. czynu z art. 149 k.k. celnie oddano w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 04.12.2015 r., II AKa 104/15, KZS 2016/1 poz. 34: "Istota uprzywilejowanego zabójstwa tkwi w ścisłym związku przyczynowym między szczególnym stanem psychicznym kobiety rodzącej a jej czynem sprzecznym z naturalnymi uczuciami macierzyńskimi. Poród jest zwykle naturalnym procesem fizjologicznym, który nie wywołuje przeżyć będących podstawą zamachu na dziecko. Inaczej jest w sytuacji przewidzianej w art. 149 k.k., który wymaga stwierdzenia specyficznego, odbiegającego od normy przebiegu porodu lub specyficznej albo odbiegającej od normy wrażliwości kobiety na przebieg porodu. Chodzi o takie czynniki jak skomplikowany charakter porodu, jego długotrwałość i związane z tym cierpienie rodzącej, istotne obrażenia dróg rodnych, nadmiernie traumatyczne przeżycia w sensie cierpienia i bólu, powstające w toku porodu komplikacje, a także wyjątkowy stres fizyczny i psychiczny, ten ostatni, jako ostra reakcja na stres bądź warunki, w jakich odbywał się poród. Brak takich uwarunkowań powoduje, że nie sposób uznać, iż zachowanie oskarżonej było zdominowane przez przeżycia związane z porodem, co sprzeciwia się zakwalifikowaniu go jako występku z art. 149 k.k." Zestawienie wyrażonej tak jasno i celnie, istoty czynu z art. 149 k.k. z nieskomplikowanym, szybkim oraz bezproblemowym przebiegiem porodu w przypadku E. Z., prowadzi do nie budzącego jakichkolwiek wątpliwości wniosku, że Sąd Okręgowy w pełni zasadnie nie przyjął kwalifikacji z art. 149 k.k., uznając zarazem, że oskarżona wyczerpała swoim zachowaniem znamiona zbrodni z art. 148 1 k.k.

105 Wniosek

106 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, że czyn popełniony przez oskarżoną został dokonany w warunkach art. 149 k.k. i wymierzenie oskarżonej kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia

107 ☐ zasadny

108 ☐ częściowo zasadny

109 ☒ niezasadny

110 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

111 Ocena materiału dowodowego spełniająca kryteria przewidziane w art. 7 k.p.k. i w rezultacie poczynienie ustaleń faktycznych nie budzących zastrzeżeń i nie podważonych argumentacją przedstawioną przez obrońcę oskarżonej w apelacji, przekonują o trafności i zasadności oceny prawnej zachowania oskarżonej; stanowisko sądu pierwszej instancji w zakresie ustalonego przebiegu zdarzenia, wsparte specjalistyczną oceną stanu psychicznego i emocjonalnego oskarżonej, zarówno w czasie czynu, jak też przed i po jego zaistnieniu, zasługiwało na pełną aprobatę i zarazem w sposób zdecydowany przeczyło istnieniu podstaw do zastosowania wobec oskarżonej regulacji z art. 149 k.k., a co za tym idzie - przesądzało o bezzasadności wniosku apelującego o zmianę w tym kierunku zaskarżonego wyroku

112 3.2.

113 Kolejny zarzut podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonej E. Z. - rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonej kary pozbawienia wolności (w oryginalnym brzmieniu apelacji: "kary ograniczenia wolności"), wyrażająca się w wymierzeniu kary z pominięciem zasad i dyrektyw sądowego wymiaru kary, a w szczególności w nadaniu zbyt nikłego znaczenia przy wymiarze kary, przyznaniu się oskarżonej do zarzucanego jej czynu i złożenia szerokich, szczegółowych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, które stanowiły jedyną podstawę do zrekonstruowania stanu faktycznego, jak i umożliwiały uznanie winy i sprawstwa oskarżonej.

114 ☐ zasadny

115 ☐ częściowo zasadny

116 ☒ niezasadny

117 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

118 Wbrew zastrzeżeniom obrońcy, Sąd Okręgowy uwzględnił przy wymiarze kary dyrektywy wynikające z art. 53 k.k., czyniąc to z odpowiednim wyważeniem okoliczności charakteryzujących czyn oraz sylwetkę oskarżonej. Argumentacja z tym związana, zasługiwała na aprobatę. Nie ma racji apelujący, że pominięte zostały lub niedostatecznie uwzględnione, takie kwestie jak przyznanie się oskarżonej oraz złożenie obszernych wyjaśnień, które stały się podstawą ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a bez których odtworzenie tych odległych czasowo faktów, byłoby praktycznie niemożliwe, a w każdym razie wydatnie utrudnione. Sąd pierwszej instancji poświęcił na str. 5 uzasadnienia dostateczną uwagę tej kwestii, a zaznaczyć też trzeba, że znalazło to swoje należyte odzwierciedlenie w wymiarze orzeczonej kary, albowiem gdy zważy się na postać zamiaru - zamiar bezpośredni, stopień winy - znaczny, wysoki stopień szkodliwości społecznej, sposób życia oskarżonej, zachowanie po popełnieniu przestępstwa, jak też motywację, która nie usprawiedliwia poczynań oskarżonej - to okazuje się, że orzeczenie kary w wymiarze 15 lat pozbawienia wolności, w żadnym razie nie może być poczytane za nadmiernie surowe potraktowanie oskarżonej, w szczególności zaś nie uzasadnia twierdzenia, że tak ukształtowana kara przekracza stopień winy.

119 Wniosek

120 Wymierzenie oskarżonej E. Z. kary pozbawienia wolności na podstawie art. 149 k.k. w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadny

124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

125 Brak uzasadnionych podstaw do zakwalifikowania zachowania E. Z. jako czynu z art. 149 k.k., przesądził o braku podstaw do wymierzenia jej kary na podstawie wskazanego wyżej przepisu.

126 3.3.

127 Zarzut podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonej E. Z. - obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, tj. 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. z art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k., poprzez pominięcie przy wyliczeniu kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, kosztów za udział w posiedzeniach sądu dotyczących przedłużenia tymczasowego aresztowania oraz rozpoznania zażalenia na zastosowanie lub przedłużenie tego środka zapobiegawczego.

128 ☐ zasadny

129 ☐ częściowo zasadny

130 ☒ niezasadny

131 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

132 Podstawą zasądzenia na rzecz adwokata stosownego wynagrodzenia za udział w posiedzeniach sądu w przedmiocie tymczasowego aresztowania jest przepis § 18 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, przy czym jego zastosowanie aktualizuje się jedynie wtedy, gdy adwokat wyznaczony został wyłącznie do udziału w tego rodzaju posiedzeniach, natomiast wówczas, gdy pełni funkcję obrońcy w całym toku postępowania, to za udział w posiedzeniach aresztowych (także odwoławczych z tym środkiem związanych) nie przysługuje odrębne wynagrodzenie, gdyż tego rodzaju aktywność obrończą obejmuje stawka wynagrodzenia przewidziana za określone stadium postępowania karnego.

133 Wniosek

134 Zmiana pkt. 5 zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym adw. P. Ż. - obrońcy E. Z. - poprzez uwzględnienie przy wyliczeniu kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, kosztów za udział w posiedzeniach w przedmiocie przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania oraz rozpoznania zażalenia z

135 ☐ zasadny

136 ☐ częściowo zasadny

137 ☒ niezasadny

138 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

139 Niezasadność zarzutu dotyczącego zasady ustalenia wynagrodzenia obrońcy z urzędu, spowodowała brak podstaw do uwzględnienia zawartego w apelacji wniosku co do uwzględnienia w ustalonej kwocie wynagrodzenia dodatkowo odrębnych należności za udział w posiedzeniach dotyczących tymczasowego aresztowania

140 3.4.

141 Zarzut apelacji prokuratora odnośnie oskarżonej E. Z. - rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonej kary 15 lat pozbawienia wolności wyrażająca się nadmierną łagodnością zaistniałą wskutek niedostatecznego uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji okoliczności obciążających oskarżoną, przy równoczesnym nadaniu nadmiernego znaczenia temu, że działanie oskarżonej nie było nasilone złą wolą, a znajdowaniem się w trudnych warunkach bytowych i zawodowo-rodzinnych, jej uprzednią niekaralnością, a także złożeniem przez nią wyjaśnień i przyznaniu się do winy, które to według Sądu, należy traktować jako element skruchy i żalu za popełniony czyn, tj. okolicznościom, zdaniem Sądu pierwszej instancji łagodzącym, podczas gdy bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu, jego charakter, rodzaj i rozmiar ujemnych jego następstw, stopień zawinienia, w tym naruszenia ciążących na niej jako matce, obowiązków, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie po jego popełnieniu, w tym popełnienie kolejnych przestępstw, przemawiają za uznaniem, że kara 15 lat pozbawienia wolności nie uwzględnia dyrektyw określonych w treści art. 53 k.k. i jako taka nie spełni swoich celów wychowawczych i zapobiegawczych w stosunku do E. Z., a także potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a tym samym, jawi się jako nad wyraz łagodna

142 ☐ zasadny

143 ☐ częściowo zasadny

144 ☒ niezasadny

145 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

146 Sąd Okręgowy ukształtował karę orzeczoną wobec E. Z., uwzględniając w dostatecznym stopniu elementy odzwierciedlone w treści art. 53 k.k. Należy zgodzić się z twierdzeniem prokuratora, że Sąd pierwszej instancji przecenił w pewnej mierze okoliczności charakteryzujące sytuację zawodowo-rodzinną oskarżonej czy też jej warunki bytowe, w rzeczywistości bowiem, nie do końca mogą być one postrzegane jako usprawiedliwiające przestępcze zachowanie oskarżonej, zwłaszcza zaś dotyczące jej kwestie "zawodowe", które w istocie w przypadku E. Z., nie mają nic wspólnego z normalnym zarobkowaniem, lecz sprowadzają się do uprawiania nierządu i w tej konkretnej sytuacji, oskarżonej mogło chodzić jedynie o to, aby nie komplikować sobie zdobywania środków finansowych w taki właśnie sposób i ogóle prowadzenia stylu życia odbiegającego dość daleko od normy, a więc nie mającego nic wspólnego z pracą i związanym z jej świadczeniem wysiłkiem - czy to intelektualnym, czy fizycznym. Tego rodzaju okoliczności, nie mogą zatem stanowić czynnika usprawiedliwiającego popełnienie zbrodni przez oskarżoną, czy chociażby tylko łagodzącego w jakimś stopniu zdecydowanie negatywny wydźwięk takiego działania. Oczywiste jest, że społeczna szkodliwość przypisanego oskarżonej przestępstwa jest bardzo wysoka, oczywiste jest również i to, że charakter, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw jej działania są bezsprzecznie wyznaczone olbrzymim ładunkiem negatywnym, bo przecież są nieodwracalne, a przy tym dotyczą nowonarodzonego dziecka - całkowicie bezbronnego i zdanego na osoby dorosłe, a nade wszystko własną matkę, mającą wobec dziecka istotne powinności. Sąd Okręgowy miał na uwadze większość spośród tego rodzaju elementów, ocenił też społeczną szkodliwość czynu oskarżonej jako wysoką. Mając na uwadze zarówno argumentację Sądu pierwszej instancji, jak też zawarte powyżej okoliczności dopełniające ją, w sposób nader stanowczy trzeba jednak zaakcentować kwestię przyznania się oskarżonej do winy i wyjawienia szeregu okoliczności, które bez takiej postawy oskarżonej, niewątpliwie szczerej, nie byłyby możliwe do ustalenia i to w sposób mający zasadnicze znaczenie dla jej odpowiedzialności karnej. Zasób wiadomości dostarczonych organom ścigania przez świadka A. W., nawet w zestawieniu z zeznaniami S. Z., pozostawiałby zbyt wiele wątpliwości. Tymczasem to wyłącznie z wyjaśnień E. Z. wiemy, że dziecko urodziło się żywe, że oskarżona z pełną świadomością wyczekiwała, kiedy przestanie dawać oznaki życia, co zaś, zważywszy na tak niekontrowersyjne źródło tej wiedzy, jakim w tych konkretnych okolicznościach jest oskarżona, stanowiło okoliczności kluczowe dla zakresu i charakteru jej odpowiedzialności karnej. Waga przyznania się oskarżonej i złożenia przez nią szczerych, szczegółowych wyjaśnień, wymagała zatem należytego - znacznego - odzwierciedlenia, właśnie w wymiarze kary, co Sąd Okręgowy w sposób zasługujący na aprobatę, zrealizował. Nie nadał przy tym, wbrew zarzutowi prokuratora, okoliczności jaką stanowi niekaralność oskarżonej przed popełnieniem czynu z art. 148 § 1 k.k., rangi nieproporcjonalnie dużej do całokształtu elementów charakteryzujących jej sylwetkę, miał zarazem w polu widzenia jej późniejszą karalność. W takim stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny uznał, że postulowana przez oskarżyciela publicznego kara 25 lat pozbawienia wolności, byłaby karą rażąco niewspółmiernie surową, nie uwzględniającą należycie nader istotnego wkładu postawy oskarżonej w przebieg procesu karnego, w wyniku którego została ona pociągnięta do odpowiedzialności karnej za działanie przestępcze dokonane w odległej przeszłości, a przyznać też trzeba - do odpowiedzialności, której nie można poczytywać jako zbyt łagodnej, gdyż za taką w konkretnych realiach tej sprawy, nie może uchodzić kara 15 lat pozbawienia wolności.

147 Wniosek

148 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonej za przypisaną jej zbrodnię zabójstwa kary 25 lat pozbawienia wolności

149 ☐ zasadny

150 ☐ częściowo zasadny

151 ☒ niezasadny

152 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

153 Sąd pierwszej instancji wyważył należycie wszystkie okoliczności podmiotowe i przedmiotowe w płaszczyźnie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. i w rezultacie, dostrzegając wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu przypisanego oskarżonej, jak też szereg innych okoliczności o wymowie zdecydowanie negatywnej, zasadnie uznał za racjonalne i pożądane, odpowiednie uwzględnienie w wymiarze orzeczonej kary tej istotnej okoliczności, że to dzięki szczerym i szczegółowym wyjaśnieniom oskarżonej możliwe było należyte zrekonstruowanie stanu faktycznego sprawy oraz ustalenie okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla podstawy jej odpowiedzialności karnej za dokonany czyn; w takim układzie faktów, nie było uzasadnionych podstaw do zmiany wyroku w tym zakresie i orzeczenia wobec oskarżonej dalece surowszej kary, tj. kary 25 lat pozbawienia wolności

154 3.5.

155 ☐ zasadny

156 ☐ częściowo zasadny

157 ☐ niezasadny

158 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

159 Prokurator wniósł o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego również w zakresie dotyczącym oskarżonego W. Z., przy czym wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie w stosunku do tego oskarżonego, nie kwestionował i w żadnym zakresie nie zaskarżył apelacją. Sąd pierwszej instancji uznał za udowodnione winę i sprawstwo oskarżonego w zakresie czynu z art. 239 § 1 k.k., przyjmując jego popełnienie w sposób opisany w zarzucie aktu oskarżenia. Zaznaczyć należy, iż oskarżeniem sformułowanym wobec W. Z. objęto działania polegające na udzieleniu E. Z. pomocy w ukryciu zwłok jej nowonarodzonego dziecka, co w okolicznościach tej sprawy polegało na pomocy oskarżonej w działaniach wskazanych w zarzucie, a jeśli chodzi o wyłącznie indywidualne, samodzielne działania oskarżonego - na zamówieniu przez W. Z. taksówki i udaniu się wraz ze współoskarżoną do S., gdzie następnie ona sama znalazła kontener na śmieci, do którego wyrzuciła zwłoki swojego dziecka. Zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona przypisanego mu przestępstwa. Sąd pierwszej instancji całkowicie zasadnie nie podzielił koncepcji prezentowanej przez obrońcę oskarżonego, jakoby W. Z. żył z oskarżoną w konkubinacie i że z tej racji, należało zastosować wobec niego kwalifikację prawną z art. 239 § 3 k.k., a w konsekwencji - odstąpić od wymierzenia kary, gdyż swoim działaniem pomagał on w uniknięciu odpowiedzialności karnej za dokonaną zbrodnię zabójstwa nowonarodzonego dziecka osobie najbliższej, tj. konkubinie. Sam W. Z. jednoznacznie negował pozostawanie w konkubinacie z E. Z.. Fakt, że przez wiele lat wspólnie zamieszkiwali w altanie na działce, nie podważa wiarygodności jego twierdzeń. Łącząca ich relacja sprowadzała się bowiem do układu podobnego jak istniejący pomiędzy prostytutką a sutenerem (jakkolwiek brak podstaw do twierdzenia, że W. Z. czerpał korzyści z uprawianego przez oskarżoną nierządu), natomiast nie ma przekonujących podstaw, aby przyjąć, że łączyła ich nadto więź duchowa, emocjonalna oraz wspólność majątkowa, co jest typowe dla nieformalnego związku funkcjonującego na kształt małżeństwa. Zbliżenia fizyczne, jeśli nawet miały miejsce więcej niż raz (oskarżony twierdził, że raz), mogły realizować się na podobnej zasadzie jak w przypadku E. Z. działo się to w relacji z klientami, którym świadczyła "usługi" seksualne. Uznając stanowisko Sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie za trafne, nie dostrzeżono podstaw do uwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonego, w której również zawarty był postulat odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 239 § 3 k.k. Analizując okoliczności tej sprawy, można wprawdzie podejmować próby doszukiwania się szerszego zakresu działań przestępczych W. Z., aniżeli zarzucone i ostatecznie mu przypisane wyrokiem skazującym, w szczególności zaś dostrzegać pewnego rodzaju zaangażowanie na etapie realizowania przestępczego zamiaru przez E. Z. - poprzez dostarczenie nożyczek użytych przez nią do odcięcia pępowiny. Tego rodzaju poczynania mogą jednak na gruncie tej sprawy realizować się jedynie w sferze teoretycznej. Natomiast głębsza, bardziej wnikliwa analiza okoliczności w tym zakresie, przekonuje, że prokurator wyważył odpowiednio fakty możliwe do ich dowodowego wykazania, rezygnując z objęcia oskarżeniem w stosunku do W. Z. takiego zakresu jego aktywności, co do którego brak jest wystarczających podstaw dowodowych, aby je odpowiednio zakwalifikować. Dotyczy to właśnie wspomnianego dostarczenia nożyczek, co zaś dokonało się w okolicznościach nie pozwalających na poczynienie jednoznacznych ustaleń w zakresie strony podmiotowej. Dlatego oskarżony w pewnym sensie jedynie "otarł się" o pomocnictwo do czynu z art. 148 § 1 k.k., natomiast niewątpliwie istniejący w tej sprawie zasób i układ dowodów, nie pozwalał na oskarżenie go o tego rodzaju działanie. Wymierzona wobec W. Z. kara 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat, może również jedynie "na pierwszy rzut oka" wydawać się nazbyt łagodnym potraktowaniem oskarżonego. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, z jednej strony fakt, że przypisany mu czyn jest zagrożony karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, z drugiej natomiast, nie tracąc z horyzontu dyrektyw określonych w art. 53 k.k. - mieć też trzeba na względzie stopień zaangażowania oskarżonego w działania podjęte przez samą oskarżoną w celu zatarcia śladów dokonanego przestępstwa. Było ono niewątpliwe mniejsze aniżeli aktywność w tym zakresie E. Z., która wykonała samodzielnie większość działań prowadzących ostatecznie do wyrzucenia zwłok dziecka do kontenera na śmieci. Uwzględnienie natomiast faktu przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanego czynu, jego niekaralności, która ze względu na jego dojrzały wiek, ma wydźwięk zdecydowanie pozytywny, jak i wreszcie znacznej odległości czasowej dzielącej popełnienie przypisanego czynu od wyrokowania - stwierdzić należy, że kara w orzeczonym w tym przypadku wymiarze, jest adekwatna do stopnia winy, postaci zamiaru, stopnia szkodliwości społecznej czynu, jak też potrzeb w zakresie prewencji indywidualnej oraz związanych ze społecznym oddziaływaniem kary. Argumentacja Sądu pierwszej instancji dotycząca wskazanych wyżej okoliczności, jak również odnosząca się do podstaw zastosowania wobec W. Z. warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, jako trafna, zasługiwała na aprobatę.

160 Wniosek

161 ☐ zasadny

162 ☐ częściowo zasadny

163 ☐ niezasadny

164 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

165 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

166 4.1.

167 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

168 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

169 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

170 5.1.1.

171 Przedmiot utrzymania w mocy

172 Rozstrzygnięcie o sprawstwie i winie oskarżonych, o orzeczonych wobec nich karach, a w przypadku oskarżonego W. Z. - także o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, nadto - o zaliczeniu na poczet kar pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania E. Z. oraz okresu zatrzymania W. Z..

173 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

174 Zważywszy na nieuwzględnienie apelacji obrońców oskarżonych oraz prokuratora, utrzymano w mocy zarówno rozstrzygnięcia przypisujące oskarżonym sprawstwo i winę, jak też orzeczone wobec nich kary i rozstrzygnięcia z nimi związane.

175 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

176 5.2.1.

177 Przedmiot i zakres zmiany

178 Zwięźle o powodach zmiany

179 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

180 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

181 5.3.1.1.1.

182 ☐ art. 439 k.p.k.

183 Zwięźle o powodach uchylenia

184 5.3.1.2.1.

185 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

186 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

187 Zwięźle o powodach uchylenia

188 5.3.1.3.1.

189 Konieczność umorzenia postępowania

190 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

191 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

192 5.3.1.4.1.

193 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

194 Zwięźle o powodach uchylenia

195 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

196 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

197 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

198 Przytoczyć okoliczności

199 6. Koszty Procesu

200 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

201 Przytoczyć okoliczności

202 II

203 Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońców z urzędu - oskarżonej E. Z. - adw. P. Ż. oraz oskarżonego W. Z. - adw. A. M. za obronę w postępowaniu odwoławczym kwoty po 738 zł z VAT, a podstawę tego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 r. - Prawo o adwokaturze w zw. z § 17 ust. 2 pkt 5 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714), a ponadto - na rzecz adw. P. Ż. zasądzono kwotę 354,38 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdów z Kancelarii Adwokackiej w S. do Zakładu Karnego w G..

III

204 Oskarżonych E. Z. i W. Z. zwolniono od kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, tj. od przypadających od nich wydatków (po 1/3) oraz od opłat związanych z orzeczonymi wobec nich karami, mając na uwadze ich trudne sytuacje - w przypadku W. Z. inwalidztwo i tym spowodowane problemy w zakresie zarobkowania, natomiast w przypadku E. Z. - brak majątku i perspektywę wieloletniego pobytu w zakładzie karnym - orzekając w powyższy sposób na podstawie art. 624 § 1 k.p.k.

205 7. PODPIS

206 SSA Małgorzata Jankowska SSA Piotr Brodniak SSA Stanisław Stankiewicz

207 1.3. Granice zaskarżenia

208 Kolejny numer załącznika

209 1

210 Podmiot wnoszący apelację

211 Obrońca oskarżonej E. Z.

212 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

213 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

214 ☒ na korzyść

215 ☐ na niekorzyść

216 ☒ w całości

217 ☒ w części

218 ☐

219 co do winy

220 ☒

221 co do kary

222 ☒

223 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

224 1.3.2. Podniesione zarzuty

225 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

226 ☐

227 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

228 ☐

229 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

230 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

231 ☒

232 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

233 ☐

234 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

235 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

236 ☒

237 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

238 ☐

239 art. 439 k.p.k.

240 ☐

241 brak zarzutów

242 1.4. Wnioski

243 ☐

244 uchylenie

245 ☒

246 zmiana

247 1.3. Granice zaskarżenia

248 Kolejny numer załącznika

249 2

250 Podmiot wnoszący apelację

251 Prokurator Prokuratury Okręgowej w Szczecinie

252 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

253 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

254 ☐ na korzyść

255 ☒ na niekorzyść

256 ☐ w całości

257 ☒ w części

258 ☐

259 co do winy

260 ☒

261 co do kary

262 ☐

263 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

264 1.3.2. Podniesione zarzuty

265 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

266 ☐

267 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

268 ☐

269 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

270 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

271 ☐

272 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

273 ☐

274 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

275 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

276 ☒

277 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

278 ☐

279 art. 439 k.p.k.

280 ☐

281 brak zarzutów

282 1.4. Wnioski

283 ☐

284 uchylenie

285 ☒

286 zmiana

287 1.3. Granice zaskarżenia

288 Kolejny numer załącznika

289 3

290 Podmiot wnoszący apelację

291 Obrońca oskarżonego W. Z.

292 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

293 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

294 ☐ na korzyść

295 ☐ na niekorzyść

296 ☒ w całości

297 ☐ w części

298 ☐

299 co do winy

300 ☐

301 co do kary

302 ☐

303 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

304 1.3.2. Podniesione zarzuty

305 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

306 ☐

307 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

308 ☐

309 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

310 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

311 ☒

312 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

313 ☒

314 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

315 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

316 ☐

317 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

318 ☐

319 art. 439 k.p.k.

320 ☐

321 brak zarzutów

322 1.4. Wnioski

323 ☐

324 uchylenie

325 ☒

326 zmiana