Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2020 r., II AKa 213/20
uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2020 r., II AKa 213/20Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt II AKa 213/20
2 1.
3 2.WYROK
4 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
5 Dnia 30 grudnia 2020 r.
6 4.Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:
7 5. Przewodniczący: SSA Andrzej Olszewski
8 6. Sędziowie: SA Piotr Brodniak
9 7. SS Janusz Jaromin (spr.)
10 8. Protokolant: st. sekr. sądowy Anita Jagielska
11 9.przy udziale: Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w Szczecinie Anny Zapor
12 10.po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy z wniosku
13 11.K. B. i innych
14 12.o odszkodowanie z ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
15 13.na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika wnioskodawców
16 14.od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
17 15.z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt III Ko 684/19
18 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
19 SSA Piotr Brodniak SSA Andrzej Olszewski SSA Janusz Jaromin
Uzasadnienie
20 Formularz UK 2
21 Sygnatura akt
22 II AKa 213/20
23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
24 2
25 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
26 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
27 Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt III Ko 684/19
28 1.2. Podmiot wnoszący apelację
29 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
30 ☐ oskarżyciel posiłkowy
31 ☐ oskarżyciel prywatny
32 ☐ obrońca
33 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
34 ☒ inny
35 1.3. Granice zaskarżenia
36 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
37 ☒ na korzyść
38 ☒ na niekorzyść
39 ☒ w całości
40 ☒ w części
41 ☐
42 co do winy
43 ☐
44 co do kary
45 ☒
46 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
47 1.1.2. Podniesione zarzuty
48 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
49 ☐
50 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
51 ☒
52 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
53 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
54 ☒
55 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
56 ☒
57 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
58 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
59 ☐
60 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
61 ☐
63 ☐
64 brak zarzutów
65 1.4. Wnioski
66 ☐
67 uchylenie
68 ☒
69 zmiana
70 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami
71 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
72 1.5. Ustalenie faktów
73 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione
74 Lp.
75 Oskarżony
76 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
77 Dowód
78 Numer karty
79 2.1.1.1.
80 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione
81 Lp.
82 Oskarżony
83 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
84 Dowód
85 Numer karty
86 2.1.2.1.
87 1.6. Ocena dowodów
88 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
89 Lp. faktu z pkt 2.1.1
90 Dowód
91 Zwięźle o powodach uznania dowodu
92 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
93 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
94 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
95 Dowód
96 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
97 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
98 Lp.
99 Zarzut
100 3.1.
101 Zarzuty zawarte w apelacji prokuratora:
102 1. mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku, obraza przepisu art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez zasądzenie tytułem odszkodowania wynikającego z utraty zarobków kwoty nie odpowiadającej rzeczywistej szkodzie, albowiem nieadekwatnej do utraconych korzyści, a nadto ustalenie tej kwoty w sposób dowolny bez ustalenia wysokości osiąganych przez K. F. dochodów z gospodarstwa rolnego raz z tytułu sprawowania funkcji sołtysa.
103 2. mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że kwota 600 000 zł stanowi odpowiednie zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez K. F. w następstwie jego niesłusznego pozbawienia wolności, a wynikłą z wykonania wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 21 sierpnia 1948 r., sygn. akt Sr 397/48, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy nie zachodzą żadne szczególne okoliczności uzasadniające zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie wyższej niż 300.000 zł.
104 ☒ zasadny
105 ☐ częściowo zasadny
106 ☐ niezasadny
107 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
108 Zarzut wskazujący na niezasadne zasądzenie na rzecz wnioskodawców tytułem odszkodowania kwoty nieodpowiadającej rzeczywistej poniesionej szkodzie, okazał się zasadny. Za przekonujące uznano mianowicie twierdzenie apelującego, iż z uwagi na cywilnoprawny charakter dochodzonego roszczenia, to na wnioskodawcach spoczywa, w myśl art. 6 k.p.c., obowiązek udowodnienia podstawy, jak i wysokości roszczenia. Z kolei sąd rozpoznający wniosek o odszkodowanie zgodnie z treścią art. 2 § 2 k.p.k. powinien w procedowaniu dążyć do tego, ażeby podstawę rozstrzygnięcia stanowiły prawdziwe ustalenia faktyczne. Odstępstwo od zasady wykazania w procesie przez stronę nie tylko istnienia roszczenia, ale i także jego wysokości statuuje wprawdzie przepis art. 322 k.p.c. ustanawiający w istocie normę kompetencyjną, która uprawnia sąd wyrokujący w sprawie do dokonania określonych ustaleń, ale tylko w wypadku ziszczenia się przewidzianych w tym przepisie przesłanek. Wspomniane odstępstwo podyktowane jest koniecznością wynikającą z faktu, że w sprawach wymienionym w tym przepisie (w tym o naprawienie szkody spowodowanej deliktem władzy publicznej) ścisłe udowodnienie wysokości roszczenia może być niemożliwe lub zasadniczo utrudnione. Niemniej jednak uznanie przez sąd, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione powinno wynikać stąd, że pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego wysokość żądania nie mogła zostać ściśle ustalona. Chodzi więc o sytuacje, w której wnioskodawca wyczerpał dostępne i znane mu środki dowodowe, z uwzględnieniem treści art. 6 k.c ( onus probandi) i nie zachodzi też ewentualność dopuszczenia dowodu z inicjatywy sądu, a mimo to ścisła wysokość żądania pozostaje nieudowodniona (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt III KK 442/14, LEX 1729284).
109 W kontekście powyższych wskazań, nasuwają się zaś określone krytyczne uwagi odnośnie postępowania Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie. Stwierdzić mianowicie trzeba, że po części z przyczyn natury obiektywnej (śmierci K. F., jak i jego małżonki, ale po części również za sprawą niedostatecznej aktywności wnioskodawców oraz niedostatecznej wnikliwości sądu w zakresie uzyskiwania od nich niezbędnych informacji, czy też przesłuchania określonych osób w charakterze świadków – materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, jest dość skąpy. Ze względu zatem na niedostateczne wyjaśnienie okoliczności wynikających z obecnego zasobu dowodów, nasuwa się wniosek, iż wydane rozstrzygnięcie w aktualnym stanie tego postępowania było przedwczesne.
110 W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zasadnie autor środka odwoławczego wskazał na zaniechanie przez Sąd I instancji dokonania ustaleń odnośnie pierwotnego stanu prowadzonego przez K. F. gospodarstwa rolnego i zasad jego funkcjonowania. Informacje przekazane przez wnioskodawców, a zatem i ustalenia sądu w tym zakresie ograniczają się do stwierdzenia, iż prosperowało ono w sposób prawidłowy, a w jego skład wchodziło 7 ha ziemi i przynależące do niej budynki. Nie rozpytano jednak ani K. B. ani D. K. (1) na okoliczności związane z rodzajem prowadzonej przez ojca wskazanych działalność rolnej, wzniesionej zabudowy czy składu inwentarza. Powstrzymano się zatem od podjęcia prób uzyskania jakichkolwiek dodatkowych, bardziej szczegółowych informacji, zwłaszcza odnośnie osób mogących dysponować wiedzą o ówczesnej kondycji gospodarstwa rolnego K. F. oraz o tym, jaki wpływ na stan tego gospodarstwa miało pozbawienie wolności wskazanego. Co więcej, Sąd I instancji zupełnie zaniechał czynności odebrania zeznań od pozostałych dwóch wnioskodawców, którzy przystąpili do sprawy na późniejszym jej etapie. Materiał aktowy jest zatem niekompletny o ewentualne posiadane przez nich informacje w tym zakresie. Sami inicjatorzy postępowania wykazali się również dużą biernością odnośnie wykazania okoliczności mających stanowić przecież podstawę wysokości roszczenia o zasądzenie, którego się domagają. Wnioskodawcy nie przedstawili bowiem żadnej dokumentacji związanej z przedmiotowym gospodarstwem. Błędnie do przedstawienia takich dokumentów nie zobligował ich także Sąd Okręgowy. Wskazane wyżej okolicznością mogą natomiast znacząco przybliżyć sąd do ustalenia prawidłowej wysokości roszczenia wnioskodawców.
111 Zasadnie także prokurator odwołał się do wątpliwości powstałych na tle okoliczności sprawowania przez K. F. funkcji sołtysa w gminie G.. W ocenie Sądu Apelacyjnego, w tak ograniczonym materiale dowodowym jak ma to miejsce w niniejszej sprawie niezasadnym było odrzucenie przez Sąd I instancji na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r. wniosku dowodowego prokuratora o ustalenie długości trwania kadencji sołtysa w latach 1945-1948. Data, sposób powołania oraz zasady pełnienia przez wskazanego tej funkcji, w tym jej ewentualna kadencyjność, ma zaś zasadnicze znaczenie dla prawidłowości ustaleń faktycznych niniejszej sprawy. W zaistniałym układzie procesowym sąd wyrokujący dowolnie bowiem przyjął, że K. F. pełniłby wskazaną funkcję przez cały okres zatrzymania i pobierał z tego tytułu wynagrodzenie. Okoliczność ta jednak nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale aktowym.
112 Zaniechanie wskazanych powyższej ustaleń, w tym uzyskania informacji w kwestii zasadniczej dla niniejszego postępowania, a więc wiadomości odnośnie wysokości uzyskiwanych przez K. F. przez zatrzymaniem dochodów i wysokości poniesionej przez niego na skutek pozbawienia wolności szkody i przyjęcie za podstawę obliczenia kwoty zasądzonego na rzecz wnioskodawców odszkodowania (w związku z brakiem możliwości uzyskania informacji o przeciętnej miesięcznej płacy w Polsce w roku 1948 r. oraz wiadomości na temat wysokości wynagrodzeń sołtysów w gminie G. w latach 1945-1948) iloczynu liczby miesięcy pozbawienia wolności i wysokości przeciętnego wynagrodzenia w Polsce na moment wyrokowania jest zaś praktyką, która na uznanie zasługiwać nie może.
113 Odnosząc się natomiast do drugiego z podnoszonych przez apelującego zarzutów, z uwagi na obszerność zaprezentowanej powyższej argumentacji wskazać jedynie należy, że poczynione w toku powtórnie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalenia będą miały również istotne znaczenie dla ustalenia wysokości ewentualnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, czego Sąd I instancji nie powinien tracić z pola widzenia. Finalnie, po raz kolejny zaznaczyć jednak należy, że w toku ponownie prowadzonego przez Sąd I instancji postępowania znajdujące się w materiale dowodowe istotne braki powinny być usunięte (niezależnie od posiadanych w tym zakresie przez sąd wyrokujący uprawnień) przede wszystkim w wyniku inicjatywy dowodowej stron.
114 Wniosek
115 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie wniosku w zakresie odszkodowania, zaś w zakresie zadośćuczynienia zasądzenie kwoty 300 000 zł tytułem zadośćuczynienia tj. po 75 000 zł na rzecz każdego z wnioskodawców.
116 ☐ zasadny
117 ☐ częściowo zasadny
118 ☒ niezasadny
119 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
120 Wobec wskazywanych wcześniej bardzo istotnych braków postępowania, brak było podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, a należało wyrok ten uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. W powyższych powodów, a także w związku z konstrukcją formularza uzasadnienia wniosek prokuratora uznano za niezasadny, chociaż nie oddaje to dokładnie istotny problemu.
121 3.2.
122 Zarzuty zawarte w apelacji pełnomocnika wnioskodawców:
123 1. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 445 § 1 i 2 k.c. oraz art. 448 k.c. w zw. z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że zadośćuczynienie w kwocie 150.000,00 zł jest odpowiednie i adekwatne do rozmiaru poniesionej przez ojca wnioskodawców na skutek pozbawienia go wolności w okresie od 19 marca 1948 r. do 18 września 1950 r. oraz, że kwota ta realizuje funkcję kompensacyjną i satysfakcyjną, podczas gdy w świetle całokształtu cierpień ojca wnioskodawców - K. F., doznanych w trakcie pozbawienia go wolności, przy uwzględnieniu zakresu cierpień fizycznych i psychicznych, negatywnych skutków dla życia osobistego oraz wpływu pozbawienia wolności na stan jego zdrowia, sprawia, że za kwotę odpowiednią należy uznać kwotę łączną w wysokości 900.000,00 zł (tj. po 225.000,00 zł na rzecz każdego z wnioskodawców) zgłoszoną we wniosku.
124 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia w zakresie orzekania przez Sąd Okręgowy w Szczecinie o wysokości odszkodowania, bez uwzględnienia w dostateczny sposób uzyskanych przez K. F. dochodów z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, jak również pełnienia funkcji sołtysa, co miało wpływ na osiągany przez niego zarobek ponieważ każde z podejmowanych zająć przynosiło zarobek w wysokości przekraczającej wysokość średnich wówczas zarobków oraz bez uwzględnienia niewątpliwych negatywnych skutków jakie miało tymczasowe aresztowanie na dalsze jego życie zawodowe, a także na los prowadzonego przez niego gospodarstwa.
125 ☐ zasadny
126 ☐ częściowo zasadny
127 ☒ niezasadny
128 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
129 Stwierdzone w toku kontroli odwoławczej braki niniejszego postępowania, mają tak kardynalne znacznie i rzutują w taki sposób na logikę kolejnych ustaleń, iż wykluczają możliwość merytorycznego ustosunkowania się przez Sąd Apelacyjny do zarzutów odwoławczych sformułowanych w apelacji pełnomocnika wnioskodawców. W konsekwencji upoważniało to Sąd Odwoławczy na podstawie art. 436 k.p.k. do ograniczenia rozpoznania sprawy jedynie do wskazanych powyżej uchybień, implikujących uchylenie zaskarżonego wyroku, jako że rozpoznania zasadności podniesionych we wskazanym środku odwoławczym zarzutów byłoby przedwczesne.
130 Wniosek
131 Zmiana zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawców K. B., D. K. (1), K. F., B. S. dalszej kwoty po 75.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia na rzecz każdego z wnioskodawców (ponad dotychczas zasądzoną kwotę 150.000,00 zł) oraz dalszej kwoty po 783,45 zł tytułem odszkodowania na rzecz każdego z wnioskodawców.
132 ☐ zasadny
133 ☐ częściowo zasadny
134 ☒ niezasadny
135 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
136 Ze wskazanych wyżej powodów wniosek apelacji pełnomocnika wnioskodawców uznano za niezasadny. Wzór formularza nie przewiduje bowiem możliwości wskazania na jego przedwczesny charakter.
137 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
138 4.1.
139 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
140 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
141 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
142 5.1.1.
143 Przedmiot utrzymania w mocy
144 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
145 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
146 5.2.1.
147 Przedmiot i zakres zmiany
148 Zwięźle o powodach zmiany
149 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
150 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
151 5.3.1.1.1.
153 Zwięźle o powodach uchylenia
154 5.3.1.2.1.
155 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
157 Zwięźle o powodach uchylenia
158 Przepis art. 437 § 2 k.p.k. pozwala na uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tylko w trzech wypadkach: stwierdzenie zaistnienia przyczyn określonych w art. 439 § 1 k.p.k., naruszenia reguł ne peius z art. 454 k.p.k. oraz gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Przy czym, jak podkreśla się w piśmiennictwie i judykaturze ponowne przeprowadzenie przewodu sądowego w całości z przyczyn dowodowych dotyczy sytuacji, gdy Sąd I instancji nieprawidłowo przeprowadził dowody lub ocenił dowody, albo gdy Sąd I instancji w ogólnie nie ujawni żadnych dowodów, choć oparze na nich wyrok (zob. D. Świecki. Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarza aktualizowany, LEX/el.2020, teza 46 do art. 539a k.p.k., J. Matras, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, WKP 2020). Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie także w orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. wyroki: z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II KS 4/18, z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt III KS 20/18 oraz z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt IV KS 29/19). Konieczność przeprowadzenia wszystkich dowodów na rozprawie przed Sądem I instancji będzie również zachodziła, gdy nieprawidłowe przeprowadzenie większości dowodów w Sądzie I instancji spowoduje niemożność poddania ocenie tych prawidłowo przeprowadzonych.
159 Zważywszy zatem na wielość kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, a nie wyjaśnionych w postępowaniu dowodowym i w rozważaniach sądu należało dojść do wniosku, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły warunki dające możliwość wydania wyroku kasatoryjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie. Innymi słowy, przedmiotowa sprawa w obecnym kształcie, nie kwalifikuje się do ostatecznego rozstrzygnięcia, albowiem dotknięta jest niedostatkami dowodowymi, jak też nadmierną powierzchownością poczynionych ustaleń faktycznych oraz wyrażonych ocen prawnych. Wyeliminowanie stwierdzonych mankamentów, wymaga powtórzenia całego przewodu sądowego, przy czym niewątpliwe jest, że w przypadku spraw, której przedmiotem jest roszczenie odszkodowawcze oparte o przepis art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, analogicznie jak w postępowaniach o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, przeprowadzenie na nowo przewodu w całości należy rozumieć jako konieczność ponownego przeprowadzenia na nowo przewodu w całości należy rozumieć jako konieczność ponownego przeprowadzenia w pełnym zakresie postępowania dowodowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt IV KS 19/18, LEX 2585985).
160 5.3.1.3.1.
161 Konieczność umorzenia postępowania
163 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
164 5.3.1.4.1.
166 Zwięźle o powodach uchylenia
167 0.1.5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
168 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jako niezbędne, jawi się przede wszystkim ponowne przesłuchanie w charakterze świadków K. B. i D. K. (2), w tym rozpytanie wnioskodawczyń o szczegóły dotyczące funkcjonowania wspominanego we wniosku gospodarstwa rolnego (skład inwentarza, rodzaj prowadzonej działalności, zgromadzona infrastruktura itp.). Na tę okoliczność sąd winien również przesłuchać pozostałych dwóch występujących w sprawie wnioskodawców K. F. i B. S.. Sąd Okręgowy powinien także przeprowadzić wszystkie te dowody, które pozwolą na ustalenie wysokości dochodów osiąganych przez K. F. przed zatrzymaniem oraz szkody jaką poniósł on na skutek pozbawienia wolności na podstawie wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 21 sierpnia 1948 r., sygn. akt Sr 397/48. W tym celu koniecznym stanie się odwołanie do źródeł dowodowych zawierających informacje o sposobie powołania oraz zasadach pełnienia przez wskazanego funkcji sołtysa wsi W.. Niemniej jednak Sąd I instancji procedując ponownie w niniejszej sprawie baczyć winien na to, że dążenia wnioskodawców do uzyskania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz odszkodowania nijako obligują ich do wykazania większej aktywności w zakresie działań mających na celu określenie wysokości szkody oraz nakreślenia podstawy zasądzenia pozostałych roszczeń. Tylko obiektywna niemożliwość przedstawienia określonych dowodów, czy też potwierdzenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, może racjonalizować pewnej miary, nie tyle bierność, ile niemoc dowodową strony procesowej i tym samym aktualizować po stronie sądu powinność podejmowania z urzędu określonych czynności. Chodzi tu nie tylko o inicjatywę dowodową sądu, co również możliwość skorzystania z rozwiązania określonego w art. 322 k.p.c., a zatem zasądzenia odpowiedniej sumy według oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
169 0.1.5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
170 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
171 Przytoczyć okoliczności
172 1. Koszty Procesu
173 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
174 Przytoczyć okoliczności
175 W wyroku - w związku z uchyleniem rozstrzygnięcia Sąd I instancji do ponownego rozpoznania - nie rozstrzygano o kosztach postępowania.
176 6. PODPIS
177 SSA Piotr Brodniak SSA Andrzej Olszewski SSA Janusz Jaromin
178 1.10. Granice zaskarżenia
179 Kolejny numer załącznika
180 1
181 Podmiot wnoszący apelację
182 Prokurator Okręgowy w Szczecinie
183 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
184 Zasądzenie, w wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt III Ko 684/19, od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawców kwotę po 150.000 zł dla każdego z nich wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwotę po 37.500 zł dla każdego z wymienionych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku tytułem odszkodowania w związku z pozbawieniem wolności K. F. w okresie od 19 marca 1848 r. do 18 września 1950 r. na podstawie wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 21 sierpnia 1948 r., sygn. akt Sr 397/48 oraz oddalenie wniosku wnioskodawców o odszkodowanie i zadośćuczynienie w pozostałym zakresie.
185 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
186 ☐ na korzyść
187 ☒ na niekorzyść
188 ☒ w całości
189 ☐ w części
190 ☐
191 co do winy
192 ☐
193 co do kary
194 ☐
195 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
196 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
197 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
198 ☐
199 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
200 ☐
201 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
202 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
203 ☒
204 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
205 ☒
206 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
207 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
208 ☐
209 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
210 ☐
212 ☐
213 brak zarzutów
214 0.1.1.4. Wnioski
215 ☐
216 uchylenie
217 ☒
218 zmiana
219 1.11. Granice zaskarżenia
220 Kolejny numer załącznika
221 2
222 Podmiot wnoszący apelację
223 pełnomocnik wnioskodawców
224 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
225 Oddalenie w wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt III Ko 684/19 roszczenia wnioskodawców o zasądzenie zadośćuczynienia ponad kwotę po 150.000,00 zł na rzecz każdego z nich oraz roszczenia o zasądzenie odszkodowania ponad kwotę po 37.500,00 zł na rzecz każdego z wnioskodawców.
226 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
227 ☒ na korzyść
228 ☐ na niekorzyść
229 ☐ w całości
230 ☒ w części
231 ☐
232 co do winy
233 ☐
234 co do kary
235 ☒
236 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
237 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
238 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
239 ☐
240 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
241 ☒
242 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
243 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
244 ☒
245 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
246 ☒
247 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
248 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
249 ☐
250 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
251 ☐
253 ☐
254 brak zarzutów
255 0.1.1.4. Wnioski
256 ☐
257 uchylenie
258 ☒
259 zmiana
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 6
- Kodeks cywilny, art. 361 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 445 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 448
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 6
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 322
- Kodeks postępowania karnego, art. 2 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 436
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 539a
- Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, art. 8
- Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, art. 8a