Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2026 r., II AKa 46/26

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2026 r., II AKa 46/26

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 46/26

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 14/24.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☒ w części

22 ☐co do winy

23 ☒co do kary

24 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

25 1.1.2. Podniesione zarzuty

26 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

27 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

28 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

29 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

30 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

31 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

32 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

33 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

34 ☐art. 439 k.p.k.

35 ☐brak zarzutów

36 1.4. Wnioski

37 ☐uchylenie

38 ☒zmiana

39 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

40 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

41 1.5. Ustalenie faktów

42 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

43 Lp.

44 Oskarżony

45 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

46 Dowód

47 Numer karty

48 2.1.1.1.

49 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

50 Lp.

51 Oskarżony

52 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

53 Dowód

54 Numer karty

55 2.1.2.1.

56 1.6. Ocena dowodów

57 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

58 Lp. faktu z pkt 2.1.1

59 Dowód

60 Zwięźle o powodach uznania dowodu

61 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

62 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

63 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

64 Dowód

65 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

66 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

67 Lp.

68 Zarzut

69 3.1.

70 Prokurator podniósł zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary 15 lat pozbawienia wolności, jako kary rażąco łagodnej wynikającej z nienależytego uwzględnienia stopnia zawinienia, społecznej szkodliwości czynu, celów zapobiegawczych i wychowawczych jakie kara ma osiągnąć w stosunku do w/w oraz potrzeb kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

71 ☒ zasadny

72 ☐ częściowo zasadny

73 ☐ niezasadny

74 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

75 Zarzut prokuratora okazał się zasadny.

76 Ma rację oskarżyciel publiczny, że wymierzona D. J. kara jest rażąco łagodna. Sąd Okręgowy zbyt dużą wagę przywiązał do jedynej okoliczności łagodzącej, tj. pozytywnej opinii o oskarżonym z Aresztu Śledczego, a w niedostatecznym stopniu uwzględnił okoliczności go obciążające. Skutkowało to tym, że orzeczona kara nie jest adekwatna do stopnia zawinienia D. J. i do stopnia społecznej szkodliwości popełnionej przez niego zbrodni, jak też nie zapewnia osiągnięcia celu zapobiegawczego wobec niego (w tym wychowawczego) oraz celu ogólnoprewencyjnego. Po pierwsze, oskarżony w sposób bezwzględny pozbawił życia swoją matkę. Takie zachowanie nie znajduje uzasadnienia w jakimkolwiek dającym się moralnie zrozumieć powodzie i zasługuje na szczególne potępienie. Po drugie, D. J. działał bardzo brutalnie. Zadał ofierze z dużą siłą kilka uderzeń młotkiem w głowę, co doprowadziło do licznych obrażeń czaszkowo – mózgowych w postaci rany tłuczonej w okolicy ciemieniowej lewej i czołowo – skroniowej – jarzmowej lewej, wieloodłamowego złamania kości sklepienia czaszki w stronie lewej i kości twarzoczaszki po stronnie lewej oraz złamania kości klinowej po stronie prawej, co spowodowało krwawienie podpajęczynówkowe i krwawienie do zatoki klinowej, będące bezpośrednią przyczyną zgonu. Po trzecie, oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim, z premedytacją, zgodnie z przygotowanym planem (profil psychologiczny sprawcy zabójstwa). Postępowanie D. J. świadczy o wyzbyciu się uczyć wyższych wobec matki.

77 Przedstawionym okolicznościom obciążającym, które zostały prawidłowo ustalone, Sąd Okręgowy nie nadał odpowiedniej wagi. Dlatego też Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzył D. J. karę 25 lat pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, kara w tym rozmiarze jest odpowiednia do stopnia zawinienia oskarżonego oraz do stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa którego się dopuścił, jak też zapewnia prawidłowe oddziaływanie wychowawcze i zapobiegawcze wobec niego. Kara w tej wysokości czyni również zadość potrzebom w zakresie prewencji generalnej.

78 Reasumując, na skutek apelacji prokuratora, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce wymierzonej oskarżonemu kary 15 lat pozbawienia wolności, wymierzył mu karę 25 lat pozbawienia wolności.

79 W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

80 W apelacji prokurator powołał się także na motyw finansowy działania D. J.. Na taką okoliczność obciążającą wskazał też Sąd Apelacyjny, ale nie był w tej kwestii konsekwentny, ponieważ wcześniej przyjął, iż był to jedynie „najprawdopodobniejszy” a nie „pewny” motyw działania oskarżonego. Dlatego Sąd Apelacyjny nie wziął tej okoliczności pod uwagę przy kształtowaniu kary wymierzonej D. J..

81 Wniosek

82 Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie D. J. kary 25 lat pozbawienia wolności.

83 ☒ zasadny

84 ☐ częściowo zasadny

85 ☐ niezasadny

86 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

87 Wniosek prokuratora zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ w pełni zasadny okazał się podniesiony przez niego zarzut, o czym była mowa wyżej.

88 3.2.

89 Obrońca podniósł następujące zarzuty:

90 1) obrazę art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonego D. J. i uznanie ich za niewiarygodne w zakresie przebiegu dnia (...) r., w tym wizyty u Ł. J. oraz powrotu do mieszkania przy ul. (...), źródła wiedzy o narzędziu zbrodni, a także przebiegu dnia (...) r. w sytuacji, gdy wyjaśnienia oskarżonego ocenione swobodnie, przez pryzmat zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zasługują na walor wiarygodności, albowiem wyjaśnienia oskarżonego cechuje spójność, logika i konsekwencja, a nadto składane były one w sposób spontaniczny; zebrany w sprawie materiał dowodowy, za wyjątkiem budzących wątpliwości co do wiarygodności zeznań świadka K. L. oraz zapisu rozmowy z dnia (...) r. w żaden sposób nie potwierdza sprawstwa oskarżonego, a z wydruku materiału prasowego z dnia (...) r. załączonego do akt sprawy wynika, że opinii publicznej znany był rodzaj narzędzia zbrodni, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia w zakresie przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu przestępstwa;

91 2) obrazę art. 7 k.p.k. polegająca na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego poprzez przypisanie nadmiernej mocy dowodowej zeznaniom świadka K. L. w tej części, w jakiej wskazał on, iż zarejestrowana rozmowa telefoniczna przeprowadzona w dniu (...) r. była rozmową z oskarżonym D. J., podczas gdy zeznania te w świetle zasad logiki, doświadczenia życiowego oraz reguł prawidłowego rozumowania winny być ocenione z dużą ostrożnością, albowiem świadek, będący funkcjonariuszem Policji, uczestniczy w licznych postępowaniach i w ramach wykonywanych czynności procesowych pozostaje w kontakcie z wieloma osobami, co czyni wątpliwym kategoryczne rozpoznanie głosu oskarżonego przy jedynie kilkukrotnym wcześniejszym kontakcie z nim, a także pominięcie przy ocenie tego dowodu, iż rozmówca przedstawił się jako D. J., co mogło w sposób naturalny sugerować świadkowi tożsamość rozmówcy i prowadzić do bezkrytycznego przyjęcia przez świadka, że rozmawia właśnie z oskarżonym, bez wnikliwej analizy ewentualnych różnic w barwie głosu, sposobie wypowiedzi czy innych cech indywidualizujących rozmówcę, które to naruszenie miało wpływ na treść orzeczenia w zakresie, w jakim Sąd I instancji ustalił, iż osobą utrwaloną na nagraniu z dnia (...) r. był oskarżony D. J. i w konsekwencji skutkowało przypisaniem oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu przestępstwa;

92 3) obrazę art. 7 k.p.k. polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodu w postaci opinii biegłego sądowego z dziedziny fonoskopii wraz z ustną opinią uzupełniającą, poprzez obdarzenie tych dowodów walorem wiarygodności w całości, uznanie ich za rzetelne, skrupulatne i wyczerpujące oraz poczynienie na ich podstawie istotnych ustaleń faktycznych w zakresie tożsamości osoby utrwalonej zapisie rozmowy z dnia (...) r., podczas gdy dowodów tych ocenionych swobodnie, przez pryzmat zasad prawidłowego rozumowania praz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nie można uznać za w pełni przydatne do rozstrzygnięcia sprawy, albowiem biegły nie przeprowadził badań autentyczności nagrania, nie ustalał, czy podlegało ono modyfikacjom, ani czy zarejestrowany głos pochodzi od człowieka, czy został wygenerowany przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji, a nadto wyniki przeprowadzonych analiz nie wskazują w sposób kategoryczny na osobę oskarżonego jako rozmówcę, a jedynie na określone prawdopodobieństwo, które to naruszenie miało wpływ na treść orzeczenia w zakresie, w jakim Sąd I instancji ustalił, że osobą utrwaloną na nagraniu z dnia (...) r. był oskarżony D. J. i w konsekwencji skutkowało przypisaniem oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu przestępstwa;

93 4) obrazę art. 170 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.k. i art. 170 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sądowego z dziedziny fonoskopii na okoliczność ustalenia autentyczności zapisu rozmowy z dnia (...) r., w szczególności ustalenia, czy nagranie podlegało modyfikacjom oraz czy zarejestrowany głos pochodzi od człowieka, czy został wygenerowany przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji, wobec stwierdzenia, że okoliczności, które miałyby zostać w ten sposób udowodnione nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że z dotychczas przeprowadzonych dowodów w postaci pisemnej i ustnej opinii biegłego z dziedziny fonoskopii wynika, iż rozmowa telefoniczna została przeprowadzona przez oskarżonego, a przeprowadzenie wnioskowanego dowodu w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania, podczas gdy w rzeczywistości istniały okoliczności wymagające dalszego wyjaśnienia przez biegłego, w szczególności mając na względzie fakt powszechności technologii umożliwiających ingerencje w zapisy głosowe oraz treść wyjaśnień oskarżonego, iż w dniu (...) r. inne osoby miały dostęp do jego telefonu, w tym osoby, wobec których posiadał zaległości finansowe, a zatem potencjalnie zainteresowane działaniem na niekorzyść oskarżonego, co wskazywało na sposobność zmanipulowania rozmowy, a sam wniosek dowodowy zmierzał do ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. autentyczności nagrania oraz tego, czy oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu, co skutkowało naruszeniem prawa oskarżonego do obrony i miało wpływ na treść orzeczenia w zakresie, w jakim Sąd I instancji ustalił, iż osobą utrwaloną na nagraniu z dnia (...) r. był oskarżony D. J. i w konsekwencji doprowadziło do przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu przestępstwa;

94 5) obrazę art. 5 § 2 k.p.k. poprzez niepowzięcie przez sąd zasadnych wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego, gdy w świetle realiów niniejszej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć, które to naruszenie normy postępowania miało istotny wpływ na treść orzeczenia w zakresie przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu przestępstwa;

95 6) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść polegający na dowolnym i nieznajdującym oparcia w materiale dowodowym ustaleniu, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa działając z pobudek finansowych, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, że oskarżony nie znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej, posiadał oszczędności z uwagi na fakt, iż przez wiele lat był właścicielem nieruchomości przynoszących stałe dochody z najmu, a ponadto nie interesował się majątkiem Ł. J. ani nie miał wiedzy o jej zamiarze sporządzenia testamentu, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia w zakresie przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzuconego mu przestępstwa.

96 ☐ zasadny

97 ☒ częściowo zasadny

98 ☐ niezasadny

99 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

100 Zarzuty obrońcy okazały się niezasadne i to w stopniu wręcz oczywistym – z wyjątkiem zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, a dotyczącego „działania z pobudek finansowych”.

101 Na wstępie należy zauważyć, że skarżący poprzez wielość podniesionych w apelacji zarzutów (częstokroć na siebie nachodzących, powielających te same argumenty) oraz poprzez „intensywność” i „ciężar” użytych w nich stwierdzeń stara się narzucić narrację niezwykle skomplikowanego charakteru dowodowego sprawy, przede wszystkim z uwagi na wystąpienie „poważnych wad” na etapie gromadzenia i oceny dowodów. Konfrontacja tych zarzutów i twierdzeń z treścią protokołów rozprawy oraz ze zgromadzonymi dowodami, jak i wynikającymi z nich faktami prowadzi jednak do wniosku, że są one wręcz oderwane od realiów niniejszej sprawy i można odnieść wrażenie, iż dotyczą zgoła innego przypadku. Rzeczywistość wyłaniająca się z akt sprawy prowadzi do wniosku, że sprawstwo D. J. w zakresie przypisanej mu zbrodni zabójstwa nie budzi najmniejszych wątpliwości, a zarazem zgromadzone dowody nie mają żadnych wad i ich ocena przez Sąd I instancji była ze wszech miar prawidłowa.

102 Sąd I instancji przeprowadził bowiem wnikliwe i wszechstronne postępowanie dowodowe, a zgromadzony materiał ostatecznie ocenił zgodnie z kryteriami określonymi w art. 7 k.p.k., tj. swobodnie a nie dowolnie, kierując się zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie pominął również przy wyrokowaniu (ocenie) żadnego dowodu, spełniając tym samym obowiązek wynikający z art. 410 k.p.k. W wyniku takiej oceny, Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne (pomijając kwestię finansowego motywu działania oskarżonego), które korelują z treścią uznanych za wiarygodne dowodów. Nie ujawniły się jednocześnie żadne niedające się usunąć wątpliwości, które Sąd I instancji rozstrzygnąłby wbrew regule określonej w art. 5 § 2 k.p.k. Słusznie zarazem oddalono wniosek o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z dziedziny fonoskopii na okoliczność ustalenia autentyczności zapisu rozmowy z dnia (...) r., w szczególności, czy nagranie podlegało modyfikacjom oraz czy zarejestrowany głos pochodzi od człowieka, czy został wygenerowany przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji. Nie doszło więc do naruszenia art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k., art. 170 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.

103 Dla zobrazowania oczywistej niezasadności zarzutów obrońcy należy wskazać na następującą faktografię wydarzeń związanych z kluczowymi wydarzeniami, jakie rozegrały się w dniu (...) r., czyli ponad 7 lat po zabójstwie Ł. J.. Otóż tego dnia:

104 - o godz. (...) D. J. wysłał do P. I. wiadomość o treści: „P. powiem wszystko Policji”;

105 - o godz. (...) oskarżony zatelefonował na Komendę Powiatową Policji w D., początkowo rozmawiał z J. I., ale poprosił o połączenie z zastępcą naczelnika K. L. i w trakcie rozmowy z nim przyznał się do zabójstwa matki Ł. J., powiedział, że uderzał ją w głowę młotkiem, który następnie wyrzucił do rzeki C., oświadczył również, że pieniądze ze sprzedaży domu po matce przekazał P. I., która go oszukała i zakupiła mieszkanie tylko dla siebie – w trakcie tej rozmowy K. L. uzyskał od D. J. informację o danych dotyczących P. I. oraz jej numer telefonu;

106 - o godz. (...) oskarżony wysłał do P. I. wiadomość o treści „P. wszystko powiedziałem Policji dzisiaj”;

107 - o godz. (...) D. J. wysłał do P. I. widomość o treści: „P. wszystko powiedziałem Policji”.

108 Idąc dalej, na przekór sugestiom obrońcy, zeznania funkcjonariusza Policji K. L. w pełni zasługują na wiarę. Jako osoba obca nie miał on żadnego interesu w tym, aby bezpodstawnie obciążać oskarżonego. Świadek w swoich logicznych, wyważonych i obiektywnych zeznaniach stwierdził, że jest przekonany, iż w dniu (...) r. prowadził rozmowę z D. J., który przyznał się do pozbawienia życia Ł. J. i opisał sposób swojego działania. Opis ten w pełni koreluje ze zgromadzonymi w sprawie dowodami. Oskarżony dodał też, że pieniądze ze sprzedaży domu po matce przekazał P. I., która go oszukała i zakupiła mieszkanie tylko dla siebie. K. L. nie miał wątpliwości, że głos rozmówcy należał do oskarżonego. Znał go bowiem osobiście i wcześniej kilkukrotnie miał z nim kontakt w ramach innego prowadzonego postępowania. Wbrew stanowisku obrońcy, to, że K. L. jako funkcjonariusz Policji podczas „wykonywanych czynności procesowych pozostaje w kontakcie z wieloma osobami” nie osłabia wiarygodności jego zeznań. Właśnie doświadczenie świadka, będącego funkcjonariuszem Policji, który z racji wykonywanego zawodu w o wiele większym stopniu zdaje sobie sprawę i rozumie wagę zeznań, w których obciąża się inną osobę, przemawia za uznaniem jego wiarygodności.

109 Podążając za zaprezentowanym wywodem, podkreślić trzeba, że zeznania K. L. znajdują oparcie nie tylko w treści wiadomości wysyłanych przez oskarżonego do P. I., ale również we wnioskach opinii biegłego z dziedziny fonoskopii. Brak jest zatem podstaw do zakwestionowania ustalenia Sąd Okręgowego, że osobą, która w dniu (...) r. zatelefonowała na Komendę Powiatową Policji w D. i przyznała się do zabójstwa Ł. J. był D. J.. Nadto opinia z zakresu fonoskopii jest pełna, jasna i nie zawiera sprzeczności. Została ona wydana przez biegłego, który posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie. Tak więc nie ma jakichkolwiek przesłanek do zanegowania wiarygodności tego dowodu, który jest rzetelny, a zawarte w nim konkluzje zostały wyczerpujące umotywowane.

110 Z kolei wyjaśnienia oskarżonego, który nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu przestępstwa oraz zaprzeczył, aby telefonował na Komendę Powiatową Policji w D. w dniu (...) r., jak też utrzymywał, że od lat nie miał „stałego” kontaktu z P. I. nie zasługują na wiarę. Po pierwsze, z protokołu oględzin telefonu D. J. wynika, że w ciągu ostatnich miesięcy przed zatrzymaniem aż 141 razy kontaktował się z P. I., a ostatnie wiadomości wysłał do niej rzeczonego dnia (...) r. Po drugie, wiarygodne dowody w postaci zeznań K. L., opinii fonoskopijnej oraz widomości wysłanych w dniu (...) r. P. I. jednoznacznie potwierdzają, że to oskarżony w dniu (...) r. zatelefonował na Komendę Powiatową Policji w D. i w trakcie rozmowy ze K. L. przyznał się do dokonania zabójstwa Ł. J.. Podane w trakcie tej rozmowy przez D. J. szczegóły popełnionej zbrodni i okoliczności związane z P. I. znalazły potwierdzenie w obiektywnym materiale dowodowym (zadawanie cisów młotkiem w głowę ofiary, przekazanie pieniędzy na zakup mieszkania P. I., itp.). Depozycje oskarżonego, w których starał się wykazać, że nie mógł wspomnianego dnia zatelefonować na Policję są całkowicie niewiarygodne. Słusznie na ich wewnętrzną sprzeczność zwrócił uwagę Sąd I instancji. Początkowo D. J. twierdził, że w dniu (...) r. był w D. i spożywał alkohol i „dlatego nie mógł zadzwonić i przyznać się do zabójstwa matki”. Natomiast przed Sądem zaprezentował wersję o rzekomym spotkaniu z bliżej niezidentyfikowanymi mężczyznami o imionach (...) i (...), którym w 2015 r. miał próbować sprzedać samochód. W zderzeniu z przedstawionymi dowodami, sugestie D. J. oraz wywody obrońcy w apelacji, jakoby to niezidentyfikowane osoby zatelefonowały na Policję i podszywając się pod oskarżonego przeprowadziły rozmowę ze K. L., jawią się jako irracjonalne i pozbawione logicznych podstaw. Przeczą temu także liczne szczegóły zdarzenia jakie zostały podane w trakcie przedmiotowej rozmowy, pomijając już fakt rozpoznania przez K. L. głosu D. J. oraz wnioski zawarte w opinii fonoskopijnej. W konsekwencji trafnie Sąd Okręgowy uznał wyjaśnienia oskarżonego za li tylko linię obrony, która miała na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej za zbrodnię, której się dopuścił.

111 Zasadnie też Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że D. J. po zdarzeniu powiedział P. I., iż matka została zabita młotkiem. Niemniej okoliczność ta ma trzeciorzędne znaczenie, choć kładzie na nią nacisk obrońca w apelacji. Niezależnie od tego kiedy „upowszechniona” została informacja o narzędziu zbrodni, to zgoła inne dowody są najistotniejsze z punktu widzenia ustalenia sprawstwa oskarżonego. Dowody te zostały wskazane i omówione wcześniej. Przytoczona okoliczność ma uboczny charakter, a nie rozstrzygający.

112 Jak już wspomniano, Sąd Okręgowy słusznie oddalił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z dziedziny fonoskopii. Podstaw do przeprowadzenia takiego dowodu nie znalazł też Sąd Apelacyjny, choć w apelacji domagał się tego skarżący. W przekonaniu Sądu odwoławczego, w pełni wystarczająca dla rozstrzygnięcia sprawy jest już wydana opinia fonoskopijna. Domaganie się przeprowadzenia danego dowodu musi być oparte na racjonalnych podstawach. Tymczasem sugestia, że głos zarejestrowany w trakcie połączenia z Komendą Powiatową Policji w D. jest wytworem sztucznej inteligencji i nie pochodzi od człowieka, w realiach niniejszej sprawy, jest wręcz absurdalna. Po pierwsze, nie można pominąć tego, że to połączenie telefoniczne w pełni koreluje z treścią wcześniejszych i późniejszych wiadomości wysłanych do P. I.. Po drugie, chyba najważniejsze, po połączeniu z Policją telefonujący został połączony ze K. L.. Analiza zeznań tego świadka w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że była to rozmowa, w której doszło do przekazania szeregu ważkich informacji, a jej przebieg, towarzyszące jej emocje (bieżące reakcje rozmówców) całkowicie wykluczają, aby była to „dyskusja” ze sztuczną inteligencją. Gdyby tak było K. L. z pewnością musiałby to odczuć. Także sugestie o możliwości „zmanipulowania nagrania” są pozbawione jakichkolwiek racji. Nagranie zostało dokonane w ramach połączenia z Policją. Biegły z zakresu fonoskopii uznał, że głos na nagraniu należy do oskarżonego. Za całkowicie irracjonalne trzeba by uznać ewentualne sugestie, choć obrońca ich nie wyraził, że to funkcjonariusze Policji „zmanipulowali nagranie”. Kolejny raz zaznaczyć wypada, że po początkowym nagranym połączeniu doszło do rozmowy ze K. L., która to rozmowa została już wcześniej poddana ocenie. K. L. „w rozmowie na żywo” rozpoznał głos oskarżonego. Rozpoznanie to ma charakter kategoryczny i - jak już to zaznaczano – znajduje logiczne oparcie w treści wiadomości wysłanych do P. I..

113 Chybiony jest zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. Nakaz rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego jest skierowany do organów prowadzących postępowanie karne. Oznacza to, że organ postępowania ma obowiązek postąpienia zgodnie z omawianą zasadą jedynie wówczas, jeśli to on poweźmie wątpliwości, których nie można usunąć. Brak jest więc podstaw do stawiania sądowi zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k., jeżeli sąd ten nie powziął niedających się usunąć wątpliwości. Innymi słowy, naruszenie zasady in dubio pro reo może nastąpić jedynie wtedy, gdy sąd orzekający w sprawie poweźmie określone wątpliwości, a nie mogąc ich usunąć, rozstrzygnie je na niekorzyść oskarżonego. Z takimi wątpliwościami nie można natomiast utożsamiać odmiennej oceny przebiegu zdarzeń wyrażanej w apelacji przez jej autora (por. postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., III KK 291/07, OSNwSK 2007/1/2569; postanowienie SN z 23 maja 2007 r., II KK 49/07, OSNwSK 2007/1/1129). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, co do tego, że D. J. dopuścił się przestępstwa przypisanego mu w zaskarżonym wyroku. Tak rozumianych wątpliwości nie naprowadził też skarżący. Co też istotne, reguła wyrażona w art. 5 § 2 k.p.k. nie oznacza automatycznego przyjmowania najkorzystniejszej dla oskarżonego wersji tylko dlatego, że w sprawie występują sprzeczne dowody. Pierwszoplanowym obowiązkiem Sądu jest bowiem ocena tych dowodów i oparcie swoich ustaleń na tych dowodach, które są wiarygodne i odrzucenie dowodów niewiarygodnych. Takiej właśnie trafnej oceny dokonał Sąd Okręgowy, który ponad wszelką wątpliwość prawidłowo wykazał sprawstwo D. J. odnośnie do zbrodni zabójstwa. Ocena ta czyni zadość kryteriom, o których mowa w art. 7 k.p.k., co oznacza, że ma charakter swobodny, a nie dowolny i jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy. Uznając trafność oceny Sądu I instancji, szczegółowo przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd Apelacyjny w pełni się do niej odwołuje.

114 Zasadny okazał się zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy był bowiem niekonsekwentny w kwestii finansowego motywu działania oskarżonego. Z jednej strony, okoliczność tę wymienił wśród tych, które obciążały D. J. przy wymiarze kary, a z drugiej strony wcześnie zaznaczył, że był to jedynie „prawdopodobny motyw działania oskarżonego”, a nie „pewny”. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że takowe ustalenie nie zostało przez Sąd I instancji poczynione w sposób jednoznaczny, a przy tym brak było stosownego zarzutu na niekorzyść oskarżonego w tym kierunku. W rezultacie, Sąd Apelacyjny przyjął, że nie ma podstaw do przyjęcia, że motywy działania D. J. były finansowe. Co istotne, zaostrzając wymierzoną D. J. karę Sąd Apelacyjny nie brał pod uwagę omawianej okoliczności, co zaakcentowano przy omawianiu apelacji prokuratora. W tym też miejscu Sąd Apelacyjny odwołuje się do poczynionych tam uwag, które zdecydowały ostatecznie o orzeczeniu kary 25 lat pozbawienia wolności.

115 Wniosek

116 Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa.

117 ☐ zasadny

118 ☐ częściowo zasadny

119 ☒ niezasadny

120 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

121 Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ niezasadne okazały się zarzuty podniesione w apelacji obrońcy, które miały go uzasadniać, co wykazano wyżej.

122 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

123 4.1.

124 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

125 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

126 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

127 5.1.1.

128 Przedmiot utrzymania w mocy

129 Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w zakresie, w jakim nie dokonał jego zmiany, o czym będzie mowa poniżej.

130 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

131 Powody, które zdecydowały o utrzymaniu zaskarżonego wyroku w mocy w powyższym zakresie zostały zaprezentowane przy okazji omówienia zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy i nie ma potrzeby powielania tego samego w tym miejscu.

132 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

133 5.2.1.

134 Przedmiot i zakres zmiany

135 Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce wymierzonej oskarżonemu kary 15 lat pozbawienia wolności, wymierzył mu karę 25 lat pozbawienia wolności.

136 Zwięźle o powodach zmiany

137 Także powody, które legły u podstaw wskazanej zmiany zostały przedstawione przy omówieniu zarzutu podniesionego w apelacji prokuratora i zbędnym byłoby powielanie tego samego w tym miejscu.

138 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

139 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

140 5.3.1.1.1.

141 ☐ art. 439 k.p.k.

142 Zwięźle o powodach uchylenia

143 5.3.1.2.1.

144 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

145 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

146 Zwięźle o powodach uchylenia

147 5.3.1.3.1.

148 Konieczność umorzenia postępowania

149 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

151 5.3.1.4.1.

152 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

153 Zwięźle o powodach uchylenia

154 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

155 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

156 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

157 Przytoczyć okoliczności

158 6. Koszty Procesu

159 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

160 Przytoczyć okoliczności

161 Pkt 3 i 4.

162 Kierując się sytuacją oskarżonego, który ma do odbycia długoterminową karę pozbawienia wolności, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od uiszczenia opłaty za obie instancje.

163 Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. L. D. kwotę 1476 zł, w tym VAT, tytułem kosztów obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Takie rozstrzygnięcie znajduje swoje oparcie w § 4 ust. 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763).

164 7. PODPIS

165 D. P. H. K. M. K.

166 1.11. Granice zaskarżenia

167 Kolejny numer załącznika

168 1

169 Podmiot wnoszący apelację

170 Prokurator.

171 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

172 Orzeczenie wobec oskarżonego rażąco łagodnej kary za zabójstwo.

173 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

174 ☐ na korzyść

175 ☒ na niekorzyść

176 ☐ w całości

177 ☒ w części

178 ☐co do winy

179 ☒co do kary

180 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

181 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

182 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

183 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

184 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

185 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

186 ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

187 ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

188 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

189 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

190 ☐art. 439 k.p.k.

191 ☐brak zarzutów

192 0.1.1.4. Wnioski

193 ☐uchylenie

194 ☒zmiana

195 1.12. Granice zaskarżenia

196 Kolejny numer załącznika

197 2

198 Podmiot wnoszący apelację

199 Obrońca oskarżonego.

200 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

201 Skazanie oskarżonego za czyn przypisany mu w zaskarżonym wyroku.

202 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

203 ☒ na korzyść

204 ☐ na niekorzyść

205 ☒ w całości

206 ☐ w części

207 ☐co do winy

208 ☐co do kary

209 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

210 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

211 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

212 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

213 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

214 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

215 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

216 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

217 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

218 ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

219 ☐art. 439 k.p.k.

220 ☐brak zarzutów

221 0.1.1.4. Wnioski

222 ☐uchylenie

223 ☒zmiana