Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2024 r., II AKa 219/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2024 r., II AKa 219/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 219/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) r., sygn. akt (...)

9 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☒ inny [pełnomocnik wnioskodawcy z urzędu]

16 0.11.3. Granice zaskarżenia

17 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☐ na niekorzyść

20 ☐ w całości

21 ☒ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☒

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☒

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☐

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☐

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☐

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 0.11.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

52 0.12.1. Ustalenie faktów

53 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

60 Lp.

61 Oskarżony

62 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

63 Dowód

64 Numer karty

65 0.12.2. Ocena dowodów

66 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

67 Lp. faktu z pkt 2.1.1

68 Dowód

69 Zwięźle o powodach uznania dowodu

70 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

71 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

72 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

73 Dowód

74 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

75 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

76 Lp.

77 Zarzut

78 3.1.

79 Zarzut obrazy prawa materialnego, mogącej mieć wpływ na treść wyroku polegającej na błędnym zastosowaniu art. 114 § 1 k.p.s.w. poprzez przyjęcie, iż przewidziane w art. 114 § 1 k.p.s.w. roszczenie nie przysługuje K. W. pomimo zaistnienia uzasadnionych podstaw do jego orzeczenia

80 ☐ zasadny

81 ☐ częściowo zasadny

82 ☒ niezasadny

83 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

84 Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Uwaga ta odnosi się także do wspierającego ją pisma samego wnioskodawcy z dnia (...)Sąd odwoławczy traktował je jako uzupełnienie apelacji wniesionej przez adw. P. D..

85 W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zarówno wnioskodawca jak i jego pełnomocnik nie kwestionowali ustaleń faktycznych poczynionych w zaskarżonym wyroku przez Sąd Okręgowy

86 w Z.. Uwaga ta odnosi się także do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Kwestią sporną jest natomiast interpretacja przepisu art. 114 § 1 k.p.s.w. w świetle zgłoszonego żądania zadośćuczynienia w kwocie 4.900 zł; na rzecz wnioskodawcy.

87 Zarówno skarżący, jak i sam wnioskodawca nie dostrzegają należycie istoty problemu, który wystąpił w niniejszej sprawie. Jest nim niewątpliwie podstawa umorzenia postępowania wobec K. W. przez Sąd Okręgowy, który wznawiał postępowanie w sprawie (...). Wbrew sugestiom ww. nie chodzi o to, że Wnioskodawca, w chwili gdy miał dopuścić się wykroczenia będącego przedmiotem rozpoznania w przedmiotowej sprawie miał zniesiona poczytalność lecz fakt, iż w momencie, w którym wznowiono postępowanie w sprawie doszło już do ustania jego karalności. Z tego też powodu rozważania zawarte w apelacji pełnomocnika ( s.3 ) oraz wspierającym ją piśmie z dnia (...) ( s.3 ) dotyczące stanu psychicznego K. W. są de facto bezprzedmiotowe. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 114 § 1 k.p.s.w. obwinionemu, który wyniku kasacji lub wznowienia postępowania został następnie uniewinniony albo wobec którego umorzono postępowanie wskutek okoliczności nieuwzględnionych we wcześniejszym postępowaniu, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z wykonania względem niego w całości lub części kary lub środka karnego, których nie powinien był ponieść. Kluczową i sporną w związku z tym kwestią jest zawarte w cytowanym przepisie zastrzeżenie poczynione przez ustawodawcę (uregulowane odmiennie od tego zawartego w art. 552 k.p.k. dot. osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa), iż w przypadku osoby obwinionej o popełnienie wykroczenia owo odszkodowanie i zadośćuczynienie w przypadku umorzenia postępowania przysługuje tylko wówczas, gdy postępowanie umorzono „wskutek okoliczności nieuwzględnionych we wcześniejszym postępowaniu”. Treść uzasadnienia apelacji jest o tyle niezrozumiała, że Sąd Okręgowy ww. przekonywująco i przystępnie wyjaśnił w swoich rozważaniach na s.8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wywód ten jest precyzyjny i profesjonalny. Swoje stanowisko sąd meriti przedstawił odwołując się w tym zakresie szeroko do ugruntowanego stanowiska zarówno doktryny, jak i judykatury ( s.6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku ). Sąd Apelacyjny pogląd ten w pełni podziela i akceptuje, czyniąc integralną częścią swoich wywodów. Fakt, że zarówno wnioskodawca, czy też jego pełnomocnik z twierdzeniami tymi się nie zgadzają nie stanowi bynajmniej przesłanki do zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

88 Sąd Okręgowy trafnie dostrzegł, że w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia (...) (sygn. (...)), w której K. W. został uznany za winnego wykroczeń z art. 140 k.w. i art. 145 k.w. wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) r. (sygn. (...)) postępowanie wznowiono, uchylając wyrok Sądu Rejonowego w Ś.,

89 i postępowanie w sprawie umorzono wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. Z przytoczonej podstawy umorzenia postępowania wynika zatem jednoznacznie, iż powodem dla którego wznawiając postepowanie w sprawie jednocześnie umorzono je wobec wnioskodawcy było stwierdzenie negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności wykroczeń, których popełnienie zarzucono wnioskodawcy. Sąd Okręgowy słusznie więc uznał, że przyznanie zadośćuczynienia w oparciu o art. 114 § 1 k.p.s.w. może nastąpić wyłącznie w przypadku ziszczenia się kumulatywnie wszystkich przesłanek występujących w przepisie art.114 § 1 k.p.s.w. a więc również owego spornego zastrzeżenia poczynionego przez ustawodawcę, na które zwracano uwagę na wstępie niniejszych rozważań. Oznacza to, że zadośćuczynienie i odszkodowanie w przypadku umorzenia postępowania wobec obwinionego o popełnienie wykroczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność, w oparciu o którą umorzono postępowanie po jego wznowieniu

90 (w rozpoznawanej sprawie ustanie karalności wykroczeń przypisanych wnioskodawcy) zaistniała już w momencie orzekania o winie obwinionego, a więc – co należy odnieść do sprawy niniejszej – najpóźniej z momentem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia (...) r. (sygn. (...)). Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie nastąpiła, albowiem umorzenie postępowania po jego wznowieniu nastąpiło z przyczyny, która w dniu, w którym uprawomocnił się wyrok, którym wnioskodawca został ukarany za popełnienie wykroczeń nie istniała. Oczywistym jest, że w tej sytuacji nie jest możliwe zasądzenie zadośćuczynienia. Sytuacji tej bynajmniej nie zmienia stanowisko Prokuratora, czy też pełnomocnika Prezesa Sądu Rejonowego w Ś. wyrażone na rozprawie w dniu (...) (k.40).

91 Wniosek

92 O uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej wniosek i zmianę wyroku poprzez orzeczenie zadośćuczynienia w kwocie 4.900 zł; w związku z niesłusznym ukaraniem w sprawie (...) Sądu Rejonowego

93 w Ś., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

94 ☐ zasadny

95 ☐ częściowo zasadny

96 ☒ niezasadny

97 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

98 Brak skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

99 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

100 1.

101 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

102 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

103 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

104 0.11.

105 Przedmiot utrzymania w mocy

106 0.1Wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) ( (...) ).

107 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

108 Brak skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

109 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

110 0.0.11.

111 Przedmiot i zakres zmiany

112 Zwięźle o powodach zmiany

113 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

114 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

115 1.1.

116 ☐ art. 439 k.p.k.

117 Zwięźle o powodach uchylenia

118 2.1.

119 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

120 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

121 Zwięźle o powodach uchylenia

122 3.1.

123 Konieczność umorzenia postępowania

124 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

125 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

126 4.1.

127 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

128 Zwięźle o powodach uchylenia

129 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

130 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

131 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

132 Przytoczyć okoliczności

133 6. Koszty Procesu

134 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

135 Przytoczyć okoliczności

136 2.

137 3.

138 .

139 Orzekając o kosztach postępowania, Sąd Apelacyjny uwzględniając treść przepisu art. 115 § 3 k.p.s.w., kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w całości obciążył Skarb Państwa.

140 O kosztach pełnomocnika z urzędu Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art.29 ust.2 ustawy

141 z dnia 26 maja 1982r. prawo o adwokaturze ( Dz.U.2022.1184 t.j.) i § 1, § 11 ust. 6, § 15 ust.1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015tr. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U.2023.1964 t.j. ). Z tego też tytułu sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. D. kwotę 240 zł; w tym 23 % VAT. Określając wysokość należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia sąd odwoławczy miał na względzie treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.02.2024r. ( SK 90/22 ) oraz postanowień Sądu Najwyższego z dnia 13.12.2023r. ( I KZP 5/23 ) i z dnia 28.03.2024r. ( V KK 4/21 – s.3 ). Nadto zasądził na rzecz pełnomocnika kwotę 374,90 zł z tytułu zwrotu poniesionych przez obrońcę wydatków (k.100 ).

142 7. PODPIS

143 M. Ś.