Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 listopada 2021 r., II AKa 192/21
wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 listopada 2021 r., II AKa 192/21Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt: II AKa 192/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 17 listopada 2021 r.
3 Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:
4 Przewodniczący
5 SSA Piotr Filipiak (spr.)
6 Sędziowie
7 SA Marek Charuza
8 SA Aleksander Sikora
9 Protokolant
10 Agnieszka Bargieł
11 przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Krakowie Marka Sosnowskiego
12 po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy
13 H. P. , c. J. i A., ur. (...) w M.
14 oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 kk oraz w zw. z art. 294 § 1 kk, art. 271 § 1 i § 3 kk i inne
15 na skutek apelacji obrońcy oskarżonej
16 od rozstrzygnięcia z punktu 5 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15
17 1. utrzymuje wyrok w mocy w zaskarżonej części;
18 2. zwalnia oskarżoną H. P. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.
19 SSA Marek Charuza SSA Piotr FilipiakSSA Aleksander Sikora
Uzasadnienie
20 Formularz UK 2
21 Sygnatura akt
22 II AKa 192/21
23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
24 1
25 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
26 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
27 Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15 (rozstrzygnięcie z punktu 5).
28 1.2. Podmiot wnoszący apelację
29 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
30 ☐ oskarżyciel posiłkowy
31 ☐ oskarżyciel prywatny
32 ☒ obrońca
33 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
34 ☐ inny
35 1.3. Granice zaskarżenia
36 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
37 ☒ na korzyść
38 ☐ na niekorzyść
39 ☐ w całości
40 ☒ w części
41 ☐
42 co do winy
43 ☐
44 co do kary
45 ☒
46 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
47 1.3.2. Podniesione zarzuty
48 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
49 ☐
50 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
51 ☒
52 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
53 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
54 ☐
55 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
56 ☐
57 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
58 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
59 ☐
60 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
61 ☐
63 ☐
64 brak zarzutów
65 1.4. Wnioski
66 ☒
67 uchylenie
68 ☐
69 zmiana
70 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
71 2.1. Ustalenie faktów
72 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
73 Lp.
74 Oskarżony
75 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
76 Dowód
77 Numer karty
78 2.1.1.1.
79 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
80 Lp.
81 Oskarżony
82 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
83 Dowód
84 Numer karty
85 2.1.2.1.
86 2.2. Ocena dowodów
87 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
88 Lp. faktu z pkt 2.1.1
89 Dowód
90 Zwięźle o powodach uznania dowodu
91 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
92 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
93 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
94 Dowód
95 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
96 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
97 Lp.
98 Zarzut
99 3.1.
100 Zarzut z punktu 9 apelacji obrońcy oskarżonej H. P..
101 ☐ zasadny
102 ☐ częściowo zasadny
103 ☒ niezasadny
104 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
105 Ustosunkowując się do tego zarzutu w pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że musi on być rozpatrywany przez pryzmat zapatrywania prawnego wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2021 roku, sygn. akt IV KK 203/20, albowiem niezależnie od okoliczności w postaci jego podzielania przez tut. Sąd orzekający w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, jest ono dla Sądu Apelacyjnego w przedmiotowej sprawie wiążące.
106 Mianowicie, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że korzyści majątkowej, o jakiej mowa w art. 45 § 1 k.k., nie należy rozumieć jako tylko dochodu (zysku), czyli nadwyżki wpływu nad wydatkami. Owa korzyść to przychód sprawcy.
107 Mając powyższe w polu widzenia, na wstępie zaznaczyć trzeba, że wobec prawomocnego skazania oskarżonej H. P. wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15, za czyn przypisany jej w punkcie 1 wskazanego wyroku, w pełni uprawnione i uzasadnione jest przyjęcie, że oskarżona uzyskała z popełnienia tego czynu korzyść majątkową, przy czym jednocześnie pamiętać należy, że oskarżona czynu tego dopuściła się działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, czego implikacje omówione zostaną w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
108 Idąc dalej, w ślad za Sądem I instancji, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie można było dokładnie ustalić, jaką kwotę uzyskał (...) ze sprzedaży produktów ropopochodnych jako oleju napędowego, albowiem nie zachowała się cała dokumentacja sprzedaży, a ponadto (...) udzielał tzw. „upustów pozafakturowych”. Innymi słowy, nie można było dokładnie ustalić wysokości przychodu osiągniętego z tego tytułu przez m.in. oskarżoną H. P..
109 Jednocześnie jednak, w pełni uzasadnione jest przyjęcie, że wysokość uzyskanego przychodu nie mogła być niższa od wysokości kwoty, za którą (...) nabył produkty ropopochodne, które następnie wprowadził do obrotu jako pełnowartościowy olej napędowy.
110 Ustalona natomiast w ten sposób wysokość przychodu w kwocie 32.765.333,13 złotych, odpowiadająca tym samym wysokości korzyści majątkowej uzyskanej z popełnienia przestępstwa, jest kwotą pewną, albowiem odpowiada wartości przedmiotu przestępstwa prawomocnie przypisanego oskarżonej H. P. w punkcie 1 (a także w punkcie 2) wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15.
111 Jak już wyżej zaznaczono, czynu przypisanego w punkcie 1 w/wym wyroku oskarżona H. P. dopuściła się działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami. Mając zaś to na względzie wskazać trzeba, że w sytuacji, w której nie można - ze względu na ułomność postępowania dowodowego - ustalić rozmiarów korzyści uzyskanych z przestępstwa przez poszczególnych współsprawców, orzeka się przepadek korzyści w częściach równych (zob. Kodeks karny, Komentarz, pod red. Mariana Filara, wyd. V, WK 2016, teza 8 do art. 45). W powołanym komentarzu wskazano, że zasadnie Sąd Najwyższy przyjął, że: "Określony w art. 45 § 1 k.k. środek karny przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości orzeka się wobec współsprawców przestępstwa w częściach, w jakich według dokonanych ustaleń faktycznych osiągnięta wspólnie korzyść majątkowa im przypadła. W razie trudności z dokładnym ustaleniem wartości udziałów w korzyści majątkowej osiągniętej przez poszczególnych współsprawców orzeka się przepadek tej korzyści lub jej równowartości w częściach równych" (postanowienie SN z 30 listopada 2011 r., I KZP 16/11, OSNKW 2011, nr 12, poz. 107).
112 A skoro tak, to orzeczona w punkcie 5 powołanego wyroku wobec oskarżonej H. P., tytułem przepadku równowartości części korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa przypisanego w punkcie 1, kwota 250.000,00 złotych, stanowi jedynie część (ułamek) kwoty, która z tego tytułu mogła zostać wobec niej orzeczona, a to z uwagi na liczbę współsprawców, obejmującą pięć osób (vide str. 57 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30.15). Wyłącznie dla zobrazowania relacji wysokości kwoty orzeczonej do wysokości kwoty, która mogła zostać wobec oskarżonej orzeczona warto wskazać, że gdyby nawet liczba współsprawców sięgała 100 osób, to i tak kwota możliwa do orzeczenia byłaby znacznie wyższa od kwoty orzeczonej, albowiem wynosiłaby 327.653,33 złotych.
113 Jakkolwiek, wobec zaskarżenia rozstrzygnięcia z punktu 5 wyłącznie na korzyść H. P., podwyższenie kwoty orzeczonej wobec oskarżonej, tytułem przepadku równowartości części korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku, nie było możliwe, to jednak w tych warunkach, z uwagi na okoliczności omówione wyżej, zasadnym było zaakceptowanie kwoty przyjętej przez Sąd I instancji.
114 W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z punktu 5 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15.
115 Wniosek
116 Wniosek o uchylenie orzeczonego wobec oskarżonej H. P. przepadku równowartości części korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa.
117 ☐ zasadny
118 ☐ częściowo zasadny
119 ☒ niezasadny
120 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
121 Wniosek niezasadny z powodów omówionych wyżej.
122 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
123 4.1.
124 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
125 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
126 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
127 5.1.1.
128 Przedmiot utrzymania w mocy
129 Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z punktu 5 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15.
130 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
131 Wyżej wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy wobec nie podzielenia zasadności skierowanego przeciwko niemu zarzutu.
132 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
133 5.2.1.
134 Przedmiot i zakres zmiany
135 Zwięźle o powodach zmiany
136 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
137 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
138 5.3.1.1.1.
140 Zwięźle o powodach uchylenia
141 5.3.1.2.1.
142 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
144 Zwięźle o powodach uchylenia
145 5.3.1.3.1.
146 Konieczność umorzenia postępowania
148 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
149 5.3.1.4.1.
151 Zwięźle o powodach uchylenia
152 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
153 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
154 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
155 Przytoczyć okoliczności
156 6. Koszty Procesu
157 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
158 Przytoczyć okoliczności
159 Punkt 2 wyroku.
160 Z uwagi na sytuację majątkową oskarżonej H. P., postrzeganą w szczególności przez pryzmat orzeczonych wobec niej ciężarów majątkowych, Sąd Apelacyjny zwolnił oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania odwoławczego.
161 7. PODPIS
162 SSA Marek Charuza SSA Piotr Filipiak SSA Aleksander Sikora
163 1.3. Granice zaskarżenia
164 Kolejny numer załącznika
165 1
166 Podmiot wnoszący apelację
167 Obrońca oskarżonej H. P..
168 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
169 Rozstrzygnięcie z punktu 5 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2017 roku, sygn. akt V K 30/15.
170 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
171 ☒ na korzyść
172 ☐ na niekorzyść
173 ☐ w całości
174 ☒ w części
175 ☐
176 co do winy
177 ☐
178 co do kary
179 ☒
180 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
181 1.3.2. Podniesione zarzuty
182 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
183 ☐
184 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
185 ☒
186 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
187 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
188 ☐
189 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
190 ☐
191 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
192 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
193 ☐
194 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
195 ☐
197 ☐
198 brak zarzutów
199 1.4. Wnioski
200 ☒
201 uchylenie
202 ☐
203 zmiana