Wyrok z dnia 25 marca 1999 r., II SA/Po 882/98

wyrok z dnia 25 marca 1999 r., II SA/Po 882/98

Tekst

TEZY

1 W pojęciu szczególnych potrzeb urzędu uzasadniających przeniesienie na inne stanowisko mianowanego urzędnika państwowego /art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych - Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ nie mieści się utrata zaufania do pracownika /urzędnika/.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Arkadiusza O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G.-W. z dnia 10 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 10 grudnia 1997 r. (...); (...).

Uzasadnienie

3 Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w G.-W. działając na podstawie art. 138 par. 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 10 grudnia 1997 r. w sprawie przeniesienia Arkadiusza O. na stanowisko starszego referenta ze stanowiska Komornika Skarbowego - Kierownika Działu Egzekucji.

4 Jak wyjaśniono w motywach decyzji Arkadiusz O. był zatrudniony w Urzędzie Skarbowym w M. od 1 maja 1988 r. na stanowisku Kierownika Działu Egzekucyjnego. W dniu 20 kwietnia 1989 r. został mianowany urzędnikiem państwowym. Decyzją z dnia 11 września 1997 r. zlecono mu wykonywanie w okresie od 11 września do 11 grudnia 1997 r. pracy polegającej na usprawnianiu bieżącej pracy w działach Urzędu, przygotowywania decyzji o umorzeniach podatku dochodowego, archiwizacji, informacji.

5 Wskazano też, że w związku z zarzutem dotyczącym nieprawidłowości podczas licytacji w dniu 14 grudnia 1995 r. wszczęto wobec Arkadiusza O. postępowanie dyscyplinarne, zawieszone postanowieniem Komisji Dyscyplinarnej przy Izbie Skarbowej w G.-W, z dnia 14 lipca 1997 r. wobec toku postępowania karnego, w ramach którego wniesiono akt oskarżenia przedstawiając, między innymi zarzut popełnienia przestępstwa z art. 266 par. 1 Kk.

6 Przyczyną przeniesienia Arkadiusza O. na inne stanowisko pracy przy zastosowaniu art. 10 ust. 1 lit. "b" ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ była ocena, że nastąpiła utrata zaufania do pracownika w tak wysokim stopniu, że pozostawanie na dotychczasowym stanowisku według pracodawcy wpływało negatywnie na funkcjonowanie urzędu skarbowego oraz jego społeczną ocenę.

7 Organ odwoławczy przyjął, że utrata zaufania do pracownika oraz obowiązek dbania o dobry wizerunek urzędu stanowiły szczególne potrzeby o jakich mowa w art. 10 ust. 1 lit. "b" ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Stwierdził nadto, że nowe stanowisko odpowiadało kwalifikacjom pracownika, który odbył aplikację administracyjną przygotowującą do pracy w urzędzie i, że nowe stanowisko było równorzędne pod względem wynagrodzenia.

8 Według organu odwoławczego przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych całościowo i wyczerpująco regulowały zagadnienie zmiany stanowiska pracy, wobec czego wyłączone było stosowanie kodeksu pracy, w szczególności art. 42 Kp. Organ ten uznał, że w materii określonej w art. 7 Konstytucji RP oraz w art. 6 i art. 7 Kpa postępowanie prowadzono na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów. Przyjął też, że nie naruszono art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 3 Kpa, podkreślając obowiązek podejmowania działań, które wobec upublicznienia sprawy przez artykuły prasowe pozwalałyby uniknąć ograniczenia zaufania do urzędu. Wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji nie wymagała stosowania art. 155 Kpa.

9 Arkadiusz O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji, którym zarzucił:

10 1/ obrazę art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że postępowanie karne mogło stanowić podstawę do podejmowania decyzji pomimo obowiązywania domniemania niewinności,

11 2/ naruszenie art. 7 ust. 3, art. 10 ust. 1 lit. "b", art. 16 i art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych poprzez

12 - przeniesienie na stanowisko, do zajmowania którego nie został przygotowany w toku aplikacji,

13 - nadużycia formuły "szczególne potrzeby urzędu", - doręczenie decyzji w okresie korzystania z urlopu wypoczynkowego,

14 - wejście w kompetencje Komisji dyscyplinarnej,

15 3/ obrazę art. 155 Kpa w zw. z art. 16 par. 1 Kpa, poprzez zmianę decyzji administracyjnej - aktu mianowania bez zgody strony,

16 4/ obrazę art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 7 Kpa,

17 5/ naruszenie art. 107 par. 1 Kpa poprzez pominięcie obligatoryjnych składników decyzji,

18 6/ naruszenie art. 35 par. 3 Kpa poprzez nie załatwianie sprawy w ustawowym terminie.

19 Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Art. 10 ust. 1 lit. "b" ustawy o pracownikach urzędów państwowych uzależnia dopuszczalność przeniesienia urzędnika państwowego mianowanego na inne stanowisko na okres dłuższy niż trzy miesiące od równoczesnego ziszczenia się trzech przesłanek: stanu szczególnych potrzeb urzędu, równorzędność nowego stanowiska z dotychczasowym pod względem wynagrodzenia, zgodności nowego stanowiska z kwalifikacjami urzędnika.

22 Odnosząc się do przesłanki związanej ze szczególnymi potrzebami urzędu organy obu instancji powołały się na utratę zaufania dla pracownika oraz konieczność dbania, "o dobry wizerunek i umacnianie zaufania obywateli do urzędu". W wyroku z dnia 29 października 1998 r. II SA/Po 39/98 zapadłym w niemal identycznym stanie faktycznym, wiążącym się z działalnością tego samego urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyraził pogląd wyłączający zaliczenie wymienionych podstaw do zakresu pojęcia "szczególnych potrzeb urzędu" w rozumieniu art. 10 ust. 1 lit. "b" ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Stwierdził w szczególności, że utrata zaufania do pracownika wiąże się z przymiotami osobistymi pracownika, nie zaś z potrzebami urzędu, zwłaszcza szczególnymi, może więc być rozważana jako przyczyna rozwiązania stosunku pracy, pozostaje natomiast bez związku z szczególnymi potrzebami urzędu. Co do przyczyny przeniesienia określonej jako "obowiązek dbania o dobry wizerunek i umacnianie zaufania do urzędu" stwierdzono, że się wiąże ona z obowiązkami kierownika urzędu w zakresie doboru kadry pracowniczej i również nie pozostaje w związku z szczególnymi potrzebami urzędu.

23 Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie znalazł podstaw do odstąpienia od przedstawionego poglądu. Akceptacja tego stanowiska była dostateczną przyczyną uznania, iż decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem prawa materialnego, skoro nie zachodziła pierwsza i podstawowa przesłanka stosowania art. 10 ust. 1 lit. "b" ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

24 W przestawionych okolicznościach jedynie zaznaczyć należało, że zastrzeżenia wzbudzało ustalenie, że zachodziła przesłanka równorzędności wynagrodzenia. W aktach sprawy nie zgromadzono bowiem jakiegokolwiek materiału pozwalającego porównać aktualne wynagrodzenie na stanowiskach dawnym i nowym pod względem wysokości ani nawet zakresu składników wynagrodzenia, składniki i wysokość wynagrodzenia na nowym stanowisku nie wynikały przy tym z rozstrzygnięcia decyzji.

25 W szczególności wątpliwości budziła kwestia utraty jednego ze składników, to jest wynagrodzenia prowizyjnego, próby jej wyjaśnienia w postępowaniu przed Sądem były spóźnione zważywszy ograniczenia dowodowe i możności ustalania faktów w tym postępowaniu. W tych okolicznościach uznać należało, że omawianego ustalenia dokonano z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa.

26 Podobnie, zebrany w sprawie materiał nie pozwalał jednoznacznie ocenić przesłanki związanej z kwalifikacjami skarżącego. Aczkolwiek Sąd opowiada się do szerokiego rozumienia pojęcia odpowiadania kwalifikacjom, skarżący, jak się wydaje, odbywał aplikację o szczególnym zakresie zajęć, powiązaną nadto ze sprawowaniem funkcji kierowniczej. Jak już jednak wskazano, brak podstawowej przesłanki przeniesienia ograniczał celowość rozwijania tej kwestii.

27 W tych warunkach uchylono decyzje organów obu instancji na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekając w przedmiocie kosztów postępowania stosownie do art. 55 ust. 1 tej ustawy.