Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2013 r., I OW 44/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2013 r., I OW 44/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. O. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Wojewódzkiego w K. o potwierdzenie prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej dla M. L. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Uzasadnienie

2 Wójt Gminy K. O. pismem datowanym na 7 marca 2013 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo M. L. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wniosku organ podał, iż w dniu 4 marca 2013 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. O. wpłynęło zawiadomienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wraz z aktami sprawy dotyczące potwierdzenia prawa doświadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla M. L. ostatnio zameldowanego w gminie K. O. Wskazując na brzmienie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zgodnie z którym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo, wnioskodawca uznał, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku.

3 Odpowiadając nań Prezydent Miasta K. postulował wskazanie Wójta Gminy K. O. jako organu właściwego w sprawie. Podał, iż w toku przeprowadzonego postępowania wszczętego pismem z dnia 15 listopada 2012 r. Dyrektora wspomnianego wyżej szpitala ustalił, że M. L. nie zamieszkuje pod adresem w nim wskazanym, tj. w K. przy ul. [...]. Z relacji Poczty Polskiej wynika, że pod ww. adresem "adresat jest nieznany". Z kolei z informacji adresowej uzyskanej w dniu 19 lutego 2013 r. z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Centrum Personalizacji Dokumentów wynika, że M. L. ostatnio zameldowany był na terenie Gminy K. O. w miejscowości [...]. Dlatego też pismem z dnia 25 lutego 2013 r. zawiadomił, w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: K.p.a., Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. O. o przekazaniu mu sprawy do rozpoznania jako do organu właściwego. Przedmiotowa decyzja nie mogła zostać wydana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., albowiem w chwili orzekania M. L. nie zamieszkiwał pod adresem wskazanym we wniosku, a postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w toku postępowania nie doprowadziło do ujawnienia faktu zamieszkiwania zainteresowanego na terenie miasta K. Zamieszkiwanie należy bowiem wiązać z przesłankami uregulowanymi w art. 25 kodeksu cywilnego, czyli z przebywaniem w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

5 Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiono spór pomiędzy organami Gmin K. O. i K. I to spór negatywny, gdyż żaden z nich nie uważa się za właściwy. Również przepis art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. przekazuje tego rodzaju sprawy sądom administracyjnym, gdyż obie gminy nie mają wspólnego organu powołanego do jego rozstrzygnięcia.

6 Przedmiotem sprawy jest spór o organ właściwy w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, którego po myśli art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dokonuje w drodze decyzji wójt gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Przepisy przywołanej ustawy nie definiują tego pojęcia, przeto – zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, głównie na gruncie przepisów art. 101 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (p. mi. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OW 5/12, 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 133/11, 13 października 2010r., sygn. akt I OW 116/10), ale i na gruncie art. 54 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 lipca 2010 r., sygn. akt I OW 57/10, 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 153/11, wszystkie w/w publikowane w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) – konieczne jest w pierwszej kolejności odwołanie się do reguł wypracowanych przez judykaturę i doktrynę prawa cywilnego. W szczególności ocena przesłanek miejsca zamieszkania – pojęcia uregulowanego w art. 25 kodeksu cywilnego. Dopiero w razie ich braku do głosu dojść mogą reguły zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym też dotyczące właściwości organu w sprawie potwierdzenia prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej według miejsca zdarzenia inicjującego postępowanie w sprawie (p. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 listopada 2011 r., sygn. akt I OW 128/11, 4 września 2012 r., sygn. akt I OW 100/12, 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OW 4/10, publ. jw.). W tym miejscu godzi się wyjaśnić, że przepisy omawianej ustawy nie przewidują innych kryteriów pozwalających na określenie właściwości miejscowej organu, jak to ma miejsce w przepisie art. 101 ust. 1, 2, 3 i 6 ustawy o pomocy społecznej.

7 Miejscem zamieszkania dorosłej osoby fizycznej, wedle brzmienia przepisu art. 25 k.c., jest miejscowość, w której przebywa ona z zamiarem stałego pobytu. Decydujące dla oceny spełnienia tej przesłanki są dwa czynniki: fakt przebywania w danym miejscu i zamiar stałego pobytu. Miejsce pobytu M. L. nie jest znane, skoro nie udało się ustalić jego aktualnego adresu, nie przebywa on już w Szpitalu Wojewódzkim w K., zaś z adnotacji doręczycieli dokonanych na przesyłkach awizowanych w toku postępowania administracyjnego wynika, że pod podanym adresem w K. jest nieznany, a zawiadomienie przesłane tamże w toku niniejszego postępowania zwrócono jako niepodjęte w terminie (k. 47), natomiast wedle doręczyciela pod adresem w K. O. nie mieszka (k. 45). Poza sporem jest, że M. L. aktualnie nie jest nigdzie zameldowany, co mogłoby stanowić pewną tylko wskazówkę, w jakim kierunku winny pójść przedmiotowe rozważania, gdyż ta okoliczność ma tylko znaczenie rejestracyjne, więc nie przesądzające ani miejsca pobytu ani zamiaru pobytu. Jak bowiem wynika z informacji meldunkowej z ostatniego pobytu stałego w [...] (Gmina K. O.) został administracyjnie wymeldowany, zaś czasowego meldunku nie posiada. Przeto niepodobna ustalić miejsca pobytu zainteresowanego, a więc tym bardziej jego zamiaru w tej materii.

8 Wobec powyższego do głosu winny dojść ogólne reguły właściwości organu administracyjnego. Ponieważ sprawa nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 21 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jak też nie sposób ustalić przesłanek z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., należy zastosować regułę zawartą w art. 21 § 2 k.p.a. Wedle tego przepisu właściwość miejscową organu ustala się według miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych, w szczególności podania Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w K. z dnia 15 listopada 2012 r., zdarzenie, z jakim wiąże się zawarte w nim żądanie wystąpiło na terenie K. Dlatego organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta K.

9 Co mając na uwadze, na zasadzie art. 4 i art. 15 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji niniejszego postanowienia.

10 -----------------------

11 1