Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2024 r., I OSK 719/21
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2024 r., I OSK 719/21Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 597/19 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 11 lutego 2019 r. nr DO.8.6613.496.2016.RP w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz B. C. kwotę 1020 (tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 597/19, oddalił skargę M. M. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 11 lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
3 W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
4 Decyzją z dnia 3 października 1983 r., nr [...], Naczelnik Dzielnicy [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości o pow. 7206 m2 z ogólnej pow. 78.805 m2, położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w KW nr [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia współwłasność kilkudziesięciu osób.
5 Decyzją z dnia 31 lipca 1985 r., nr [...], Prezydent [...] uchylił pkt II decyzji z dnia 3 października 1983 r. dotyczący oddalenia wniosku o wywłaszczenie części nieruchomości o pow. 3 m2 w granicach ulicy [...], zaś w pozostałym zakresie dotyczącym wywłaszczenia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
6 M. M. pismem z dnia 15 lutego 2012 r. oraz B. C. i S. D. pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia 31 lipca 1985 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983 r.
7 Postanowieniem z dnia 18 września 2017 r., [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone z wniosków M. M., B. C. i S. D.. Jednocześnie na postawie art. 100 § 1 K.p.a. wezwał Instytut [...] w [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym przez ujawnienie w dziale II księgi wieczystej Instytutu.
8 Po rozpatrzeniu wniosków M. M., B. C. oraz Instytutu [...] w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 18 września 2017 r., Minister Inwestycji i Rozwoju, postanowieniem z dnia 11 lutego 2019 r., [...], utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 18 września 2017 r., w części dotyczącej zawieszenia postępowania oraz uchylił wskazane postanowienie w części dotyczącej wezwania Instytutu [...] w [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
9 Organ wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zwrócono uwagę, że w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym jest kwestia uzgodnienia treści księgi wieczystej (nieruchomości objętej wywłaszczeniem) z rzeczywistym stanem prawnym, w celu ustalenia legitymacji prawnej wnioskodawców niniejszego postępowania do złożenia wniosku w trybie art. 156 K.p.a.
10 Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 3 października 1983 r., Naczelnik Dzielnicy [...] wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o pow. 7209 m2 z ogólnej pow. 78.805 m2, położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w KW nr [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia współwłasność kilkudziesięciu osób.
11 Wskazano, że zgodnie z pozyskaną przez organ nadzoru opinią geodezyjną geodety uprawnionego A. G. z dnia 27 czerwca 2017 r., wywłaszczona nieruchomość odpowiada aktualnie działkom ewidencyjnym (lub ich częściom) nr [...], [...], [...], [...], [...] (dawna działka nr [...]), [...] (dawna działka nr [...]), [...], [...] (dawna działka nr [...]), [...], [...], [...] (dawna działka nr [...]) z obrębu [...]. Podano, że aktem notarialnym z dnia 31 lipca 1985 r. Skarb Państwa przeniósł na rzecz Specjalistycznego Zespołu [...] prawo własności części nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia 3 października 1983 r. składającej się z działek nr [...] ([...]), nr [...] ([...]), nr [...] ([...]) oraz nr [...] ([...]), nr [...] ([...]), nr [...] ([...]). Następnie, aktem notarialnym rep. A Nr [...] z dnia 12 września 2002 r. (w treści uzasadnienia WSA błędnie podano "listopada"), Minister Zdrowia, działający w imieniu Skarbu Państwa, przeniósł nieodpłatnie, w celu wyposażenia państwowej osoby prawnej pod nazwą Jednostka Badawczo – Rozwojowa – Instytut [...], prawo własności nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako m. in. działka nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Natomiast udział wynoszący 17528/163248 części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], składającej się z działek gruntu nr ew.: [...], [...], [...] oraz [...], a zatem w tych samych działkach, które zostały rozporządzone wcześniejszymi aktami notarialnymi z dnia 31 lipca 1985 r. i z dnia 12 września (w uzasadnieniu WSA błędnie podano: "listopada") 2002 r., zostały sprzedane przez A. S. (następcę prawnego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości K. P.) M. i I. małżonkom M. aktem notarialnym rep. A Nr [...] z dnia 29 września 2011 r. Z kolei M. i I. małżonkowie M. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia 6 grudnia 2013 r. sprzedali B. C. oraz jego żonie S. D. udział wynoszący 15775/163248 części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], składającej się z działek gruntu nr ew.: [...], [...], [...] oraz [...].
12 Organ zwrócił uwagę, że powyższe oznacza, iż aktami notarialnymi z dnia 29 września 2011 r. i z dnia 6 grudnia 2013 r. osoby fizyczne zbyły udziały części nieruchomości, które im nie przysługiwały, co oznacza, że osoby te nie mogły skutecznie przenieść tego prawa na rzecz innych osób.
13 Minister Infrastruktury i Budownictwa podkreślił, że nikt nie może przenieść na inną osobę więcej praw niż sam posiada. Zwrócił uwagę, że zasada ta doznaje ograniczeń ze strony przepisów art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2018 r. poz. 1916, ze zm.), w myśl którego "w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych)", jednak art. 8 powołanej ustawy wyłącza w/w domniemanie, tj. m.in. wzmianka w księdze wieczystej zawierająca ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.
14 Organ – na podstawie odpisu księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowych działek nr [...], [...], [...] oraz [...] – ustalił, że w dziale III w/w księgi w dacie zawarcia umowy kupna sprzedaży udziałów w nieruchomości pomiędzy A. S. a M. i I. małżonkami M. z dnia 29 września 2011 r. oraz w dacie zawarcia umowy kupna sprzedaży pomiędzy M. i I. małżonkami M. a B. C. z dnia 6 grudnia 2013 r. widniały liczne ostrzeżenia dotyczące niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, co oznacza, że osoby te wiedziały o tym fakcie.
15 Zdaniem organu na gruncie przedmiotowej sprawy konieczne jest uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym, co jest niezbędne do oceny legitymacji M. M. oraz B. C. i S. D. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczych dotyczących gruntu przedmiotowej nieruchomości.
16 W związku z powyższym organ stwierdził, że zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia 31 lipca 1985 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983 r., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
17 Skargę na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 11 lutego 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. M., zaskarżając je w części utrzymującej w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 18 września 2017 r. w części dotyczącej zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia 31 lipca 1985 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983 r.
18 Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
19 Sąd podzielił stanowisko organu, że do oceny legitymacji M. M. oraz B. C. i S. D. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczych dotyczących gruntu przedmiotowej nieruchomości, konieczne jest uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Konieczność ta wynika – w ocenie Sądu – z zaistniałej sytuacji, polegającej na sprzedaży przez spadkobiercę byłego właściciela, działek uprzednio wywłaszczonych za odszkodowaniem, decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983 r., na rzecz Skarbu Państwa.
20 Sąd podkreślił, że istotne jest, iż w dacie zawarcia umowy kupna sprzedaży pomiędzy M. i I. małżonkami M. a B. C. z dnia 6 grudnia 2013 r. widniały liczne ostrzeżenia dotyczące niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Ponadto, Sąd zaznaczył, że obecnie toczą się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
21 Sąd podzielił zatem stanowisko obu organów, zgodnie z którym wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w której wpisana jest nieruchomość, przesądzi istnienie lub brak legitymacji wnioskodawców dotyczącej zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta [...] z dnia 31 lipca 1985 r. i stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
22 Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania – B. C., reprezentowany przez radcę prawnego – wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
23 Na podstawie art. 174 pkt i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
24 I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
25 1. art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 z póżn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu okoliczności, że ostrzeżenia znajdujące się w KW [...] nie odnoszą się i nie podważają praw właścicielskich M. M. i małżonków C., w tym Mocodawcy (ujawnionych jako współwłaściciele nieruchomości w tej księdze wieczystej) w związku z czym błędne jest przyjęcie przez Sąd, iż w pierwszej kolejności muszą być rozstrzygnięte postępowania w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej;
26 2. art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ma wpływ na postępowanie administracyjne w niniejszym stanie faktycznym, podczas gdy domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie zostaje obalone poprzez ujawnienie w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym i domniemanie to obowiązuje organy administracji publicznej. Postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wyrok NSA z 19.11.2015 r., I OSK 493/14;
27 3. art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez ich błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nie ma zastosowania rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych wobec licznych ostrzeżeń zawartych w księdze, pomimo, że w akcie notarialnym repertorium A nr [...] z 6 grudnia 2013 r., na podstawie którego skarżący kasacyjnie nabył udziały w nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] nie ma ostrzeżenia odnoszącego się do własności Instytutu [...];
28 4. art. 28 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez organ, że w sprawie konieczne jest ustalenie legitymacji M. M., B. C. i S. D. do złożenia wniosku w trybie art. 156 K.p.a., pomimo, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a interes prawny wnioskodawców wynika z wpisu prawa własności w księdze wieczystej [...], co organ bezpodstawnie pominął;
29 5. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1a p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżący kasacyjnie jest stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy wykazał on swój interes prawny do złożenia takiego wniosku oraz wykazał tytuł własności do udziałów w nieruchomości, której dotyczy postępowanie;
30 6. brak dokonania przez Sąd I instancji kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w pkt 1-5 regulacji in ius skutkował:
31 a) uznaniem przez Sąd I instancji, iż po stronie skarżącego brak jest interesu prawnego w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem sprawy, a finalnie materialnoprawnych podstaw wyznaczających status skarżącego jako strony w rzeczonym postępowaniu w związku z faktem: braku posiadania przez skarżącego statusu podmiotu określonego na kanwie art. 28 K.p.a., a finalnie:
32 b) uznaniem przez Sąd I instancji prawidłowości materialnoprawnej rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, która to ocena merytoryczna determinowała finalnie rozstrzygnięcie w materii oddalenia skargi skarżącego, w sytuacji gdy w świetle prawidłowej wykładni regulacji art. 28 K.p.a., w tym również w świetle łącznej interpretacji wskazanej regulacji in ius oraz pozostałych regulacji materialnoprawnych określających interes prawny osób w postępowaniu w materii stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983 r. znak [...] (ze zmianą z 1985 r.) (jak również w świetle aprobowanego w orzecznictwie stanowiska):
33 - status stron w postępowaniu w materii stwierdzenia nieważności decyzji oceniany przez pryzmat regulacji art. 28 K.p.a., w zw. art. 145 ust. 1 pkt 1a p.p.s.a. pozwala na wywiedzenie interesu prawnego skarżącego w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wbrew ocenie Sądu, która to ocena determinowała treść oraz kierunek rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie oddalenia skargi skarżącego, w sytuacji gdy:
34 - w świetle kumulatywnej, dokonanej propter legem interpretacji wyszczególnionych wyżej regulacji in ius po stronie skarżącego zaistniał interes prawny w stwierdzeniu nieważności wskazanej decyzji, wyznaczający status skarżącego jako strony w rzeczonym postępowaniu, który to interes prawny skarżącego kasacyjnie determinowany był okolicznością własności udziałów w nieruchomości będącej przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego, a więc:
35 - okolicznością posiadania przez skarżącego statusu osoby, której uprawnienia wynikające z tytułu własności udziałów w rzeczonej nieruchomości zostaną ograniczone w bezpośredniej relacji z obowiązywaniem w obiegu prawnym decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983r., znak [...] (ze zmianą z 1985 r.), a także postanowienia o zawieszeniu postępowania, tj. podmiotu objętego hipotezą art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1a p.p.s.a.
36 Sąd I instancji w konsekwencji uznał prawidłowość materialnoprawną wskazanego postanowienia w sytuacji gdy:
37 - w związku z błędną wykładnią problematyki interesu prawnego skarżącego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wskazane postanowienie winno zostać objęte uchyleniem w trybie art. 145 ust. 1 pkt 1a p.p.s.a.
38 II. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
39 1. art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę materiału dowodowego i błędne przyjęcie przez organ, że wpis w Księdze wieczystej [...] prawa własności na rzecz wnioskodawców jest niewystarczający do ustalenia przymiotu strony, a także, że pomimo tego wpisu mającego domniemanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych konieczne jest zawieszenie postępowania i wezwanie Instytutu [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej [...] poprzez ujawnienie w Dziale II księgi wieczystej Instytutu [...] w miejsce M. M., B. C. i S. D.;
40 2. art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 4 K.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę materiału dowodowego wynikającą z tego, że Sąd nie przeprowadził wnikliwie sądowego postępowania dowodowego, w szczególności Sąd nie zbadał istotnych dowodów i okoliczności zgłoszonych przez skarżącego w skardze, oraz w uzasadnieniu niniejszej skargi, przez co naruszył w sposób rażący prawa procesowe (sądowe) strony, takie jak zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości, rozumiana jako prawo do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy oraz zasada prawdy materialnej, poprzez:
41 a) nieuwzględnienie aktualnego odpisu z księgi wieczystej [...], który został dołączony do skargi M. M. z dnia 8 marca 2019 r. na postanowienie organu II instancji;
42 b) nieuwzględnienie przy ocenie materiału dowodowego postanowienia Sądu Wieczystoksięgowego z dnia 16 grudnia 2004 r. Nr Dz. Kw [...], Nr Rep. Kw [...] (akta k.w. [...]: Tom [...], k. [...]);
43 c) nieuwzględnienie przy ocenie materiału dowodowego wniosku z dnia 14 maja 2013 r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa, XV Wydział Ksiąg Wieczystych, Urzędu [...] o sprostowanie z urzędu treści działu I księgi wieczystej, na skutek którego w dniu 7 grudnia 2017 r. w dziale I KW [...] ujawniono 41 działek, w tym działki nr [...] (dawniej [...]), [...] (d. [...]), [...] (d. [...]) i [...] (d. [...]) i oraz ogólną powierzchnię 4,2638 ha. Wniosek z 14 maja 2013 r. utwierdził strony umowy w przekonaniu co do rzeczywistych granic nieruchomości – jako, że zgodnie z art. 29 ustawy księgach wieczystych i hipotece wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu – od chwili wszczęcia tego postępowania,
44 d) dokonanie przez Sąd oceny materiału dowodowego w oparciu o nieistniejący akt notarialny z dnia 31 lipca 1985 r., na który powołuje się organ oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. (vide str. 3 i str. 7 in fine uzasadnienia wyroku), mocą którego jakoby Skarb Państwa przeniósł własność części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...] składającej się z działek nr [...], [...], [...] oraz [...];
45 e) brak w aktach sprawy postępowania administracyjnego kopii pozwów (ad. 1, 3 i 4) i wniosku (ad. 2) w sprawach wskazywanych jako uzgodnienie ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, przy czym organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie samej tylko gołosłownej informacji Instytutu uznał, że przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południe zawisły postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Nie jest to okoliczność udowodniona. Przeciwnie, już w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uczestnik M. M. wskazywał, że nie toczy się ani nie toczyło się żadne postępowanie w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Zarzut ten został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zignorowany, bez zbadania. Powyższe naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
46 3. art. 145 ust. 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 156 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 7, w zw. z art. 77 ust. 1 K.p.a. polegające na:
47 a) uznaniu przez Sąd I instancji na etapie przeprowadzonej kontroli legalności oraz materialnoprawnej prawidłowości postanowienia organu o zawieszeniu postępowania, iż:
48 - rozstrzygnięcie inkorporowane w treści wyszczególnionego postanowienia
49 wydane zostało w oparciu o prawidłową, holistyczną ocenę istoty sprawy, w szczególności, iż:
50 - zawarte w treści rzeczonego postanowienia orzeczenie oparte było na wszechstronnej ocenie relewantnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy aspektów, a mianowicie: aspektu dotyczącego tytułu prawnego skarżącego do nieruchomości objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a finalnie także aspektu dotyczącego posiadania przez skarżącego statusu strony; aspektu dotyczącego relacji pomiędzy zawieszeniem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji a ujemnymi skutkami dla skarżącego, obejmującymi ograniczenie w możliwości korzystania z nieruchomości; aspektu dotyczącego związku pomiędzy wskazanymi przez skarżącego naruszeniami prawa, jakimi dotknięta była decyzja a zaistniałymi ujemnymi skutkami dla skarżącego, obejmującymi ograniczenie w możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości, gdy szczegółowa analiza stanu sprawy prowadzi do konkluzji, iż na etapie obejmującym wydanie postanowienia organ nie dokonał szczegółowego zbadania oraz ustalenia, czy skarżący posiadał tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.
51 W opozycji do oceny sformułowanej przez Sąd I instancji i determinującej treść i kierunek zawartego w wyroku Sądu I instancji rozstrzygnięcia organ wydał postanowienie w warunkach: braku szczegółowej weryfikacji kluczowych kwestii niezbędnych dla kompleksowego ustalenia okoliczności kształtujących interes prawny skarżącego, w szczególności wyznaczających materialnoprawne podstawy wskazanego interesu prawnego. Finalnie Sąd I instancji uznał legalność i prawidłowość postanowienia organu, w sytuacji gdy w związku z zaistniałymi naruszeniami art. 156 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 K.p.a. wskazane postanowienie ostateczne winno być uchylone w oparciu o regulację art. 145 ust. 1 pkt 1c p.p.s.a.;
52 4) art. 97 § pkt 4 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne, które zostać winno rozstrzygnięte w postępowaniu wieczystoksięgowym, podczas gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 3 października 1983 r. znak [...] (ze zmianą z 1985 r.) stanowi zagadnienie wstępne, które winno być rozpatrzone w pierwszej kolejności, a nie odwrotnie;
53 5) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a uznanym przez Sąd za zagadnieniem wstępnym, pomimo, że w stanie faktycznym sprawy nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy zawieszeniem postępowania, a przesłanką do tego zawieszenia, jaka wynika z istnienia zagadnienia wstępnego;
54 6) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że domniemanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych jest obalone, w przypadku zamieszczenia wzmianki w księdze wieczystej zawierającej ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, co błędnie doprowadziło organ do zawieszenia postępowania;
55 7) art. 7 K.p.a. oraz art. 8 § 1 K.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności oraz naruszenie słusznego interesu skarżącego, w tym bezstronności i równego traktowania poprzez zawieszenie postępowania bez uzasadnionej prawnie podstawy;
56 8) art. 3 § 1 i 2 pkt 4a, art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu orzeczenia do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności do zarzutów dotyczących:
57 a) okoliczności, że nie istnieje dowód na toczące się postępowanie, ani nie została udowodniona okoliczność, by w przeszłości toczyło się jakiekolwiek postępowanie w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż już w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uczestnik M. M. wskazywał, że nie toczy się ani nie toczyło się żadne postępowanie w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym, mające wpływ na posiadanie przymiotu strony lub uczestnika w postępowaniu o unieważnienie przedmiotowej decyzji administracyjnej;
58 b) okoliczności, że aktualny odpis z księgi wieczystej [...] został dołączony do skargi M. M. z dnia 8 marca 2019 r., a z którego to odpisu wynika, że liczne ostrzeżenia znajdujące się w KW [...] nie odnoszą się i w żadnym stopniu nie podważają praw właścicielskich M. M. i małżonków C., w tym skarżącego kasacyjnie;
59 c) okoliczności, że w aktach sprawy nie ma aktu notarialnego z dnia 31 lipca 1985 r., na który powołuje się organ oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. (vide str. 3 i str. 7 in fine uzasadnienia wyroku), mocą którego jakoby Skarb Państwa przeniósł własność części nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...] składającej się z działek nr [...], [...],[...] oraz [...]. Taki dokument nie istnieje, według wiedzy skarżącego kasacyjnie;
60 9) art. 113 § 1 w zw. z art 133 § 1 p.p.s.a. pozwalającego przewodniczącemu zamknąć rozprawę, gdy uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną; gdy podczas rozprawy Sąd nie przeprowadził wnikliwie sądowego postępowania dowodowego, w szczególności nie zbadał istotnych dowodów i okoliczności zgłoszonych przez skarżącego, wymienionych w pkt. powyżej oraz w uzasadnieniu niniejszej skargi, przez co naruszył w sposób rażący prawa procesowe (sądowe) strony, takie jak zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości, rozumiana jako prawo do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy oraz zasada prawdy materialnej.
61 W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację na poparcie w/w zarzutów.
62 W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Instytut [...], reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz Instytutu kosztów postępowania.
63 Wskazano, że w odniesieniu do księgi wieczystej nr [...] toczy się szereg postępowań cywilnych, w których występuje skarżący. Podano, że przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie toczy się m.in. postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] zainicjowane wnioskiem Instytutu o zasiedzenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Podniesiono, że istotą wydania postanowienia o zasiedzeniu jest jego deklaratoryjność, a zasiedzenie ma miejsce ex lege. Oznacza to, że takie postanowienie stanowi jedynie urzędowy dowód nabycia własności, legitymujący nabywcę do wykazania swego prawa do rzeczy w obrocie prawnym, w tym stanowi
64 podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej. Tym samym, Instytut konsekwentnie twierdzi, że jest właścicielem m.in. działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...],[...],[...],[...] oraz [...], a więc również tych, będących przedmiotem kwestionowanej przez skarżącego decyzji administracyjnej.
65 Instytut podał, że w sprawie o sygn. akt [...], która zawisła przed tym samym sądem B. C. i S. D. wystąpili przeciwko Instytutowi z pozwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz o wydanie części nieruchomości przy ul. [...] w [...], obręb [...], obecnie uregulowanej w księgach wieczystych: a) [...] – część o powierzchni 10.758 m2, składającej się z działek o numerach ewidencyjnych [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] – w ostatnim czasie podzielonej na działki [...] i [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]); b) [...] – część o powierzchni 406 m2, składającej się z działek o numerach ewidencyjnych [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]), [...] (dawniej [...]). Powództwo to zostało przez sąd oddalone.
66 Dalej, Instytut wskazał, że aktem notarialnym z dnia 31 lipca 1985 r. Skarb Państwa przeniósł na rzecz Specjalistycznego Zespołu "[...] prawo własności części nieruchomości wywłaszczonej powyższą decyzją. Zaznaczono, że w tej dacie skarżący B. C. nie był właścicielem żadnych udziałów w wywłaszczanej nieruchomości. Natomiast w dziale III księgi wieczystej nr [...] w dacie zawarcia umowy sprzedaży udziałów w nieruchomości pomiędzy M. i I. M. a B. C. z dnia 6 grudnia 2013 r. widniały liczne ostrzeżenia dotyczące niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
67 W ocenie Instytutu, istota niezadowolenia skarżącego z wyroku WSA sprowadza się tak naprawdę do kwestionowania samej decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia 31 lipca 1985 r.
68 Zdaniem Instytutu, organ zastosował prawidłową wykładnię art. 28 K.p.a. i uznał, że w realiach sprawy niezbędne jest ustalenie legitymacji skarżącego do złożenia wniosku w trybie art. 156 K.p.a.
69 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
70 Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
71 W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
72 W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty oparte na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., czyli dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak również prawa procesowego.
73 Na uwzględnienie zasługiwały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.7 i 77 §1 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
74 Istota sporu dotyczy zasadności zawieszenia postępowania ze względu na zaistnienie zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 K.pa.).
75 Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania, gdy ujawni się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, a właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się kwestię materialnoprawną, zagadnienie prawne (prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie administracyjnej, a którego organ administracji nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
76 W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa zawieszając postępowanie postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. uznał, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a co ma przesądzić o istnieniu (lub braku) legitymacji wnioskodawców dotyczącej zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Dlatego też na podstawie art.100 §1 k.p.a. organ wezwał Instytut [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym przez ujawnienie w dziale II księgi wieczystej Instytutu. Jednakże po rozpatrzeniu wniosków M. M., B. C. oraz Instytutu [...] w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju, postanowieniem z dnia 11 lutego 2019 r., utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 18 września 2017 r., w części dotyczącej zawieszenia postępowania oraz uchylił wskazane postanowienie w części dotyczącej wezwania Instytutu [...] w [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Organ uznał za wystarczającą informację Instytutu zawartą w piśmie z 5 grudnia 2017 o zawisłych przed Sądem Rejonowym postępowaniach tj.:
77 1. postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] i wydanie nieruchomości oznaczonych nr ewidencyjnymi [...], [...], [...],
78 2. postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] zainicjowane wnioskiem Instytutu [...] w [...] o zasiedzenie działek oznaczonych nr ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...], [...]
79 3. postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] wszczęte pozwem o wydanie nieruchomości oznaczonych nr ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],
80 4. postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] i wydanie nieruchomości oznaczonych nr ewidencyjnymi [...], [...], [...], [...], [...], [...],
81 W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister uznając, że postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej zawisły przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie przed datą wydania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa zaskarżonego postanowienia z dnia 18 września 2017 r. wzywającego Instytut [...] w [...] do zainicjowania takiego postępowania, stwierdził, że w tym zakresie zaskarżone postanowienie z dnia 18 września 2017 r. było nieprawidłowe i dlatego należało je uchylić. Jak zatem wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Minister uznał, że od wyniku wszystkich czterech wymienionych postępowań zależne jest rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Rzecz jednak w tym, że z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na konieczność uzgodnienia treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
82 W toku postępowania administracyjnego i w skardze do Sądu Wojewódzkiego skarżący i skarżący kasacyjnie konsekwentnie kwestionowali to, aby wskazane przez Instytut postępowania dotyczyły uzgodnienia treści ww. księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Do tych zarzutów skargi Sąd I instancji się nie odniósł. Podobnie jak i do zarzutu skarżącego, że liczne ostrzeżenia znajdujące się w KW [...] nie odnoszą się do jego praw właścicielskich, a co ma znaczenie przy ocenie zarzutu naruszenia art.8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. W skardze kasacyjnej (k.94 verte) skarżący szczegółowo opisuje postępowania toczące się przed sądem powszechnym ( sygn. [...], [...], [...], [...]) i wywodzi, że żadne z tych postępowań nie dotyczy uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
83 Z kolei w odpowiedzi na skargę kasacyjną Instytut podaje, że przed sądem cywilnym zawisła jeszcze inna sprawa a mianowicie o sygn. [...], nie ujęta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
84 W aktach sprawy brak jest jakikolwiek dokumentów, które pozwoliłyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zweryfikować twierdzenia stron, czyli odpisów pozwów lub wniosków złożonych do sądu powszechnego bądź informacji z sądu powszechnego o toczącym się postępowaniu. W istocie zatem nastąpiło zawieszenie postępowania ze wskazaniem konieczności uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, lecz nie zostało wyjaśnione, od wyniku którego konkretnie postępowania zależy rozstrzygnięcie sprawy. Te braki nie zostały dostrzeżone przez Sąd I instancji a co ma istotne znaczenie także przy ocenie ustania przyczyny zawieszenia i ewentualnego podjęcia postępowania.
85 Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister wezwie strony postępowania, tak skarżącego, skarżącego kasacyjnie, którzy są wnioskodawcami w sprawie, jak też Instytut do przedstawienia informacji i dowodów na okoliczność toczącego się postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętych decyzją wywłaszczeniową z rzeczywistym stanem prawnym oraz ustali, jeśli takie postępowanie jest prowadzone, czy jest ono w toku. Wskazanym byłoby także zebranie pełnego materiału dowodowego dotyczącego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości – w aktach brak aktu notarialnego z dnia 31 lipca 1985 r., na który powołuje się Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz Instytut w odpowiedzi na skargę kasacyjną, mocą którego Skarb Państwa przeniósł na rzecz Specjalistycznego Zespołu [...] prawo własności części nieruchomości wywłaszczonej powyższą decyzją.
86 Wobec braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i art. 28 k.p.a.
87 Z akt sprawy, a w szczególności z opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. G. wynika natomiast, że działki nr [...], [...], [...] będące przedmiotem aktu notarialnego z 29 września 2011 r. znajdowały się w granicach wywłaszczenia. Decyzja wywłaszczeniowa wywarła określone skutki prawne, zebrana w sprawie dokumentacja nie pozwala na poddawanie w wątpliwość jej ostateczności, jak wybrzmiało to w skardze kasacyjnej. Z opinii biegłej wynika, że wywłaszczeniu podlegały m.in. działki nr [...], [...] i [...] a zatem odpowiednio po zmianie numeracji działki nr [...], [...] i [...].
88 Organ nadzoru prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy podmiot żądający stwierdzenia nieważności jest do tego uprawniony, czy ma interes prawny. W niniejszej sprawie wnioskujący o stwierdzenie nieważności powoływali się na tytuł własności wynikający z wpisów w księdze wieczystej, zaś organ dysponuje decyzją ostateczną o wywłaszczeniu ( I i II instancji), obejmującą m.in. działki będące przedmiotem umów notarialnych. Uwzględniając, że: wpis do księgi wieczystej – zgodnie z art. 626(6) K.p.c. – jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy, zaś – stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym - organ administracji nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza bowiem jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Zaś usunięcie rozbieżności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej i jej rzeczywistym stanem prawnym jest dopuszczalne tylko na drodze powództwa z art. 10 w/w ustawy. Zatem, skoro kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego, to celowym wydaje się potraktowanie tego zagadnienia jako kwestii prejudycjalnej – której dotyczy art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. Uchylenie zaś zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji nastąpiło ze względu na opisane powyżej naruszenia przepisów postępowania.
89 Wyrok NSA, na który powołuje się skarga kasacyjna, I OSK 493/14, którego pkt 3 tezy brzmi "W sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną (przejętą z mocy prawa) wyrok sądu powszechnego orzekający o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." nie dotyczy decyzji wywłaszczeniowej, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a decyzji, której przedmiotem było ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Nie jest to zatem sprawa tożsama ze sprawą niniejszą.
90 Mając powyższe na uwadze, skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się uzasadnione.
91 Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z ar. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 28
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 97 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 100 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 203
- Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, art. 5
- Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, art. 8
Cytowane w
Cytowane w 3 orzeczeniach.