Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r., II GSK 1090/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r., II GSK 1090/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Cysek del. WSA Jacek Czaja Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1137/10 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1137/10, oddalił skargę A. Ł. Z. (dalej: skarżący) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności Komisji Nadzoru Finansowego.

3 Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

4 Postanowieniem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954), przekazano Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF, wierzyciel) według właściwości pismo z dnia [...] lipca 2009 r. zobowiązanego A. Z. w sprawie zwrotu kwoty 713,18 zł, uzyskanej z zajętego rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...].

5 W uzasadnieniu przedstawiono, że na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez KNF organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2009r. zajął rachunek bankowy zobowiązanego w Banku [...]. W odpowiedzi na powyższe, bank poinformował, iż na rachunku brak jest środków pieniężnych. Kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] marca 2009 r. zajęto rachunek bankowy w [...]., wskutek czego, w dniu [...] marca 2009 r. uzyskano częściową realizację zajęcia w kwocie 109.136,95 zł. Zawiadomieniem o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...] marca 2009 r. wskazano pozostałą kwotę do realizacji w wysokości 713,18 zł (tj. 687,10 zł należności głównej i 26,08 zł kwoty odsetek).

6 Bank w dniu [...] marca 2009 r. przekazał kwotę 714,63 zł, całkowicie realizując zawiadomienie o zajęciu a wyegzekwowane kwoty organ egzekucyjny przekazał na konto wierzyciela w dniach [...] marca 2009 r. i [...] marca 2009 r., uwzględniając potrącenie opłaty komorniczej. Organ egzekucyjny przedstawił, iż wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy obejmujący karę pieniężną w kwocie 100.000,00 zł, nałożoną na podstawie orzeczenia z dnia [...] września 2008 r., wskazywał w rub. 35 tytułu wykonawczego na obowiązek pobrania od zobowiązanego odsetek podatkowych od dochodzonej należności. Zgodnie zaś z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; natomiast organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

7 W dniu [...] grudnia 2009 r. do Urzędu KNF wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji administracyjnej z dnia [...] listopada 2009 r.

8 Decyzją KNF z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119, ze zm.), art. 2 § 2 i § 3 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej: Ordynacja Podatkowa), art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 53 § 4 Ordynacji Podatkowej, po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek A. Z. dotyczącej zwrotu, wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego [...], kwoty odsetek w wysokości 687,10 zł oraz kosztów postępowania w wysokości 26,08 zł utrzymano w mocy decyzję KNF z dnia [...] listopada 2009 r., którą odmówiono zwrotu wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego kwoty odsetek w wysokości 687,10 zł oraz kosztów postępowania w wysokości 26,08 zł.

9 KNF stwierdziła, iż dokonana powtórnie w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy analiza postanowienia wydanego w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez Naczelnika III Urzędu Skarbowego w B. prowadzi do wniosku, iż strona w rzeczywistości domagała się zwrotu kwoty części należności głównej, to jest 687,10 zł (którą określała jako odsetki) oraz kwoty części odsetek to jest 26,08 zł (którą określała jako koszty). Zastrzeżenie to nie zmienia jednak tożsamości sprawy i oceny charakteru prawnego żądań strony (dotyczącego zwrotu kwot pieniężnych, w ocenie strony, niesłusznie pobranych przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez KNF), a wynika jedynie z zamieszania terminologicznego jakie powstało w sprawie.

10 Decyzja KNF o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej była aktem administracyjnym o charakterze konstytutywnym, tym samym nie mogła określać wysokości odsetek za zwłokę, gdyż wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy kierowany do organu egzekucyjnego wskazał w nim egzekwowaną kwotę odsetek naliczoną na dzień wystawienia tytułu zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W niniejszej sprawie był to dzień doręczenia decyzji ostatecznej o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej przez KNF. Termin płatności kary pieniężnej w oparciu o art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej wynosił [...] dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji. Po upływie tego terminu powstała zaległość podatkowa (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej), od której zgodnie z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej były naliczane odsetki za zwłokę.

11 Sąd I instancji oddalając skargę A. Ł. Z. podzielił stanowisko KNF, iż do odsetek od kary nałożonej w trybie art. 97 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ofercie publicznej znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a art. 53 § 1 zgodnie z którym od zaległości podatkowych pobierane są odsetki za zwłokę. W myśl zaś art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. Zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności kary pieniężnej wynosił 14 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji o czym skarżący został pouczony w decyzji. Wobec faktu, iż kara nie została zapłacona w terminie odsetki za zwłokę zostały pobrane zasadnie. Następnie Sąd I instancji odnosząc się do wniosku zawartego w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego (z dnia [...] września 2010 r.), wnoszącym o uchylenie zaskarżonej decyzji KNF z dnia [...] marca 2010 r. – a to na tej podstawie, że wyrokiem z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt II GSK 757/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję KNF z dnia [...] września 2008 r., którą nałożono na skarżącego karę pieniężną, co – zdaniem pełnomocnika - oznacza, iż wyegzekwowana kwota winna być zwrócona wraz z odsetkami oraz kosztami wyegzekwowanymi przez organ, Sąd stwierdził, że rozpatrywany wniosek jest co najmniej przedwczesny, gdyż sprawa zwrotu będzie jeszcze przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego i administracyjnego, które rozstrzygną o obowiązku zwrotu. Ostatecznie Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

12 A. Ł. Z. wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania.

13 Skargą kasacyjną skarżący zarzucił naruszenie:

14 - art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt b) p.p.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż Sąd I instancji w swoich ustaleniach i rozważaniach całkowicie pominął, iż w skład organu kolegialnego jakim była Komisja Nadzoru Finansowego, która wydała zaskarżoną decyzję, wchodzili czterej członkowie Komisji, a to M. P., M. W., S. S., S. K., z których M. W., S. S. brali udział w wydaniu poprzedniej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...];

15 - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia odnośnie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z akt NSA sygn. akt II GSK 757/09 oraz odniesienia się do zarzutów skargi pełnomocnika, iż na orzeczenie wydane w niniejszej sprawie po myśli art. 170 p.p.s.a. winno mieć prawomocne uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji KNF w sprawie II GSK 757/09.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

18 Skarga ta została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

19 W ramach tej podstawy kasator, powołując się na naruszenie przez Sąd I instancji art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zarzucił, iż Sąd I instancji w swoich ustaleniach i rozważaniach całkowicie pominął, iż w skład organu kolegialnego, jakim była Komisja Nadzoru Finansowego, która wydała zaskarżoną decyzję, wchodzili członkowie Komisji (M. W. i S. S.), którzy brali udział w wydaniu poprzedniej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r.

20 Naczelny Sąd Administracyjny tego zarzutu nie podziela, gdyż wydane w niniejszej sprawie decyzje nie zostały podjęte przez Krajową Komisję Nadzoru Finansowego in corpore, lecz odpowiednio: decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. wydana została z upoważnienia Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego przez S. S. Dyrektora Zarządzającego Pionem Organizacyjnym, a po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja z dnia [...] marca 2010 r. została wydana przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego S. K..

21 Osoby zaś wymienione w skardze kasacyjnej, to pracownicy KNF, którzy brali udział w sporządzaniu, akceptowaniu bądź też zatwierdzaniu projektu decyzji, z wyjątkiem S. S., który podejmował decyzję w I instancji, lecz już nie wydawał decyzji po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Trudno w tej sytuacji mówić o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro według tego przepisu wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

22 Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.) Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz pracowników Urzędu Komisji do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji, w tym do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2 tego artykułu. Do tych wyjątków nie należała zaś sprawa objęta zaskarżoną decyzją.

23 Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył też art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż ustosunkował się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z wyroku NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II GSK 757/09, dowód ten przeprowadził, a jedynie uznał, iż nie ma on znaczenia w spawie. Okoliczność zaś, iż skarżący tego ostatniego poglądu Sądu I instancji nie podziela nie oznacza, iż Sąd naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. O naruszeniu tego ostatniego przepisu można byłoby mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów lub było sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

24 Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.