Art. 12

Art. 12 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym
Art. 12.
1. Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz pracowników Urzędu Komisji do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji, w tym do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych.
2. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć określonych w przepisach odrębnych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zakresie:
1) rynku bankowego w sprawach:
a) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie banku,
b) wydawania zezwolenia na utworzenie za granicą banku przez bank krajowy,
c) wydawania zezwolenia na utworzenie oddziału banku krajowego za granicą,
d) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie oddziału banku zagranicznego,
e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 25h oraz art. 25n ust. 5a i 5d ustawy – Prawo bankowe,
f) (uchylona)
g) (uchylona)
h) (uchylona)
i) wydawania zakazu, o którym mowa w art. 25l ust. 1 i 2 oraz art. 25n ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
ia) wydawania nakazu, o którym mowa w art. 25l ust. 5 oraz art. 25n ust. 4 ustawy – Prawo bankowe,
j) wydawania zgody na powołanie członków zarządu, o których mowa w art. 22b ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
k) wydawania zgody na powołanie dwóch członków zarządu banku państwowego, w tym prezesa,
l) (uchylony)
m) wydawania zgody na powołanie dyrektora i jednego z zastępców dyrektora oddziału banku zagranicznego,
n) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ustawy – Prawo bankowe,
o) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124a ustawy – Prawo bankowe, na nabycie przedsiębiorstwa bankowego przez bank,
p) wystąpienia z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku, albo zawieszenie w czynnościach członka zarządu banku,
q) (uchylona)
r) wystąpienia do zarządu banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy,
s) ograniczenia działalności banku,
t) uchylenia zezwolenia na utworzenie banku i podjęcia decyzji o likwidacji banku,
u) przejęcia banku przez inny bank lub połączenia banków,
v) likwidacji banku,
w) wystąpienia do Rady Ministrów o likwidację banku w przypadku banku państwowego,
x) zawieszenia działalności banku i wnioskowania o jego upadłość,
y) ustanowienia zarządu komisarycznego w banku,
z) wydawania opinii w sprawie:
– utworzenia banku państwowego,
– przekształcenia banku państwowego w spółkę akcyjną z udziałem Skarbu Państwa oraz zakresu przeznaczenia majątku banku państwowego na pokrycie kapitału akcyjnego w spółce akcyjnej lub zbyciu tego majątku tworzonej spółce akcyjnej z udziałem Skarbu Państwa,
za) wyłączenia części działalności lub całej działalności banku państwowego, na jego wniosek, na podstawie art. 128b ustawy – Prawo bankowe, z obowiązku spełniania niektórych wymogów i norm, o których mowa w tej ustawie,
zb) zastosowania środków, o których mowa w art. 141a ust. 2–3 ustawy – Prawo bankowe,
zc) nakładania kary finansowej, o której mowa w art. 138 ust. 3 pkt 3a ustawy – Prawo bankowe,
zd) nakładania kary pieniężnej, o której mowa w art. 141 ustawy – Prawo bankowe,
ze) wydawania decyzji, o których mowa w art. 141m ust. 4 oraz art. 141q ust. 1, 7 i 10 ustawy – Prawo bankowe,
zf) zatwierdzania planu ochrony kapitału na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 819 oraz z 2026 r. poz. 644),
zg) wydawania decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym,
zh) wydawania decyzji, o której mowa w art. 48q ust. 3 lub art. 48s ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
zi) wydawania decyzji, o której mowa w art. 174 ust. 3a ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji;
2) rynku emerytalnego w sprawach:
a) wydawania zezwolenia na utworzenie funduszu emerytalnego i towarzystwa emerytalnego,
b) cofania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego,
c) wydawania zezwolenia na przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym oraz połączenie towarzystw emerytalnych,
d) wydawania zezwolenia na nabycie lub objęcie akcji towarzystwa emerytalnego,
e) (uchylona)
f) likwidacji pracowniczego funduszu emerytalnego,
g) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
h) nakładania kar pieniężnych na towarzystwo emerytalne lub członków jego zarządu, depozytariusza lub osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych czynności lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia, rady nadzorczej lub zarządu towarzystwa emerytalnego,
i) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu towarzystwa emerytalnego;
3) rynku ubezpieczeniowego w sprawach:
a) wydawania i cofania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
b) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu,
c) połączenia i podziału zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji,
d) przeniesienia portfela ubezpieczeń i portfela reasekuracji,
e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 90, art. 94, art. 95, art. 96 oraz art. 98 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
f) likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
g) ustanowienia zarządu komisarycznego zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
h) występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
i) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
j) nakładania kar pieniężnych na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji lub członków zarządu tych zakładów lub prokurentów oraz zawieszania członków zarządu, występowania z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub odwołanie udzielonej prokury lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia;
4) rynku kapitałowego w sprawach:
a) wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym,
b) zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu zorganizowanego,
c) skreślenia maklera papierów wartościowych lub doradcy inwestycyjnego z listy albo zawieszenia jego uprawnień do wykonywania zawodu,
d) udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej,
e) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej lub ograniczenia zakresu jej wykonywania,
f) odmowy wpisu do rejestru agentów firmy inwestycyjnej,
g) skreślenia agenta firmy inwestycyjnej z rejestru, o którym mowa w lit. f, w przypadkach, o których mowa w art. 79 ust. 9 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
h) wydawania decyzji, o których mowa w art. 54h, art. 54l, art. 54m, art. 56 oraz art. 70r ustawy o funduszach inwestycyjnych,
i) wyrażenia zgody na nabycie akcji spółki prowadzącej rynek regulowany,
j) (uchylona)
k) poinformowania zagranicznej firmy inwestycyjnej o warunkach prowadzenia działalności maklerskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
l) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych oraz zezwolenia na zarządzanie alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
m) cofnięcia zezwoleń wymienionych w lit. l,
n) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
o) zakazania ogłaszania informacji reklamowych i nakazania ogłaszania odpowiednich sprostowań na podstawie art. 229 ust. 5 albo art. 229d ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
p) udzielenia zgody na zmianę depozytariusza funduszu inwestycyjnego,
q) nakazania odstąpienia od umowy z podmiotami, o których mowa w art. 226 ust. 1 pkt 4–5 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
r) nakazania towarzystwu zmiany osób, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 6, art. 58 ust. 1 pkt 4 oraz art. 58a ust. 3 pkt 1 lit. d i pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
s) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 192 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
t) zakazania zbywania tytułów uczestnictwa emitowanych przez fundusz zagraniczny,
u) zakazania wykonywania działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez spółkę zarządzającą lub jej oddział w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych, zakazania zawierania przez taką spółkę jakichkolwiek transakcji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
v) (uchylona)
w) wydawania decyzji, o których mowa w art. 106h, 106l, 106m oraz art. 108 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi,
x) nakazania funduszowi inwestycyjnemu zmiany statutu,
y) nakładania kar pieniężnych,
z) wydawania decyzji, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym,
za) udzielenia zezwolenia na świadczenie usług rozliczeniowych jako CCP na podstawie art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji, a także cofnięcia zezwolenia na świadczenie usług rozliczeniowych jako CCP na podstawie art. 20 tego rozporządzenia,
zb) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych,
zc) cofnięcia zezwolenia wymienionego w lit. zb,
zd) odmowy wpisu zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych do rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy,
ze) odmowy wpisu towarzystwa lub zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych do rejestru zarządzających EuVECA albo rejestru zarządzających EuSEF w rozumieniu tej ustawy,
zf) wykreślenia zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych z rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 229a ust. 2 tej ustawy,
zg) wykreślenia towarzystwa lub zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych z rejestru zarządzających EuVECA lub rejestru zarządzających EuSEF w rozumieniu tej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 229b ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy,
zh) nakazania zarządzającemu ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącemu działalność na podstawie zezwolenia zastąpienia albo odwołania osób, o których mowa w art. 70s ust. 3 pkt 3 i 10 tej ustawy,
zi) nakazania zarządzającemu ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącemu działalność na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy, wpisanemu do rejestru zarządzających EuVECA w rozumieniu tej ustawy, zastąpienia albo odwołania osób, o których mowa w art. 70zc ust. 2 pkt 3 tej ustawy oraz art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 345/2013 z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie europejskich funduszy venture capital (Dz. Urz. UE L 115 z 25.04.2013, str. 1),
zj) nakazania zarządzającemu ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącemu działalność na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy, wpisanemu do rejestru zarządzających EuSEF w rozumieniu tej ustawy, zastąpienia albo odwołania osób, o których mowa w art. 70zc ust. 2 pkt 3 tej ustawy oraz art. 15 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 346/2013 z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej (Dz. Urz. UE L 115 z 25.04.2013, str. 18),
zk) ograniczenia zakresu wykonywania działalności zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, o którym mowa w art. 228 ust. 1c pkt 1, art. 229a ust. 1 pkt 1 oraz art. 229b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
zl) zakazania wykonywania działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zarządzającego z UE lub jego oddział w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz zakazania zawierania przez taki podmiot jakichkolwiek transakcji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
zm) udzielania zezwoleń, o których mowa w art. 16 lub art. 54 rozporządzenia nr 909/2014, a także cofnięcia tych zezwoleń na podstawie art. 20 ust. 1 oraz art. 57 ust. 1 tego rozporządzenia,
zn) udzielania zezwoleń, o których mowa w art. 12 ust. 1 rozporządzenia 2020/1503, a także cofania tych zezwoleń na podstawie art. 17 tego rozporządzenia;
5) nadzoru nad instytucjami płatniczymi, instytucjami pieniądza elektronicznego i oddziałami zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego w sprawach:
a) wydawania zezwolenia na prowadzenie działalności w charakterze krajowej instytucji płatniczej, krajowej instytucji pieniądza elektronicznego lub oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego,
b) wydawania nakazów, o których mowa w art. 68, art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 132g oraz art. 132z ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
c) cofania zezwoleń na prowadzenie działalności w charakterze krajowej instytucji płatniczej, krajowej instytucji pieniądza elektronicznego lub oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego,
d) ograniczania zakresu działalności krajowej instytucji płatniczej, krajowej instytucji pieniądza elektronicznego, oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego lub jednostek organizacyjnych tych podmiotów,
e) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 73b ust. 2, art. 105 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 106 ust. 2 i art. 132za ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
f) wydawania decyzji, o których mowa w art. 72d ust. 6 i 9, art. 132e ust. 1 oraz art. 132f ust. 5a i 5d ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
g) zakazu, o którym mowa w art. 132e ust. 3 i 4 oraz art. 132f ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
h) wydawania nakazu, o którym mowa w art. 132e ust. 6 oraz art. 132f ust. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
5a) nadzoru nad małymi instytucjami płatniczymi w sprawach:
a) odmowy wpisu małej instytucji płatniczej do rejestru oraz zakazu wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru,
b) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 117s ust. 6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
5b) nadzoru nad dostawcami świadczącymi wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku w sprawach:
a) odmowy wpisu dostawcy świadczącego wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku do rejestru oraz zakazu wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru,
b) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 105 ust. 1 pkt 4, art. 106 ust. 2 pkt 1 oraz art. 117d ust. 6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
6) nadzoru nad biurami usług płatniczych w sprawach:
a) odmowy wpisu biura usług płatniczych do rejestru oraz zakazu wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru,
b) nakładania kar pieniężnych w przypadkach, o których mowa w art. 129 ust. 5–7 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
7) nadzoru nad:
a) podmiotami obsługującymi kredyty w sprawach wydawania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie obsługi kredytów,
b) podmiotami obsługującymi kredyty w sprawach cofania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie obsługi kredytów,
c) podmiotami obsługującymi kredyty, dostawcami usług obsługi kredytów, nabywcami kredytów lub przedstawicielami w sprawach nakładania kar pieniężnych.
2a. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć także określonych w przepisach o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zakresie:
1) wydawania zgody na powoływanie trzech członków zarządu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, w tym prezesa;
2) zatwierdzenia prezesa lub członka zarządu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
3) wydawania zgody na powołanie prezesa zarządu kasy;
4) zatwierdzania prezesa zarządu kasy;
5) podwyższenia limitu rezerwy płynnej;
6) ustanowienia i odwołania kuratora;
7) wydawania decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego;
8) zmiany statutu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
9) zatwierdzenia statutu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
10) nakładania upomnienia;
11) wydawania decyzji dotyczących programów postępowania naprawczego;
12) zawieszenia w czynnościach członków organów;
13) ograniczenia zakresu działalności.
3. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą udzielać, w zakresie określonym przez Komisję, dalszych pełnomocnictw pracownikom Urzędu Komisji.
4. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć uchwalania projektu rocznego planu finansowego, o którym mowa w art. 19b ust. 1, oraz rocznego sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 19c ust. 1.
5. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć wydawania decyzji, o których mowa w art. 18q ust. 1, nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 18u, oraz wydawania rozstrzygnięć co do istoty sprawy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 18w ust. 1.

art. 12 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 935)