Art. 12
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 935 [PDF]. Stan prawny na
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Tekst na dzień 29 września 2026 r. Tekst obowiązujący
Art. 12.
1. Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz pracowników Urzędu Komisji do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji, w tym do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych.
2. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć określonych w przepisach odrębnych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zakresie:
1) rynku bankowego w sprawach:
a) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie banku,
b) wydawania zezwolenia na utworzenie za granicą banku przez bank krajowy,
c) wydawania zezwolenia na utworzenie oddziału banku krajowego za granicą,
d) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie oddziału banku zagranicznego,
e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 25h oraz art. 25n ust. 5a i 5d ustawy – Prawo bankowe,
f) (uchylona)
g) (uchylona)
h) (uchylona)
i) wydawania zakazu, o którym mowa w art. 25l ust. 1 i 2 oraz art. 25n ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
ia) wydawania nakazu, o którym mowa w art. 25l ust. 5 oraz art. 25n ust. 4 ustawy – Prawo bankowe,
j) wydawania zgody na powołanie członków zarządu, o których mowa w art. 22b ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
k) wydawania zgody na powołanie dwóch członków zarządu banku państwowego, w tym prezesa,
l) (uchylony)
m) wydawania zgody na powołanie dyrektora i jednego z zastępców dyrektora oddziału banku zagranicznego,
n) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ustawy – Prawo bankowe,
o) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124a ustawy – Prawo bankowe, na nabycie przedsiębiorstwa bankowego przez bank,
p) wystąpienia z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku, albo zawieszenie w czynnościach członka zarządu banku,
q) (uchylona)
r) wystąpienia do zarządu banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy,
s) ograniczenia działalności banku,
t) uchylenia zezwolenia na utworzenie banku i podjęcia decyzji o likwidacji banku,
u) przejęcia banku przez inny bank lub połączenia banków,
v) likwidacji banku,
w) wystąpienia do Rady Ministrów o likwidację banku w przypadku banku państwowego,
x) zawieszenia działalności banku i wnioskowania o jego upadłość,
y) ustanowienia zarządu komisarycznego w banku,
z) wydawania opinii w sprawie:
– utworzenia banku państwowego,
– przekształcenia banku państwowego w spółkę akcyjną z udziałem Skarbu Państwa oraz zakresu przeznaczenia majątku banku państwowego na pokrycie kapitału akcyjnego w spółce akcyjnej lub zbyciu tego majątku tworzonej spółce akcyjnej z udziałem Skarbu Państwa,
za) wyłączenia części działalności lub całej działalności banku państwowego, na jego wniosek, na podstawie art. 128b ustawy – Prawo bankowe, z obowiązku spełniania niektórych wymogów i norm, o których mowa w tej ustawie,
zb) zastosowania środków, o których mowa w art. 141a ust. 2–3 ustawy – Prawo bankowe,
zc) nakładania kary finansowej, o której mowa w art. 138 ust. 3 pkt 3a ustawy – Prawo bankowe,
zd) nakładania kary pieniężnej, o której mowa w art. 141 ustawy – Prawo bankowe,
ze) wydawania decyzji, o których mowa w art. 141m ust. 4 oraz art. 141q ust. 1, 7 i 10 ustawy – Prawo bankowe,
zf) zatwierdzania planu ochrony kapitału na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 819 oraz z 2026 r. poz. 644),
zg) wydawania decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym,
zh) wydawania decyzji, o której mowa w art. 48q ust. 3 lub art. 48s ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
zi) wydawania decyzji, o której mowa w art. 174 ust. 3a ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji;
2) rynku emerytalnego w sprawach:
a) wydawania zezwolenia na utworzenie funduszu emerytalnego i towarzystwa emerytalnego,
b) cofania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego,
c) wydawania zezwolenia na przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym oraz połączenie towarzystw emerytalnych,
d) wydawania zezwolenia na nabycie lub objęcie akcji towarzystwa emerytalnego,
e) (uchylona)
f) likwidacji pracowniczego funduszu emerytalnego,
g) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
h) nakładania kar pieniężnych na towarzystwo emerytalne lub członków jego zarządu, depozytariusza lub osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych czynności lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia, rady nadzorczej lub zarządu towarzystwa emerytalnego,
i) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu towarzystwa emerytalnego;
3) rynku ubezpieczeniowego w sprawach:
a) wydawania i cofania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
b) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu,
c) połączenia i podziału zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji,
d) przeniesienia portfela ubezpieczeń i portfela reasekuracji,
e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 90, art. 94, art. 95, art. 96 oraz art. 98 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
f) likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
g) ustanowienia zarządu komisarycznego zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
h) występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
i) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
j) nakładania kar pieniężnych na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji lub członków zarządu tych zakładów lub prokurentów oraz zawieszania członków zarządu, występowania z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub odwołanie udzielonej prokury lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia;
4) rynku kapitałowego w sprawach:
a) wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym,
b) zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu zorganizowanego,
c) skreślenia maklera papierów wartościowych lub doradcy inwestycyjnego z listy albo zawieszenia jego uprawnień do wykonywania zawodu,
d) udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej,
e) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej lub ograniczenia zakresu jej wykonywania,
f) odmowy wpisu do rejestru agentów firmy inwestycyjnej,
g) skreślenia agenta firmy inwestycyjnej z rejestru, o którym mowa w lit. f, w przypadkach, o których mowa w art. 79 ust. 9 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
h) wydawania decyzji, o których mowa w art. 54h, art. 54l, art. 54m, art. 56 oraz art. 70r ustawy o funduszach inwestycyjnych,
i) wyrażenia zgody na nabycie akcji spółki prowadzącej rynek regulowany,
j) (uchylona)
k) poinformowania zagranicznej firmy inwestycyjnej o warunkach prowadzenia działalności maklerskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
l) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych oraz zezwolenia na zarządzanie alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
m) cofnięcia zezwoleń wymienionych w lit. l,
n) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
o) zakazania ogłaszania informacji reklamowych i nakazania ogłaszania odpowiednich sprostowań na podstawie art. 229 ust. 5 albo art. 229d ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
p) udzielenia zgody na zmianę depozytariusza funduszu inwestycyjnego,
q) nakazania odstąpienia od umowy z podmiotami, o których mowa w art. 226 ust. 1 pkt 4–5 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
r) nakazania towarzystwu zmiany osób, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 6, art. 58 ust. 1 pkt 4 oraz art. 58a ust. 3 pkt 1 lit. d i pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
s) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 192 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
t) zakazania zbywania tytułów uczestnictwa emitowanych przez fundusz zagraniczny,
Tekst skrócony. Pełny tekst: akt w ELI.
Art. 12 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym Art. 12. 1. Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz pracowników Urzędu Komisji do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji, w tym do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych. 2. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć określonych w przepisach odrębnych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zakresie: 1) rynku bankowego w sprawach: a) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie banku, b) wydawania zezwolenia na utworzenie za granicą banku przez bank krajowy, c) wydawania zezwolenia na utworzenie oddziału banku krajowego za granicą, d) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie oddziału banku zagranicznego, e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 25h oraz art. 25n ust. 5a i 5d ustawy – Prawo bankowe, f) (uchylona) g) (uchylona) h) (uchylona) i) wydawania zakazu, o którym mowa w art. 25l ust. 1 i 2 oraz art. 25n ust. 1 ustawy – Prawo bankowe, ia) wydawania nakazu, o którym mowa w art. 25l ust. 5 oraz art. 25n ust. 4 ustawy – Prawo bankowe, j) wydawania zgody na powołanie członków zarządu, o których mowa w art. 22b ust. 1 ustawy – Prawo bankowe, k) wydawania zgody na powołanie dwóch członków zarządu banku państwowego, w tym prezesa, l) (uchylony) m) wydawania zgody na powołanie dyrektora i jednego z zastępców dyrektora oddziału banku zagranicznego, n) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ustawy – Prawo bankowe, o) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124a ustawy – Prawo bankowe, na nabycie przedsiębiorstwa bankowego przez bank, p) wystąpienia z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku, albo zawieszenie w czynnościach członka zarządu banku, q) (uchylona) r) wystąpienia do zarządu banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy, s) ograniczenia działalności banku, t) uchylenia zezwolenia na utworzenie banku i podjęcia decyzji o likwidacji banku, u) przejęcia banku przez inny bank lub połączenia banków, v) likwidacji banku, w) wystąpienia do Rady Ministrów o likwidację banku w przypadku banku państwowego, x) zawieszenia działalności banku i wnioskowania o jego upadłość, y) ustanowienia zarządu komisarycznego w banku, z) wydawania opinii w sprawie: – utworzenia banku państwowego, – przekształcenia banku państwowego w spółkę akcyjną z udziałem Skarbu Państwa oraz zakresu przeznaczenia majątku banku państwowego na pokrycie kapitału akcyjnego w spółce akcyjnej lub zbyciu tego majątku tworzonej spółce akcyjnej z udziałem Skarbu Państwa, za) wyłączenia części działalności lub całej działalności banku państwowego, na jego wniosek, na podstawie art. 128b ustawy – Prawo bankowe, z obowiązku spełniania niektórych wymogów i norm, o których mowa w tej ustawie, zb) zastosowania środków, o których mowa w art. 141a ust. 2–3 ustawy – Prawo bankowe, zc) nakładania kary finansowej, o której mowa w art. 138 ust. 3 pkt 3a ustawy – Prawo bankowe, zd) nakładania kary pieniężnej, o której mowa w art. 141 ustawy – Prawo bankowe, ze) wydawania decyzji, o których mowa w art. 141m ust. 4 oraz art. 141q ust. 1, 7 i 10 ustawy – Prawo bankowe, zf) zatwierdzania planu ochrony kapitału na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 819 oraz z 2026 r. poz. 644), zg) wydawania decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym, zh) wydawania decyzji, o której mowa w art. 48q ust. 3 lub art. 48s ust. 1 ustawy – Prawo bankowe, zi) wydawania decyzji, o której mowa w art. 174 ust. 3a ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji; 2) rynku emerytalnego w sprawach: a) wydawania zezwolenia na utworzenie funduszu emerytalnego i towarzystwa emerytalnego, b) cofania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego, c) wydawania zezwolenia na przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym oraz połączenie towarzystw emerytalnych, d) wydawania zezwolenia na nabycie lub objęcie akcji towarzystwa emerytalnego, e) (uchylona) f) likwidacji pracowniczego funduszu emerytalnego, g) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, h) nakładania kar pieniężnych na towarzystwo emerytalne lub członków jego zarządu, depozytariusza lub osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych czynności lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia, rady nadzorczej lub zarządu towarzystwa emerytalnego, i) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu towarzystwa emerytalnego; 3) rynku ubezpieczeniowego w sprawach: a) wydawania i cofania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, b) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu, c) połączenia i podziału zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji, d) przeniesienia portfela ubezpieczeń i portfela reasekuracji, e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 90, art. 94, art. 95, art. 96 oraz art. 98 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, f) likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji, g) ustanowienia zarządu komisarycznego zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji, h) występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji, i) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, j) nakładania kar pieniężnych na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji lub członków zarządu tych zakładów lub prokurentów oraz zawieszania członków zarządu, występowania z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub odwołanie udzielonej prokury lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia; 4) rynku kapitałowego w sprawach: a) wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, b) zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu zorganizowanego, c) skreślenia maklera papierów wartościowych lub doradcy inwestycyjnego z listy albo zawieszenia jego uprawnień do wykonywania zawodu, d) udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej, e) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej lub ograniczenia zakresu jej wykonywania, f) odmowy wpisu do rejestru agentów firmy inwestycyjnej, g) skreślenia agenta firmy inwestycyjnej z rejestru, o którym mowa w lit. f, w przypadkach, o których mowa w art. 79 ust. 9 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, h) wydawania decyzji, o których mowa w art. 54h, art. 54l, art. 54m, art. 56 oraz art. 70r ustawy o funduszach inwestycyjnych, i) wyrażenia zgody na nabycie akcji spółki prowadzącej rynek regulowany, j) (uchylona) k) poinformowania zagranicznej firmy inwestycyjnej o warunkach prowadzenia działalności maklerskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, l) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych oraz zezwolenia na zarządzanie alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, m) cofnięcia zezwoleń wymienionych w lit. l, n) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, o) zakazania ogłaszania informacji reklamowych i nakazania ogłaszania odpowiednich sprostowań na podstawie art. 229 ust. 5 albo art. 229d ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, p) udzielenia zgody na zmianę depozytariusza funduszu inwestycyjnego, q) nakazania odstąpienia od umowy z podmiotami, o których mowa w art. 226 ust. 1 pkt 4–5 ustawy o funduszach inwestycyjnych, r) nakazania towarzystwu zmiany osób, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 6, art. 58 ust. 1 pkt 4 oraz art. 58a ust. 3 pkt 1 lit. d i pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, s) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 192 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, t) zakazania zbywania tytułów uczestnictwa emitowanych przez fundusz zagraniczny,
art. 12 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 935)
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 168/18
…Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela i uznaje za własny. Powyższej konstatacji nie zmienia także analiza art. 12 ust 2a pkt 10 ustawy o nadzorze. Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest, że wszelkie rozstrzygnięcia organu kolegialnego (np. postanowienia)…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1090/11
…w sprawie podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.) Komisja może upoważnić…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1580/18
…w przedmiocie zastosowania sankcji nadzorczych. Z tego względu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 104 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 5 i 6 i art. 12 ust. 2 a pkt 10 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. W tym zakresie nie ma także znaczenia argument skargi kasacyjnej odwołujący się do…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 1604/11
- Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrok z , I ACa 1487/16
…r. nr (...)/ (...). Nie budzi bowiem wątpliwości, że wskazana decyzja jest z mocy art. 11 ust. 1 i 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 196) decyzją administracyjną. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 4003/14
…KNF, natomiast poprzedzające je postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. podpisał Przewodniczący Komisji. Z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1149 ze zm.) wynika, że Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji,…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 1508/12
…o wszczęciu postępowania i w tym zakresie wykonuje uprawnienia organu. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, jego Zastępców oraz pracowników Urzędu Komisji do…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 65/18
…formalnych w tym zakresie (np. zachowania formy decyzji administracyjnej). Zmiana stanu prawnego - polegająca na dodaniu do ustawy o nadzorze art. 12 ust. 2a pkt 10 na podstawie art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 782/17
…Dlatego uznać należy, że akcentowana przez skarżącą zmiana stanu prawnego - polegająca na dodaniu do ustawy o nadzorze art. 12 ust. 2a pkt 10 na podstawie art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , VI SA/Wa 3178/15
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (13)
Historia zmian
Zmiany od 29 maja 2026 r.
- : zmiana brzmienia tekst z tego dnia
- : zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 1206) tekst z tego dnia