Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Anna Dziewiż - Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 162/07 w sprawie ze skargi W. J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 19 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 162/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę W. J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 19 grudnia 2006 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga podlegała odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a. ). W oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 marca 2007 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi opłaconego opłatą skarbową oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie odebrano w dniu 9 marca 2007 r., wpis uiszczono, natomiast żądane przez Sąd pełnomocnictwo nie zostało złożone. Pismem procesowym z 8 maja 2007 r., pełnomocnik Strony poinformował, że w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za 2001 r. już kilkakrotnie składał pełnomocnictwa (opłacone opłatą skarbową) udzielone przez Skarżącego m.in. w dniu 5 stycznia 2002 r. i w dniu 28 marca 2006 r.

3 Odrzucając skargę Sąd I instancji, powołując art. 37 § 1 p.p.s.a., podkreślił, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przez akta sprawy, o których mowa w przepisie art. 37 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy ustaw szczególnych (art. 1 p.p.s.a).Od obowiązku tego nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu (administracyjnym lub sądowoadministracyjnym), a pełnomocnik nie dysponuje jego drugim egzemplarzem. W takiej sytuacji obowiązkiem pełnomocnika jest sporządzenie uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych.

4 W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia Strona wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Sądu I instancji celem nadania biegu skardze, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. c, poprzez odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art.46 §3 p.p.s.a., przez przyjęcie, iż Skarżący miał obowiązek dołączyć do akt sprawy I SA/Bk 162/07 dodatkowe pełnomocnictwo pomimo tego, iż wcześniej już kilkakrotnie składał pełnomocnictwa m. in. z dnia 5 stycznia 2002 r. i z dnia 28 marca 2006 r.

5 W uzasadnieniu powyższego zarzutu wskazano, iż art. 46 § 3 p.p.s.a. zwalnia pełnomocnika z obowiązku złożenia nowego pełnomocnictwa w sytuacji gdy w aktach rozpoznawanej sprawy znajduje się złożone wcześniej pełnomocnictwo, przy czym za akta sprawy należy uznać akta sprawy l SA/Bk 162/07 wraz ze wszystkimi innymi załącznikami ( w tym pełnomocnictwami) i dowodami, w oparciu o które były wydawane i będą wydawane orzeczenia, aż do wyczerpania zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie wydano dotychczas cztery decyzje Prezydenta Miasta S., dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dwa wyroki WSA w Białymstoku (I SA/Bk 26/04, I SA/Bk 113/06) oraz jeden wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (FSK 1792/04). Ani w sprawie o sygn. akt (I SA/Bk 26/04, ani w sprawie o sygn. akt FSK 1792/04 nie wymagano od pełnomocnika Skarżącego składania nowych pełnomocnictw (działał on w oparciu o pełnomocnictwo z dnia 5 stycznia 2002 r.). Zdaniem Skarżącego, obowiązek Sądu zapoznania się i brania pod uwagę całego materiału dowodowego dotyczy także złożonych dotychczas pełnomocnictw. Uzasadnienie skargi kasacyjnej polemizuje również ze stanowiskiem Sądu o obowiązku pełnomocnika sporządzania uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. W niniejszym przypadku, pełnomocnictwa z dnia 5 stycznia 2002 r. (znajdujące się w aktach administracyjnych) i z dnia 28 marca 2006 r. (znajdujące się w aktach sądowoadministracyjnych I SA/Bk 113/06), dołączone zostały do bieżących akt I SA/Bk 162/07, a więc pełnomocnik Strony musiałby zwrócić się do Sądu o wydanie odpisu pełnomocnictwa z akt administracyjnych dołączonych do akt sądowoadministracyjnych, a po jego uzyskaniu musiałby go odesłać ponownie do tego samego Sądu do tych samych akt I SA/Bk 162/07.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Na wstępie zauważyć należy, iż nieskuteczne jest powoływanie się przez autora skargi kasacyjnej na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", jako podstawę zaskarżenia postanowienia Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, Sąd ma możliwość jego zastosowania w sytuacji merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji organu administracji, a ta dokonywana jest jedynie po spełnieniu wszystkich (określonych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wymogów formalnych przez Skarżącego. Nieporozumieniem jest zatem powoływanie przez profesjonalnego pełnomocnika na wyżej cytowany przepis w przypadku odrzucenia skargi (z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniesionego środka zaskarżenia w wyznaczonym terminie), a zatem gdy do kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie doszło.

8 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd wojewódzki art. 46 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją do pisma procesowego należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominujący jest pogląd, iż nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że pełnomocnictwo zostało już przedłożone w postępowaniu administracyjnym (a umocowuje przy tym również do występowania przed sądami administracyjnymi). Niezależnie zatem od pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, pełnomocnik powinien w postępowaniu przed sądem administracyjnym złożyć (do akt sądowych) pełnomocnictwo, bądź też uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a.). Stanowisko powyższe jest w pełni podzielane przez skład orzekający w sprawie niniejszej, toteż zbędne jest opatrzenie go szerszym komentarzem, zważywszy na liczne wypowiedzi judykatury i doktryny w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1551/04, Lex nr 249501; wyrok NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt FSK 2137/04, Lex nr 247029; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 334/05, niepubl.; wyrok NSA z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 322/05, Lex nr 274867, post. NSA z dnia 16 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 707/06, niepubl.; zob. też A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 120; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 127).

9 W powyższym kontekście za nieprawidłowe należy również uznać stanowisko autora skargi kasacyjnej, iż przedkładając pełnomocnictwo w uprzednio toczących się sprawach w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. (I SA/Bk 26/04, I SA/Bk 113/06, FSK 1792/04) spełniono wymóg złożenia dokumentu umocowania w niniejszej sprawie. Granice "sprawy" w ujęciu formalnym w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznacza bowiem zaskarżona do Sądu decyzja (w tym przypadku decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 19 grudnia 2006 r.). To na tę decyzję Strona wniosła skargę, która – jako pierwsze pismo w sprawie – powinna spełniać wymogi określone w art. 46 i art. 47 p.p.s.a., jak również od której powinna uiścić należny wpis (mimo, że przy poprzednich skargach na decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. Skarżący również był zobligowany do wypełnienia tych samych warunków formalnych). Powyższego nie zmienia brzmienie art. 153 p.p.s.a., bowiem przepis ten stanowi, iż Sąd wiąże ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wydanym w tej sprawie. Podkreślić należy, iż artykuł ten nie oznacza możliwości weryfikacji zawartości poprzednich akt sądowych, ani nie uznaje ich – jak zdaje się sugerować autor skargi kasacyjnej – za część składową akt w niniejszej sprawie.

10 Rozpatrując skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji z dnia 23 maja 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości weryfikacji i kontrolowania poprawności działań sądowych w sprawach o sygn. akt I SA/Bk 26/04 i I SA/Bk 113/06, a zatem nie może ustosunkować się do zarzutów Skarżącego w tym zakresie.

11 Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż podtrzymane w niniejszym orzeczeniu stanowisko dotyczące spornej kwestii cechuje nadmierny rygoryzm formalny, Sąd odwoławczy zauważa, że przyjęcie w praktyce stosowania przepisów procesowych takiego ich rozumienia odnośnie do wymogów formalnych pism, jak forsowane przez Stronę, mogłoby prowadzić do sytuacji patologicznych, w których Skarżący ignorowałby polecenia Sądu w zakresie uzupełniania braków formalnych pisma, niwecząc tym samym skuteczność przepisów statuujących jego obowiązki w procesie, m.in. wynikające z art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 49 § 1, art. 57 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2008 r., II FSK 829/07, niepubl.).

12 W kontekście powyższego, w niniejszej sprawie zasadnie wezwano pełnomocnika do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa (w oryginale bądź odpisie). Stąd też Sąd I instancji, odrzucając skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w skierowanym do pełnomocnika wezwaniu, nie naruszył art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

13 Wobec wykazania, iż skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.