Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2020 r., II FSK 1526/18
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2020 r., II FSK 1526/18Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący ‒ sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 778/17 w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz M. C. kwotę 677 (słownie: sześćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 19 grudnia 2017 roku, sygn. akt III SA/Łd 778/17 po rozpoznaniu skargi M. C. |
3 |(skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 czerwca 2017 r. w przedmiocie skargi na czynność |
4 |egzekucyjną, oddalił skargę. |
5 |W uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji przedstawiono następujący stan faktyczny: |
6 |Naczelnik Urzędu Skarbowego w Radomsku postanowieniem z 12 kwietnia 2017 r., oddalił skargę M. C. na czynność egzekucyjną polegającą |
7 |na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego i postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia |
8 |organu pierwszej instancji wskazano, że przeciwko skarżącemu prowadzona była egzekucja administracyjna zobowiązań w podatku od towarów|
9 |i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2007 i 2008 r. W toku egzekucji, na podstawie zawiadomienia z 19 stycznia 2017 r. została|
10 |zajęta wierzytelność przysługująca skarżącemu od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z tytułu zwrotu kosztów postępowania |
11 |sądowego i kosztów postępowania kasacyjnego, zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca |
12 |2016r., sygn. akt III SA/Łd 291/14 i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2016r., sygn. akt II FSK 3127/14. |
13 |17 lutego 2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo z dnia 16 lutego 2017 r. stanowiące skargę na czynność egzekucyjną dokonaną |
14 |przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. polegającą na skierowaniu do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zawiadomienia o zajęciu ww.|
15 |wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego i kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 26 § |
16 |5 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze|
17 |zm.) dalej powoływanej jako u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu |
18 |wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, |
19 |jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Skuteczność wszczęcia egzekucji |
20 |administracyjnej wymaga doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Skarżący podniósł, że 2 lutego 2017 r. doręczono mu zawiadomienie z 19 |
21 |stycznia 2017 r. o zajęciu ww. wierzytelności. W zawiadomieniu tym wskazano, że załącznik do niego stanowią odpisy tytułów |
22 |wykonawczych. Skarżący podniósł, że do zawiadomienia nie zostały dołączone tytuły wykonawcze. W skardze podniesiono też, że ww. |
23 |wierzytelność została zbyta przez skarżącego na rzecz jego pełnomocnika przed dokonaniem zajęcia tej wierzytelności w postępowaniu |
24 |egzekucyjnym. |
25 |W uzasadnieniu postanowienia z 12 kwietnia 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. stwierdził, że w dniu 14 lutego 2017 r. wysłał do |
26 |skarżącego odpisy tytułów wykonawczych, na podstawie których w sprawie prowadzona jest egzekucja administracyjna. Tytuły te doręczone |
27 |zostały skarżącemu 3 marca 2017 r. W tej sytuacji na dzień rozpoznania skargi, skarżący dysponował zawiadomieniem o zajęciu |
28 |wierzytelności z 19 stycznia 2017 r. oraz tytułami wykonawczymi, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, co oznacza, że |
29 |zostały spełnione wymogi wynikające z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. Organ stwierdził, że zaskarżone przez M. C. zawiadomienie o zajęciu |
30 |wierzytelności z tytułu kosztów sądowych było zgodne z art. 67 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do zbycia przez skarżącego zajętej |
31 |wierzytelności, organ wskazał, że kwestia ta nie może być przedmiotem postanowienia wydanego w sprawie skargi na czynność egzekucyjną,|
32 |gdyż w sprawie wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji wydane zostało postanowienie z 9 marca 2017 r. |
33 |Na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, który |
34 |postanowieniem z 14 czerwca 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie i uznał za uzasadnioną skargę na zajęcie wierzytelności dokonane|
35 |zawiadomieniem z 19 stycznia 2017 r. Organ drugiej instancji wskazał, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z 19 stycznia 2017 |
36 |r. zwierało wszystkie elementy wskazane w art. 67 § 2 pkt 1-9 u.p.e.a. Zdaniem organu z art. 26 § 5 u.p.e.a. wynika, że doręczenie |
37 |zobowiązanemu tytułu wykonawczego może nastąpić po doręczeniu dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu |
38 |wierzytelności. Organ wskazał, że stosownie do art. 64 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli |
39 |nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce |
40 |pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu |
41 |wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Organ stwierdził, że przepis ten ma na celu |
42 |dyscyplinowanie organów egzekucyjnych przy prowadzeniu egzekucji. W ocenie organu z przepisu tego wynika, że przekroczenie przy |
43 |wysłaniu do zobowiązanego odpisu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, terminu |
44 |wskazanego w tym przepisie nie skutkuje nieważności czynności egzekucyjnej lub brakiem wszczęcia egzekucji. Zdaniem organu w sprawie |
45 |doszło do naruszenie prawa przez brak wysłania do skarżącego odpisów tytułów wykonawczych razem z zawiadomieniem z 19 stycznia 2017 r.|
46 |o zajęciu wierzytelności. Uchybienie to powodowało konieczność uznania skargi na zajęcie wierzytelności za zasadną. W ocenie organu |
47 |wada ta nie miała wpływu na zasadność i prawidłowość zaskarżonego zajęcia wierzytelności i nie mogła uzasadniać wyeliminowania tej |
48 |czynności z obrotu prawnego. |
49 |Na postanowienie organu drugiej instancji M. C. reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu |
50 |Administracyjnego w Łodzi. W skardze postanowieniu organu drugiej instancji zarzucono jego wydanie z naruszeniem: |
51 |- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego z pominięciem |
52 |obowiązku zastosowania regulacji wynikającej z art. 54 § 5a u.p.e.a., na podstawie której w przypadku uwzględnienia skargi na czynność|
53 |egzekucyjną obowiązkiem organu jest uchylenie zakwestionowanej czynność egzekucyjną; |
54 |- art. 89 § 3 pkt 3 u.p.e.a., przez niedołączenie do zawiadomienia o zajęciu z dnia 19 stycznia 2017 r. odpisów tytułów wykonawczych, |
55 |których zobowiązany wcześniej nie otrzymał; |
56 |- art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. art. 18 u.p.e.a. przez sprzeczność sentencji zaskarżonego postanowienia z jego |
57 |uzasadnieniem, w którym przyjęto, że uchybienia organu egzekucyjnego stanowiące podstawę uznania skargi na czynność egzekucyjna za |
58 |uzasadnioną nie mają wpływu na zasadność i prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej i nie skutkują jej wyeliminowaniem z obrotu |
59 |prawnego; |
60 |- art. 139 k.p.a. przez pozostawienie w obrocie prawnym skutków materialnych ocenianej czynności egzekucyjnej, jako dokonanej z |
61 |naruszeniem prawa, co stanowiło podstawę do uznania zasadności skargi na czynność egzekucyjną. |
62 |W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pełnomocnik skarżącego 20 grudnia 2012 r. złożył do organu pełnomocnictwo do reprezentowania |
63 |skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2007 r. Pełnomocnictwo to nie |
64 |zostało odwołane i w związku z tym pełnomocnik skarżącego na podstawie tego pełnomocnictwa był uprawniony do występowania w sprawie w|
65 |imieniu skarżącego. Nie miała przy tym znaczenia okoliczność, że w późniejszym czasie decyzja wymiarowa została uchylona a prowadzone |
66 |na jej podstawie postępowanie egzekucyjne umorzone. |
67 |W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko |
68 |prezentowane w sprawie. |
69 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że niezasadne są zawarte w skardze twierdzenia |
70 |odnoszące się do pominięcia przez organ pełnomocnika skarżącego przy wszczęciu egzekucji. Sąd wskazał, że wobec braku w ustawie o |
71 |postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulacji odnoszących się do działania w tym postępowaniu przez pełnomocnika, na podstawie |
72 |odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., w tym zakresie pełne zastosowanie mają przepisy art. 32 i art. 33 § 1 – 4 k.p.a. Obowiązki w |
73 |zakresie doręczeń zostały uregulowane w art. 39-49 k.p.a. Zgodnie z tymi regulacjami obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi |
74 |zobowiązanego dotyczy pełnomocnika ustanowionego w sprawie (art. 40 § 2 k.p.a.). Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie, bądź |
75 |zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowy poświadczony odpis pełnomocnictwa (art.|
76 |33 § 2 i 3 k.p.a.). Z powołanych przepisów wynika, że organ egzekucyjny musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w |
77 |danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt). Faktu istnienia pełnomocnictwa organ administracji nie może |
78 |domniemywać. Dopiero od momentu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika w konkretnej sprawie organ administracyjny jest zobligowany |
79 |doręczać pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i zapewnić mu taki udział w postępowaniu, jak stronie tego postępowania. |
80 |Zdaniem sądu pierwszej instancji wnioski te uzasadniają twierdzenie, że dopiero po skutecznym wszczęciu egzekucji administracyjnej, |
81 |zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ |
82 |egzekucyjny (art. 15 ust. 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a.), poprzedzają wszczęcie egzekucji administracyjnej. Na tym etapie |
83 |ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego nie jest możliwe, gdyż nie dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej, do której |
84 |wszczęcia w sposób przewidziany w art. 26 § 5 pkt 1 lub 2 u.p.e.a. w ogóle nie musi dojść, gdyż może nastąpić wcześniejsza zapłata |
85 |należności pieniężnej na skutek doręczenia upomnienia. Sąd podkreślił, że zgodnie z brzmieniem art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. odpis tytułu|
86 |wykonawczego musi być doręczony zobowiązanemu wskazanemu przez wierzyciela w tytule wykonawczym (art. 27 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 40 §|
87 |1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Decyduje o tym charakter i cel postępowania egzekucyjnego, którym jest uzyskanie zapłaty od |
88 |dłużnika. Prawidłowo zatem w sprawie organ egzekucyjny przesłał odpisy tytułów wykonawczych w dniu 14 lutego 2017 r. do zobowiązanego |
89 |a nie do jego pełnomocnika. |
90 |W wyroku sądu pierwszej instancji wskazano, że szerokie określenie zakresu pełnomocnictwa obejmującego umocowanie do postępowania w |
91 |zakresie wymiaru podatku i egzekucji administracyjnej nie zmieniało oceny, iż było ono skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt |
92 |zostało złożone. W każdym innym postępowaniu zgodnie z regułami w nim obowiązującymi strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce |
93 |działać za jego pośrednictwem. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym (art. 136 i art. 137 Ordynacji podatkowej) nie |
94 |rozciąga się więc na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział. Pełnomocnictwo udzielone doradcy |
95 |podatkowemu w postępowaniu podatkowym uprawniało go do zgłoszenia udziału w postępowaniu egzekucyjnym, ale dopiero od chwili |
96 |doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, mimo iż należało uznać, że wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dacie|
97 |doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, bowiem art. 26 § 5 u.p.e.a. |
98 |przewiduje dwa momenty wszczęcia egzekucji administracyjnej, tj. |
99 |1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub |
100 |2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego |
101 |Oba warunki wszczęcia egzekucji administracyjnej wymienione zostały na zasadzie alternatywy, w zależności od tego, które z tych |
102 |zdarzeń nastąpi wcześniej. Tezę o rozłącznym traktowaniu obu momentów wszczęcia egzekucji administracyjnej potwierdził NSA w wyroku z |
103 |dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1043/11 (Lex nr 1341486) przyjmując expressis verbis, że art. 26 § 5 u.p.e.a., stwarza |
104 |alternatywę rozłączną i oznacza, że spełnienie jednego warunku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podobne stanowisko |
105 |zostało również zaprezentowane w wyroku SN z dnia 3 marca 2011r., sygn. akt II UK 307/10. W rozpoznanej sprawie oznacza to, że |
106 |wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych nastąpiło z chwilą doręczenia Dyrektorowi Izby|
107 |Administracji Skarbowej zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej tj. 24 stycznia 2017 r. |
108 |Odnosząc się do kwestii zasadności wydanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że obecna |
109 |redakcja art. 54 u.p.e.a. wynika ze zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz.U. z 2015r., |
110 |poz. 1269). Z dniem 1 stycznia 2016 r. zmieniono właściwość do orzekania w sprawach skarg na czynności egzekucyjne i skarg na |
111 |przewlekłość postępowania. Zgodnie ze zmienionym art. 54 u.p.e.a., organem właściwym do wydania postanowienia w sprawie skargi na |
112 |czynności egzekucyjne lub przewlekłość postępowania w pierwszej instancji stał się organ egzekucyjny. Poprzednio przepis ten |
113 |przewidywał, że skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego |
114 |wnosiło się za pośrednictwem organu egzekucyjnego (§ 3) a postanowienie w sprawie skargi wydawał organ nadzoru. Wniesienie skargi, nie|
115 |wstrzymywało postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny lub organ nadzoru mógł, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych|
116 |przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). |
117 |Zarówno w aktualnie obowiązującej, jak i w poprzedniej wersji art. 54 u.p.e.a. ustawodawca wyraźnie rozróżnił dwa organy - organ |
118 |nadzoru oraz organ egzekucyjny. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym skargę na czynność egzekucyjną rozpoznawał organ nadzoru. |
119 |Wówczas w orzecznictwie przyjmowano, że organ ten działał jako organ egzekucyjny i mógł dokonać uchylenia zakwestionowanej czynności |
120 |egzekucyjnej i ponownego merytorycznego jej podjęcia. W stanie aktualnie obowiązującym, skargę rozpoznaje organ egzekucyjny jako organ|
121 |pierwszej instancji, a organ nadzoru jest organem rozpatrującym zażalenie od postanowienia organu pierwszej instancji. Z treści art. |
122 |54 ust. 5a u.p.e.a. wynika, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne, uchylenia zakwestionowanej czynności |
123 |egzekucyjnej lub usunięcia stwierdzonych wad czynności dokonuje organ egzekucyjny. |
124 |Wobec takiego określenia uprawnień organów w zakresie rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną, zdaniem sądu, konieczna było |
125 |dokonanie oceny, czy w stosunku do organu nadzoru, zgodnie z art. 18 u.p.e.a., znajduje odpowiednie zastosowanie przepis art. 138 § 1 |
126 |pkt 2 k.p.a. W ocenie sądu pierwszej instancji, na przeszkodzie takiej interpretacji stoi wyraźnie określenie przez ustawodawcę w art.|
127 |54 § 5a u.p.e.a. kompetencji w tym zakresie. W przypadku zasadności skargi, uchylenie czynności lub usunięcie stwierdzonych wad winno |
128 |być, zgodnie z art. 54 § 5a u.p.e.a., dokonane przez organ egzekucyjny czyli organ pierwszej instancji. Z unormowania tego wynika, że |
129 |kompetencja do uchylenia czynności egzekucyjnej lub usunięcia jej wad została powierzona wyłącznie organowi egzekucyjnemu, a nie |
130 |organowi nadzoru. W przeciwnym razie przepis art. 54a § 5a u.p.e.a. winien mieć brzmienie "w przypadku uwzględnienia skargi na |
131 |czynności egzekucyjne organ uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności". Takie sformułowanie nie|
132 |zostało zawarte w art. 54 § 5a u.p.e.a., co oznacza, że organ nadzoru nie jest uprawniony do uchylenia czynności egzekucyjnej, a może |
133 |to uczynić jedynie organ egzekucyjny. Dopuszczalne jest zatem orzeczenie przez organ odwoławczy, po uchyleniu postanowienia organu |
134 |pierwszej instancji, o uznaniu skargi za uzasadnioną. Pogląd taki wyraził m.in. WSA w Gdańsku w wyrokach z 19 lipca 2017r., sygn. akt|
135 |I SA/Gd 229/17 i I SA/Gd 231/17 oraz WSA w Łodzi wyroku z dnia 4 października 2017r., sygn. akt III SA/Łd 697/17 (wszystkie powoływane|
136 |w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej CBOSA na stronie orzeczenia.nsa. gov.pl). |
137 |Zdaniem sądu pierwszej instancji w sprawie skarżącego dopuszczalne było zatem rozstrzygnięcie określone w zaskarżonym postanowieniu. W|
138 |sytuacji gdy organ nadzoru nie jest kompetentny do uchylenia czynności egzekucyjnej to dopuszczalne było wydanie przez organ |
139 |odwoławczy rozstrzygnięcia polegającego na uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i uznaniu skargi za uzasadnioną. Skoro |
140 |bowiem organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny dopuścił się pewnych uchybień proceduralnych i nie był przy tym uprawniony do|
141 |uchylenia czynności egzekucyjnej to możliwe było orzeczenie o uznaniu skargi za uzasadnioną. Takie stanowisko prezentowane jest także |
142 |w doktrynie ( patrz: P. M. Przybysz. "Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" do art. 54 pkt 8, C. Kulesza |
143 |"Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" do art. 54 pkt 5.4 i 5.5 |
144 |Zdaniem sądu uchybienie organu egzekucyjnego polegające na skierowaniu do zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności |
145 |pieniężnej bez załączonych tytułów wykonawczych było niewątpliwe i uzasadniało uznanie skargi na tę czynność egzekucyjną za |
146 |uzasadnioną. Należało jednak podkreślić, że błąd ten został przez organ egzekucyjny naprawiony przez późniejsze przesłanie odpisów |
147 |tytułów wykonawczych zobowiązanemu. W związku z tym nie zachodziły podstawy do uchylenia tej czynności egzekucyjnej. Późniejsze |
148 |doręczenie zobowiązanemu tytułów wykonawczych nie było uchybieniem na tyle istotnym aby miało wpływ na skuteczność dokonanej czynności|
149 |egzekucyjnej, a wszystkie terminy procesowe biegły dla zobowiązanego dopiero od daty doręczenia tytułów wykonawczych tj. 3 marca 2017 |
150 |r. Uchybienie to nie przeszkodziło skarżącemu we wniesieniu w terminie skargi na czynność egzekucyjną oraz zarzutów w sprawie |
151 |prowadzenia egzekucji administracyjnej, a więc występująca w sprawie wadliwość czynności egzekucyjnej nie wywołała niekorzystnych dla |
152 |skarżącego skutków procesowych. Powyższe uchybienie nie mogło zatem skutkować uchyleniem zaskarżonej czynności egzekucyjnej. |
153 |Mając na względzie powyższe wnioski Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi za niezasadny uznał zarzut skarżącego, według którego |
154 |organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. przez wydanie |
155 |postanowienia reformatoryjnego z pominięciem obowiązku zastosowania regulacji wynikającej z art. 54 § 5 u.p.e.a. |
156 |W skardze kasacyjnej wyrokowi sądu pierwszej instancji na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o |
157 |postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a. zarzucono |
158 |naruszenie: |
159 |art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi co nastąpiła w wyniku nieprawidłowej realizacji ustawowego|
160 |obowiązku kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i niedostrzeżenia naruszenia przez organy następujących przepisów: |
161 |art. 138 § 1 pkt 2 , art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez wydanie zaskarżonego postanowienia z |
162 |naruszeniem art. 6 i 8 k.p.a. wynikiem czego było zawarcie w postanowieniu niezgodnego z prawem i niespójnego rozstrzygnięcia; autor |
163 |skargi kasacyjnej zarzucił, że skoro organ drugiej instancji uznał skargę na czynność egzekucyjną za uzasadnioną i uchylił |
164 |postanowienie organu pierwszej instancji, którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną to obowiązany był też uchylić zaskarżoną |
165 |czynność egzekucyjną; |
166 |art. 89 § 3 pkt 3 u.p.e.a. przez uznanie przez organy obydwu instancji, że niedołączenie do zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z |
167 |dnia 19 stycznia 2017 r. odpisów tytułów wykonawczych jest uchybieniem, które nie miało wpływu na wynik sprawy; |
168 |art. 32 w zw. z art. 40 k.p.a. przez doręczenie tytułów wykonawczych zobowiązanemu z pominięciem pełnomocnika i uznanie, że |
169 |reprezentowanie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym wymagać może wielokrotnego składania pełnomocnictw, co ma miejsce tak jak w |
170 |sprawie skarżącego, gdy postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone oraz nastąpi ponowne jego wszczęcie; |
171 |art. 139 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 54 § 5a u.p.e.a. przez nieuchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej pomimo uznania skargi |
172 |na tę czynność za zasadną; |
173 |2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z naruszeniem przepisów wymienionych w pkt 1 skargi kasacyjnej przez jedynie ogólne omówienie przez|
174 |sąd w zaskarżonym wyroku przepisów u.p.e.a. i niewskazanie w wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia polegającego na akceptacji |
175 |zaskarżonego postanowienia; w skardze kasacyjnej zarzucono, że w uzasadnieniu wyroku nie wskazano na podstawie jakich przepisów |
176 |możliwe było naprawienie występującego w sprawie błędu polegającego na niedoręczeniu skarżącemu tytułów wykonawczych przez późniejsze |
177 |doręczenie tych tytułów; autor skargi kasacyjnej podniósł, że art. 89 § 3 pkt 2 i 3 u.p.e.a. obligował organ egzekucyjny do doręczeni|
178 |skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych razem z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności; zarzucono także, że art. 54 u.p.e.a. nie |
179 |zawiera postanowień, które uniemożliwiałyby organowi nadzoru w przypadku uznania skargi na czynność egzekucyjną za zasadną, uchylenie |
180 |zaskarżonej czynności egzekucyjnej. |
181 |W związku z powyższymi zarzutami w skardze kasacyjnej wniesiono o: |
182 |- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; |
183 |- orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. |
184 |W skardze kasacyjnej zawarte zostało oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. |
185 |Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o: |
186 |- oddalenie skargi kasacyjnej; |
187 |- zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa według norm przepisanych; |
188 |- rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. |
189 |Pismami z 10 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych |
190 |rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi |
191 |sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) zawiadomił strony o zamiarze skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu |
192 |niejawnym. W odpowiedzi na to zawiadomienie skarżący i organ skierowali do Sądu pisma, którymi oświadczyli, że wyrażają zgodę na |
193 |rozpocznie sprawy na posiedzeniu niejawnym. |
194 |Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym uznał, że jest ona zasadna jednakże nie z |
195 |powodu wszystkich zarzutów w niej podniesionych. |
196 |Błędne jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, według którego pełnomocnictwo złożone do postępowania egzekucyjnego w administracji, |
197 |które następnie zostało umorzone, jest skuteczne także w innych postępowaniach egzekucyjnych w administracji, które zostaną wszczęte w|
198 |przyszłości w stosunku do mocodawcy pełnomocnika. |
199 |Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje kwestii pełnomocnictwa w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem stosownie |
200 |do art. 18 u.p.e.a. - w tym zakresie odpowiednie zastosowanie mają przepisy k.p.a., tj. art. 32 i art. 33. Zgodnie z art. 32 k.p.a., |
201 |strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do art. 33 § 1-4 |
202 |k.p.a., w stanie prawnym obowiązującym w 2017 r., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności |
203 |prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo |
204 |poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu |
205 |strony. W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek |
206 |najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.|
207 |Skoro na podstawie przytoczonych regulacji pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. |
208 |33 § 3 k.p.a.), to - uwzględniając art. 18 u.p.e.a. - pełnomocnictwo powinno zostać złożone właściwemu organowi egzekucyjnemu do akt |
209 |konkretnej sprawy egzekucyjnej. Organ ten musi bowiem zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej |
210 |sprawie. Dotyczy to także sytuacji, gdy pełnomocnictwo udzielone zostało do prowadzenia wszelkich spraw w postępowaniu egzekucyjnym (w|
211 |jego treści nie oznaczono do której sprawy zostało udzielone), z tym jednak zastrzeżeniem, że w razie złożenia takiego pełnomocnictwa |
212 |w otwartych już postępowaniach, organ egzekucyjny powinien wezwać do złożenia brakujących dokumentów pełnomocnictwa bądź jego odpisów.|
213 |W stanie prawnym odnoszącym się do tej sprawy, czynności poprzedzające wszczęcie egzekucji, takie jak np. wysłanie do zobowiązanego |
214 |upomnienia, tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, powinny być co do zasady dokonywane wobec zobowiązanego |
215 |(zob. K. Sobieralski (w:) J. Demczyńska i inni, Praktyka administracyjnego postępowania egzekucyjnego, Wrocław 2008, s.70). Dopiero po|
216 |skutecznym wszczęciu egzekucji zobowiązany może ustanowić pełnomocnika. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz |
217 |organ egzekucyjny (art. 15 § 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a.) poprzedzają wszczęcie egzekucji administracyjnej. Na tym etapie |
218 |ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego nie jest możliwe. Nie została bowiem wszczęta egzekucja administracyjna, do której |
219 |wszczęcia w sposób przewidziany w art. 26 § 5 pkt 1 lub 2 u.p.e.a. nie zawsze musi dojść (np. z uwagi na wcześniejszą zapłatę |
220 |należności pieniężnej na skutek doręczenia upomnienia). W takiej sytuacji adresatem odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 |
221 |u.p.e.a.) jest zobowiązany wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym (wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r. sygn. akt II FSK 945/08. |
222 |Na podstawie art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: |
223 |1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub |
224 |2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to |
225 |doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. |
226 |Dopiero po skutecznym wszczęciu egzekucji zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym (wyroki NSA : z 23 |
227 |grudnia 2008 r. sygn. akt II FSK 1344/07; z 2 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 1539/09; z 23 października 2013 r. sygn. akt II FSK |
228 |2782/11). Wszczęcie egzekucji administracyjnej, rozumianej jako jedno ze stadium postępowania egzekucyjnego, związane jest z |
229 |doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.) lub doręczeniem dłużnikowi zajętej wierzytelności |
230 |zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu |
231 |odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że organ egzekucyjny przystępując do czynności |
232 |egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 67 § 1 |
233 |u.p.e.a.). Na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji czynności organu egzekucyjnego zmierzają dopiero do skutecznego wszczęcia |
234 |egzekucji administracyjnej, jako postępowania wykonawczego obowiązków o charakterze pieniężnym, stąd mogą być kierowane wyłącznie do |
235 |zobowiązanego. Dotyczy to także wskazanego w art. 89 § 3 pkt 3 u.p.e.a. obowiązku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego |
236 |w związku z zajęciem wierzytelności u dłużnika oraz zawiadomienia zobowiązanego, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a. o tym, że |
237 |nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem, gdyż czynności te dokonywane są|
238 |jednocześnie z wysłaniem do dłużnika zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, które doręczenie zobowiązanemu stosownie do art. 26 § 5 |
239 |pkt 2 u.p.e.a. skutkuje wszczęciem egzekucji. Zatem czynności te jako dokonywane w fazie poprzedzającej wszczęcie postępowania |
240 |egzekucyjnego nie mogą być dokonane z udziałem pełnomocnika, który jak już wskazano powyżej może zostać ustanowiony dopiero po |
241 |wszczęciu postępowania egzekucyjnego. |
242 |W rozpoznanej sprawie zawiadomienie o zajęciu wierzytelności przysługującej skarżącemu w stosunku do Dyrektora Izby Administracji |
243 |Skarbowej w Łodzi z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego i postępowania kasacyjnego, z dnia 19 stycznia 2017 r., zostało |
244 |wysłane do skarżącego 20 stycznia 2017 r. 14 lutego 2017 r. do skarżącego zostały wysłane odpisy tytułów wykonawczych, które omyłkowo |
245 |nie zostały dołączone do zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z 19 stycznia 2017 r. Czynności te nie mogły zostać dokonane z |
246 |udziałem pełnomocnika skarżącego I. K., gdyż pełnomocnictwo uprawniające go do reprezentowania skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym,|
247 |którego dotyczy niniejsza sprawa zostało złożone do organu egzekucyjnego w dniu 30 marca 2017 r. Podstawą do udziału w tym |
248 |postępowaniu nie mogło być udzielone wcześniej I. K. pełnomocnictwo do występowania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zobowiązań |
249 |w podatku od towarów i usług za rok 2007, gdyż jak sam przyznaje pełnomocnik w pismach kierowanych do organów oraz w skardze a także |
250 |skardze kasacyjnej, postępowanie to zostało umorzone. W tej sytuacji toczące się w sprawie postępowanie egzekucyjne, w którym wydano |
251 |zaskarżone postanowienie było nowym postępowaniem egzekucyjnym, wszczętym po umorzeniu wcześniejszego postępowania egzekucyjnego, do |
252 |którego pełnomocnik miał obowiązek złożyć pełnomocnictwo upoważniające go do reprezentowania w tym postępowaniu skarżącego. |
253 |Mając na uwadze powyższe wnioski Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 151 w zw. art. 145 § 1 lit. |
254 |c) przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszył art. 32 w zw. z art. 40 k.p.a. przez |
255 |doręczenie tytułów wykonawczych skarżącemu a nie jego pełnomocnikowi. |
256 |Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji według, którego organ nadzoru w przypadku |
257 |uznania, że skarga na czynność egzekucyjną jest zasadna, uchylając z tego powodu postanowienie organu pierwszej instancji oddalające |
258 |skargę, może jedynie uznać zasadność tej skargi bez uchylenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Stanowisko to sąd pierwszej |
259 |instancji oparł na treści art. 54 § 5a u.p.e.a., który stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ |
260 |egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności. Zdaniem sądu z przepisu tego wynika |
261 |wprost, że uprawnienie do uchylenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej przysługuje organowi egzekucyjnemu. Okoliczność ta wyłącza |
262 |możliwość zrealizowania tego uprawnienia przez organ nadzoru przy rozpoznaniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego |
263 |oddalające skargę na czynność egzekucyjną, gdyż organ nadzoru nie jest organem egzekucyjnym wskazanym w powołanym przepisie. |
264 |Pogląd ten jest błędny gdyż stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który określa kompetencję organu |
265 |drugiej instancji przy rozpoznaniu odwołania od decyzji. Stosownie do tego przepisu organ drugiej instancji rozpoznając odwołanie może|
266 |uchylić w całości lub w części decyzję i w tym zakresie rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Przepis ten na podstawie art. 144 k.p.a. ma |
267 |zastosowanie do zażaleń na postanowienia. Powołane przepisy k.p.a. na podstawie art. 18 k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie do |
268 |postepowania egzekucyjnego w administracji. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przyznaje organowi drugiej instancji kompetencję do |
269 |rozstrzygnięcia sprawy co do meritum w takim samym zakresie, w jakim może być ona rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji. |
270 |Sentencja decyzji reformatoryjnej organu odwoławczego, przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest złożona i obejmuje dwa |
271 |elementy: pierwszy to rozstrzygnięcie o uchyleniu w całości lub w części zaskarżonej decyzji, a drugi to rozstrzygnięcie co do istoty |
272 |sprawy w odpowiednim zakresie. W razie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, ów drugi element musi mieć charakter kompleksowy i |
273 |kompletny, gdyż musi być zredagowany niejako "od początku"; musi zawierać pełną, determinowaną prawem materialnym i okolicznościami |
274 |faktycznymi, treść. Odnoszą się doń te same wymogi co do osnowy decyzji organu pierwszej instancji (art. 107 § 1 k.p.a.). Musi on |
275 |obejmować całą sprawę administracyjną, chyba że organ świadomie, mając ku temu podstawy faktyczne i prawne, wydaje decyzję częściową |
276 |(zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1313/18). Te wnioski uzasadniają twierdzenie, że w przypadku |
277 |uwzględnienie skargi na czynność egzekucyjną na etapie postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia organu pierwszej instancji|
278 |oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, organ drugiej instancji ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie takie, jakie ma obowiązek |
279 |wydać organ pierwszej instancji, gdy uznaje skargę za zasadną tj. rozstrzygnięcie którego zakres wyznacza art. 54 § 5a u.p.e.a. Tylko |
280 |wydanie rozstrzygnięcia, które będzie miało zakres wskazany w powołanym przepisie stanowić będzie określone w art. 138 § 1 pkt 2 |
281 |k.p.a. rozstrzygnięcie sprawy co do istoty przez organ drugiej instancji. Przyjęcie za prawidłowe stanowiska zaprezentowanego w |
282 |sprawie w odniesieniu do omawianej kwestii przez sąd pierwszej instancji oznaczałoby, że pozycja prawna zobowiązanego, który wniósł |
283 |skargę na czynność egzekucyjną, w przypadku zasadności tej skargi jest zróżnicowana w zależności od tego na jakim etapie postępowania |
284 |zasadność skargi zostanie uznana przez organ. W przypadku uznania skargi za zasadną przez organ pierwszej instancji zobowiązanemu |
285 |przysługiwałoby uprawnienie do uchylenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej lub usunięcia stwierdzonych wad czynności, natomiast w |
286 |przypadku uznania racji skarżącego na etapie postępowania przed organem drugiej instancji przysługiwałoby mu jedynie uprawnienie do |
287 |uzyskania postanowienia uchylającego postanowienie organu pierwszej instancji i stwierdzającego, że skarga jest zasadna. Oznaczałoby |
288 |to, że w tym samym postępowaniu egzekucyjnym w zakresie tego samego uprawnienia strony mogą zapaść dwa diametralnie różne |
289 |rozstrzygnięcia merytoryczne. Takie różnicowanie uprawnień strony do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z oczywistych względów |
290 |jest niedopuszczalne. Oznacza to, że jeżeli organ drugiej instancji po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie oddalające skargę na |
291 |czynność egzekucyjną, uzna tę skargę za zasadną to na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 54 § 5a u.p.e.a. ma obowiązek |
292 |uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i uchylić zaskarżoną czynność egzekucyjną lub usunąć stwierdzoną wadę czynności. |
293 |Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w świetle treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 54 § 5a |
294 |u.p.e.a. jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż rozstrzygnięcie tego postanowienia wskazuje, że wniesiona w sprawie przez M. C. skarga na |
295 |czynność egzekucyjna jest zasadna natomiast w uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że występujące uchybienie w postaci |
296 |spóźnionego doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych nie miało wpływu na zasadność i prawidłowość zaskarżonej czynności. Z |
297 |treści art. 54 § 5a u.p.e.a. wynika wprost, że w przypadku uwzględnienie skargi na czynność egzekucyjną organ nie może uchylić się od |
298 |uchylenia tej czynności lub usunięcia jej wady. Oznacza to, że w przypadku uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i |
299 |uznania skargi na czynność za zasadną w uzasadnieniu postanowienia organu drugiej instancji nie mogą zostać zawarte stwierdzenia, że |
300 |czynność była prawidłowa, co w ocenie organu wykluczało uchylenie tej czynności. W świetle tych konstatacji Naczelny Sąd |
301 |Administracyjny uznał, że w skardze kasacyjnej zasadnie zarzucono, że sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 151 i art. 145 § 1 |
302 |pkt 1 lit. c) P.p.s.a. nie dostrzegł naruszenia przez organ drugiej instancji art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez wydanie postanowienia, |
303 |którego rozstrzygnięcie w oczywisty sposób było sprzeczne z jego uzasadnieniem. Sąd pierwszej instancji akceptując stanowisko organu |
304 |drugiej instancji, że zaskarżona czynność egzekucyjna była niezgodna z prawem w stopniu uzasadniającym uznanie na tę czynność za |
305 |zasadną oraz stanowisko organu, że pomimo tych wad zaskarżona czynność powinna pozostać w obrocie prawnym, gdyż jej wadliwość nie |
306 |miała wpływu na wynik sprawy, naruszył art. 54 § 5a u.p.e.a. przez błędną ocenę jego zastosowania w sprawie, gdyż z przepisu tego |
307 |jednoznacznie wynika, że uznanie skargi na czynność egzekucyjną za zasadną obliguje organ do uchylenia tej czynność lub usunięcia jej|
308 |wad. Oznacza to, że jeżeli w sprawie wystąpią wady czynności, które nie mają znaczenia dla prawidłowości zaskarżonej czynności |
309 |egzekucyjnej brak jest podstaw do uznania skargi na czynność egzekucyjną za zasadną. |
310 |W świetle powyższych wniosków Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał podniesiony w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. |
311 |151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo występujących w sprawie naruszeń art. 138 § 1 pkt 2 , |
312 |art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a., które miały istotny wpływ na wynika |
313 |sprawy. |
314 |W rozpoznanej sprawie organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę będzie obowiązany uwzględnić oceną prawna wyrażoną w |
315 |niniejszym wyroku. Organ będzie obowiązany rozważyć, czy w sprawie doszło do naruszenia art. 89 § 3 pkt 3 u.p.e.a. w stopniu |
316 |uzasadniającym uwzględnienie skargi na czynność egzekucyjną. Z powodu błędnego przyjęcia w zaskarżonym wyroku, że możliwie było |
317 |uwzględnienie przez organ skargi bez uchylenia czynności egzekucyjnej lub usunięcia jej wady, w sprawie nie została dokonana przez sąd|
318 |pełna ocena prawna stanu sprawy. Ocena ta powinna zostać dokonana przy uwzględnieniu powyżej sformułowanej oceny sądu drugiej |
319 |instancji według, której na podstawie art. 54 § 5a u.p.e.a. w razie uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną, postanowieniem |
320 |organu drugiej instancji, konieczne jest uchylenie zaskarżonej czynności lub usunięcie wady tej czynności oraz oceny, że wystąpienie |
321 |wad czynności egzekucyjnych, które nie mają istotnego wpływu na przebieg czynności egzekucyjnej oraz ochronę praw zobowiązania |
322 |związanych z tą czynnością, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną. Ocena prawna zawarta w zaskarżonym |
323 |wyroku jest niejednoznaczna, gdyż nie wynika jakie okoliczności przesądziły o uznaniu zaskarżonego postanowienia za zgodne z prawem, |
324 |czy była ta okoliczność, że zdaniem sądu pierwszej instancji na podstawie art. 54 § 5a u.p.e.a. organ drugiej instancji pomimo uznania|
325 |skargi na czynność egzekucyjną za zasadną nie miał prawa do uchylenia czynności lub usunięcia jej wady, czy też błędny pogląd sądu, że|
326 |pomimo nieistotnego charakteru wad czynności egzekucyjnej, które nie miały wpływu na postępowa nie egzekucyjne możliwe jest uznanie |
327 |skargi na czynność egzekucyjna za zasadną. Powyższe wady związane z oceną skutków stanu faktycznego sprawy powodowały, że w ocenie |
328 |Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania przedwczesna byłaby ocena podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu |
329 |naruszenia przez sąd art. 89 § 3 pkt 3 u.p.e.a. |
330 |Nie mógł spowodować uwzględnienia skargi kasacyjnej podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a w związku z naruszeniem|
331 |przepisów wymienionych w pkt 1 skargi kasacyjnej. Zarzut ten w istocie polegał na kwestionowaniu oceny prawnej zawartej w zaskarżonym |
332 |wyroku odnoszącej się do skutków prawnych stanu faktycznego występującego w sprawie. Przepis art. 141 § 1 P.p.s.a. ma charter |
333 |formalny, gdyż określa elementy, które powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Przepis ten nakłada na sąd pierwszej instancji |
334 |obowiązek zawarcia w uzasadnieniu wyroku m.in. oceny prawnej sprawy. W rozpoznanej sprawie ocena taka zawarta została w uzasadnieniu |
335 |zaskarżonego wyroku, co oznacza że sąd nie naruszył tego przepisu. Niezgodność z prawem oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku |
336 |sądu pierwszej instancji nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować |
337 |kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez |
338 |stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. (wyroki NSA: z dnia 6 marca|
339 |2013 r., II GSK 2243/11; z dnia 20 marca 2013 r., II FSK 2230/13; z dnia 17 kwietnia 2013 r., I GSK 95/12; z dnia 17 grudnia 2019 r.,I|
340 |FSK 1789/17). Merytoryczne nieprawidłowości oceny prawnej zawartej w wyroku mogą stanowić podstawę do podniesienia zarzutu naruszenia |
341 |przepisów P.p.s.a. stanowiących podstawę prawną procesową do wydania zakażonego wyroku. |
342 |Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznawszy skargę kasacyjną za zasadną oraz, że sprawa jest dostatecznie |
343 |wyjaśniona, stosownie do art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie. O |
344 |kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 209, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 i |
345 |ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy |
346 |podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez |
347 |doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 31, poz. 153) i w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r.|
348 |w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687). |
349 | |
350 | |
351 | |
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 18
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 33
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 40 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 139
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 140
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 144
- Ordynacja podatkowa, art. 136
- Ordynacja podatkowa, art. 137
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 188
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 203
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 26
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 54
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 89