Art. 21

Pokaż w całym akcie

Art. 21 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Art. 21.
1. Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa w art. 3, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
2. Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują również ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.
3. Jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, płatnik składek kieruje ubezpieczonego na badanie niezbędne do ustalenia zawartości alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie. Ubezpieczony jest obowiązany poddać się temu badaniu. Odmowa poddania się badaniu lub inne zachowanie uniemożliwiające jego przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do świadczeń, chyba że ubezpieczony udowodni, że miały miejsce przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się temu badaniu.
4. Koszty badań, o których mowa w ust. 3, zwracane są kierującemu na te badania przez Zakład, z zastrzeżeniem ust. 5.
5. W przypadkach określonych w ust. 2 koszty badań ponosi ubezpieczony.
6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, sposób dokonywania rozliczeń kosztów, o których mowa w ust. 4, tryb postępowania, rodzaje dokumentacji niezbędnej do tych rozliczeń oraz termin ich dokonania, biorąc pod uwagę konieczność niezwłocznego uzyskania zwrotu poniesionych kosztów kierującemu na takie badania.

art. 21 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1644)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2008 r., II PK 100/08

   …2004 r. uznającą zdarzenie z dnia 2 lipca 2003 r. za wypadek przy pracy powoda, co oznacza, że nie wystąpiły w sprawie okoliczności wymienione w art. 21 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz.…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2013 r., II PK 53/13
3. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 grudnia 2013 r., II UK 169/13

   …prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu tego wypadku na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.; dalej jako: ustawa…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 grudnia 2008 r., II UK 106/08

   …zachowanie wnioskodawcy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, należy przede wszystkim zauważyć, że zarzut ten został niewłaściwie skonstruowany.…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 lutego 2014 r., I UZP 4/13

   …decyzji odmownej. Uznaje zatem art. 22 ust. 1 ustawy wypadkowej za przepis o charakterze procesowym, a nie materialnym, w przeciwieństwie do art. 21 ust. 1-3 ustawy wypadkowej, a wskazane w art. 22 ustawy wypadkowej podstawy odmowy przyznania świadczenia jako „przyczyny formalne” (W. Witoszko,…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 czerwca 2011 r., I UK 418/10

   …co doprowadziło do przyjęcia, że brak było podstaw do objęcia ochroną ubezpieczenia wypadkowego zdarzenia z dnia 22 stycznia 2008 r., 2/ art. 21 w związku z art. 3 ustawy wypadkowej „wskutek przyjęcia, że art. 21 ustawy dotyczy sytuacji, gdy dane zdarzenie jest wypadkiem przy pracy czy też…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 czerwca 2013 r., I UK 14/13

   …Sądu Apelacyjnego. Przy takich ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy uznał, że art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.; dalej jako ustawa…

8. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 7 czerwca 2018 r., VIII Ua 15/18

   …organizacyjno-techniczne pracodawcy. Prawidłowo również zauważył, że zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych będzie miało miejsce wówczas, gdy jedyną przyczyną wypadku było nieprawidłowe…

9. Sąd Rejonowy w Ostrołęce, wyrok z 31 marca 2017 r., IV U 199/16

   …w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U.2015.1242), świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują…

10. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 6 czerwca 2025 r., VII Ua 37/24

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 21 (252)

Historia zmian

Bez zmian od 6 listopada 2025 r.