Art. 15

Pokaż w całym akcie

Art. 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Art. 15.
1. (uchylony)
2. W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w następstwie śmierci uprawnionego lub w przypadkach, o których mowa w art. 11, roszczenia o zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują jego osobom bliskim.
2¹. Umowy, o których mowa w ust. 2, zawiera się na warunkach określonych w dotychczasowej umowie o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.
3. W przypadku śmierci osoby, o której mowa w art. 10, w okresie oczekiwania na zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego osobom, o których mowa w ust. 2, które miały wspólnie z osobą, o której mowa w art. 10, zamieszkać w tym lokalu, przysługują roszczenia o zawarcie umowy zgodnie z postanowieniami umowy o budowę lokalu.
4. Do zachowania roszczeń, o których mowa w ust. 2 i 3, konieczne jest złożenie w terminie jednego roku pisemnego zapewnienia o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona na podstawie ust. 2 zamieszkiwała z byłym członkiem. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu wystąpienia do sądu, wyboru dokonuje spółdzielnia. Jeżeli o roszczeniu rozstrzygał sąd, osoby, które pozostawały w sporze, niezwłocznie zawiadamiają o tym spółdzielnię. Do momentu zawiadomienia spółdzielni o tym, komu przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, osoby te odpowiadają solidarnie za opłaty, o których mowa w art. 4 ust. 1.
5. Osoba, o której mowa w ust. 3, staje się stroną umowy o budowę lokalu wiążącej osobę, o której mowa w art. 10.
6. W wypadku wygaśnięcia roszczeń lub braku uprawnionych osób, o których mowa w ust. 3, spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu ustaloną zgodnie z art. 11 ust. 2¹ i 2².
7. W wypadku ustania członkostwa w okresie poprzedzającym zawarcie umowy o budowę lokalu osobom, o których mowa w ust. 3, przysługują roszczenia o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy.

art. 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 889)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 listopada 2009 r., III CZP 99/09
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2014 r., I CSK 673/13

   …1982 r.- Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz. U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288, dalej jako „pr. spół.”), a obecnie art. 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222, dalej jako „u.s.m.”). Sąd pierwszej instancji uznał, że roczny termin…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 listopada 2009 r., III CZP 81/09

   …do lokalu uregulowana jest w art. 11 ust. 2, 21 i 22 u.s.m. Przewidują one, że w takiej sytuacji spółdzielnia obowiązana jest, z zastrzeżeniem art. 15, ogłosić przetarg na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, w którym pierwszeństwo nabycia mają członkowie spółdzielni, a warunkiem…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2005 r., II CK 255/05

   …11 ust. 2 i 21 u.s.m., a zastosowanie art. 10 ust. 4 jest wyłączone wyraźnie w odniesieniu do osób, którym przysługuje roszczenie przewidziane w art. 15, i po czwarte, jeżeli część wkładu mieszkaniowego wypłacono siostrze spadkodawcy, to powódka musi uzupełnić wkład mieszkaniowy do wysokości…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 sierpnia 2009 r., II CSK 188/09

   …powód nie spełnia przesłanki w postaci wspólnego zamieszkiwania z byłym członkiem spółdzielni. Wskazując na art. 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116, dalej – ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych), w brzmieniu nadanym przez…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 października 2008 r., II CSK 237/08

   …nie stanowił przeszkody do rozstrzygania przez Sąd w postępowaniu nieprocesowym ale tylko wówczas, gdyby zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 4 zd. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W razie wystąpienia tych przesłanek, tj. zgłoszenia się kilku uprawnionych, Sąd powinien z…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 września 2008 r., III CSK 79/08
8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 kwietnia 2008 r., I CSK 479/07

   …argument, że art. 15 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewiduje możliwość wystąpienia do sądu jedynie w wypadku, gdy uprawnienie z art. 15 ust. 1 przypada kilku osobom jest chybiony, ponieważ cywilnoprawny charakter roszczenia przewidzianego w art. 15 ust. 1 tej ustawy umożliwia jego…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 lipca 2015 r., IV CSK 614/14

   …2 u.s.m. – o przyjęcie do tej Spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 15 ust. 4 zdanie pierwsze u.s.m., do zachowania tych roszczeń konieczne jest złożenie w terminie jednego roku deklaracji członkowskiej 4 wraz z…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 listopada 2004 r., II CK 214/04

    …przewidzianych, nie zawiera natomiast takiej regulacji w odniesieniu do roszczeń zawartych w dawnym art. 221 pr. spółdz. z 1982 r. a obecnie w art. 15 usm. Oznacza to, iż stosuje się do nich przepisy obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzeń, z których roszczenia te się wywodzą a więc do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 15 (68)

Historia zmian

Bez zmian od 10 czerwca 2026 r.