Art. 4

Pokaż w całym akcie

Art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Art. 4.
1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia:
1) tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy oraz ustala ich granice;
2) nadaje gminie lub miejscowości status miasta i ustala jego granice;
3) ustala i zmienia nazwy gmin oraz siedziby ich władz.
2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy.
3. Ustalenie i zmiana granic gmin dokonywane są w sposób zapewniający gminie terytorium możliwie jednorodne ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.
4. Nadanie gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalenie jego granic i ich zmiana dokonywane są w sposób uwzględniający infrastrukturę społeczną i techniczną oraz układ urbanistyczny i charakter zabudowy.
5. Zmiany, o których mowa w ust. 1, następują z dniem 1 stycznia.

art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 kwietnia 2012 r., I OSK 98/12
2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 lipca 2008 r., II OSK 557/08

   …i produktów spożywczych oraz pozostałych towarów, może stanowić element składowy działalności wytwórczej w rolnictwie dopuszczalnej stosownie do art. 4 pkt 6 zd. 2 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Zarządzenie zastępcze zostało…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 czerwca 2016 r., II OSK 1236/16

   …Gminy K. z Gminą Miasto R. oraz odłączenie sołectwa M. od Gminy K. i włączenie go do miasta R.. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm. – dalej zwanej "u.s.g."): "Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia: 1) tworzy,…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 kwietnia 2012 r., II OSK 357/12

   …prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwą interpretację art. 170 Konstytucji RP, naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 listopada 2015 r., II OSK 518/14

   …z mieszkańcami Gminy S. o nadaniu gminie S. statusu miasta. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 4a ust. 1, art. 4b ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej powoływana,…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 lutego 2024 r., III OSK 1358/22

   …w T. Mając na względzie powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny nie oceniał merytorycznie zgodności zaskarżonej uchwały z przepisami art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, c, pkt 2, 3, 6 u.c.p.g. Ocena legalności zaskarżonej uchwały w postępowaniu kasacyjnym po raz pierwszy i w sposób ostateczny,…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 października 2011 r., II OSK 1742/11
8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 lipca 2016 r., II OSK 1360/16
9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 grudnia 2011 r., I FSK 544/11
10. NSA oz. we Wrocławiu, postanowienie z 29 czerwca 1993 r., SA/Wr 935/93

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 4 (223)

Historia zmian

Bez zmian od 13 maja 2026 r.