Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 50

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 639 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Brzmienie zmienione z dniem (Dz. U. z 2026 r. poz. 974).

Art. 50.

1. Osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn: #

1) przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której wymaga; #

2) może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jej rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni ani zstępni nie mogą zapewnić pomocy, której wymaga. #

1a. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. #

2. Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. #

3. Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mogą być przyznane w formie usług sąsiedzkich. #

3a. Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno-pielęgnacyjną, przez którą należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. #

3b. Organizatorem usług sąsiedzkich jest gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby korzystającej z usług sąsiedzkich lub podmiot uprawniony. #

4. (uchylony) #

4a. Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która: #

1) jest pełnoletnia; #

2) nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; #

3) nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; #

4) złożyła podmiotowi świadczącemu usługi opiekuńcze oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; #

5) ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. #

4b. Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która: #

1) spełnia wymagania, o których mowa w ust. 4a pkt 1–3 i 5; #

2) złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; #

3) zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; #

4) została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; #

5) została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich. #

4c. Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany zorganizować to szkolenie. #

5. W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia. #

6. Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. #

6a. W przypadku organizowania przez gminę usług opiekuńczych w formie usług sąsiedzkich rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 6, określa także szczegółowe warunki przyznawania usług sąsiedzkich, wymiar i zakres usług sąsiedzkich oraz sposób rozliczania wykonywania takich usług. #

6b. Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa w ust. 1, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych. #

7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1344/11

    …po rozpatrzeniu odwołania A.S., zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji odwołując się do treści art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) podało, że organ udzielając pomocy socjalnej, w oparciu o zalecenia lekarskie, ustala…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1558/09

    …pomocy przez inne osoby np. zstępnych w ramach świadczeń alimentacyjnych. Jednak w każdej sprawie należy wyjaśnić czy osoby wymienione w art. 50 ust. 2 mogą zapewnić odpowiednią opiekę. Organ pomocy społecznej może odmówić przyznania usługi opiekuńczej, w przypadku gdy ustali, że…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 632/19

    …decyzję o odmowie przyznania skarżącemu usług opiekuńczych; – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 50 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 4 u.p.s. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że nie zachodzą wskazane w…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2471/13

    …na podstawie akt sprawy. W sprawie nie zostały także naruszone przepisy materialnoprawne. Nie budzi wątpliwości wykładnia i zastosowanie art. 50 ust. 2–5 ustawy o pomocy społecznej. Jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku specjalistyczne usługi opiekuńcze, o których…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 147/08

    …Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza W. przez Kierownika Miejskiego…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 932/11

    …w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna w sposób oczywisty nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie…

  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 277/19

    …oceny dowodów o jakiej mowa w tym przepisie; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a oraz w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 poz. 1769 ze zm), dalej jako "u.p.s.", poprzez zaakceptowanie rozstrzygnięć organów administracji i…

  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 3596/18

    …przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Istota rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie polega na oparciu decyzji na podstawie art. 50 ust. 2 ups , wobec braku podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 ups. Prawidłowość braku podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 ups nie budzi…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 4102/18

    …w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną przyznanego świadczenia stanowił art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508), zwanej dalej u.p.s. Wskazał również na regulacje wynikające z uchwały Rady [...]…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2406/18

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 50 (511)

Historia zmian

Zmiany od 28 kwietnia 2026 r.

  1. : zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 974) tekst z tego dnia