Art. 50
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 639 [PDF]. Stan prawny na
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Brzmienie zmienione z dniem (Dz. U. z 2026 r. poz. 974).
Art. 50.
1. Osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn: #
1) przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której wymaga; #
2) może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jej rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni ani zstępni nie mogą zapewnić pomocy, której wymaga. #
1a. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. #
2. Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. #
3. Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mogą być przyznane w formie usług sąsiedzkich. #
3a. Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno-pielęgnacyjną, przez którą należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. #
3b. Organizatorem usług sąsiedzkich jest gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby korzystającej z usług sąsiedzkich lub podmiot uprawniony. #
4. (uchylony) #
4a. Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która: #
1) jest pełnoletnia; #
2) nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; #
3) nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; #
4) złożyła podmiotowi świadczącemu usługi opiekuńcze oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; #
5) ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. #
4b. Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która: #
1) spełnia wymagania, o których mowa w ust. 4a pkt 1–3 i 5; #
2) złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; #
3) zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; #
4) została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; #
5) została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich. #
4c. Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany zorganizować to szkolenie. #
5. W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia. #
6. Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. #
6a. W przypadku organizowania przez gminę usług opiekuńczych w formie usług sąsiedzkich rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 6, określa także szczegółowe warunki przyznawania usług sąsiedzkich, wymiar i zakres usług sąsiedzkich oraz sposób rozliczania wykonywania takich usług. #
6b. Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa w ust. 1, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych. #
7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób. #
Art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Art. 50. 1. Osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn: 1) przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której wymaga; 2) może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jej rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni ani zstępni nie mogą zapewnić pomocy, której wymaga. 1a. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. 2. Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. 3. Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mogą być przyznane w formie usług sąsiedzkich. 3a. Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno-pielęgnacyjną, przez którą należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. 3b. Organizatorem usług sąsiedzkich jest gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby korzystającej z usług sąsiedzkich lub podmiot uprawniony. 4. (uchylony) 4a. Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która: 1) jest pełnoletnia; 2) nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; 3) nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; 4) złożyła podmiotowi świadczącemu usługi opiekuńcze oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; 5) ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. 4b. Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która: 1) spełnia wymagania, o których mowa w ust. 4a pkt 1–3 i 5; 2) złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; 3) zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; 4) została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; 5) została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich. 4c. Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany zorganizować to szkolenie. 5. W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia. 6. Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. 6a. W przypadku organizowania przez gminę usług opiekuńczych w formie usług sąsiedzkich rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 6, określa także szczegółowe warunki przyznawania usług sąsiedzkich, wymiar i zakres usług sąsiedzkich oraz sposób rozliczania wykonywania takich usług. 6b. Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa w ust. 1, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych. 7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób.
art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1344/11
…po rozpatrzeniu odwołania A.S., zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji odwołując się do treści art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) podało, że organ udzielając pomocy socjalnej, w oparciu o zalecenia lekarskie, ustala…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1558/09
…pomocy przez inne osoby np. zstępnych w ramach świadczeń alimentacyjnych. Jednak w każdej sprawie należy wyjaśnić czy osoby wymienione w art. 50 ust. 2 mogą zapewnić odpowiednią opiekę. Organ pomocy społecznej może odmówić przyznania usługi opiekuńczej, w przypadku gdy ustali, że…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 632/19
…decyzję o odmowie przyznania skarżącemu usług opiekuńczych; – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 50 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 4 u.p.s. poprzez oddalenie skargi i uznanie, że nie zachodzą wskazane w…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2471/13
…na podstawie akt sprawy. W sprawie nie zostały także naruszone przepisy materialnoprawne. Nie budzi wątpliwości wykładnia i zastosowanie art. 50 ust. 2–5 ustawy o pomocy społecznej. Jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku specjalistyczne usługi opiekuńcze, o których…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 147/08
…Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza W. przez Kierownika Miejskiego…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 932/11
…w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna w sposób oczywisty nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 277/19
…oceny dowodów o jakiej mowa w tym przepisie; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a oraz w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 poz. 1769 ze zm), dalej jako "u.p.s.", poprzez zaakceptowanie rozstrzygnięć organów administracji i…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 3596/18
…przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Istota rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie polega na oparciu decyzji na podstawie art. 50 ust. 2 ups , wobec braku podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 ups. Prawidłowość braku podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 ups nie budzi…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 4102/18
…w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną przyznanego świadczenia stanowił art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508), zwanej dalej u.p.s. Wskazał również na regulacje wynikające z uchwały Rady [...]…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2406/18
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 50 (511)
Historia zmian
Zmiany od 28 kwietnia 2026 r.
- : zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 974) tekst z tego dnia