Art. 40
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 639 [PDF]. Stan prawny na
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Art. 40.
1. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. #
1a. Zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu może być przyznany osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli: #
1) po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo #
2) koszty związane z pogrzebem są nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego. #
1b. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1a, przyznaje się niezależnie od dochodu. #
1c. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1a, przyznaje się pod warunkiem zwrotu przez osobę, której przyznano ten zasiłek, części albo całości kwoty zasiłku: #
1) jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego; #
2) z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą. #
1d. Zasiłku, o którym mowa w ust. 1a, nie przyznaje się, jeżeli po osobie zmarłej wypłacono świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego. #
1e. Przyznanie zasiłku, o którym mowa w ust. 1a, może nastąpić po przedłożeniu przez osobę ubiegającą się o zasiłek: #
1) odpisu skróconego aktu zgonu albo odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe albo zaświadczenia lekarza lub położnej, że dziecko urodziło się martwe; #
2) dokumentu potwierdzającego koszty pogrzebu, a jeżeli rachunki zostały złożone w banku lub Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych – kopie rachunków, potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem; #
3) oświadczenia o pokryciu kosztów pogrzebu albo o zobowiązaniu się do ich pokrycia, w całości albo w części; #
4) oświadczenia, że po osobie zmarłej nie wypłacono świadczenia od innej instytucji lub osoby oraz że zmarły członek rodziny nie posiadał środków finansowych pozwalających na pokrycie zwiększonych kosztów pogrzebu; #
5) zobowiązania się osoby ubiegającej się o zasiłek do zwrotu części albo całości kwoty zasiłku: #
a) jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego, #
b) z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą; #
6) informacji o numerze posiadanego rachunku bankowego, jeżeli wypłata zasiłku ma być dokonana na rachunek bankowy. #
1f. Oświadczenia, o których mowa w ust. 1e pkt 3 i 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. #
1g. Kwotę zasiłku podlegającą zwrotowi, o której mowa w ust. 1c, uznaje się za świadczenie nienależnie pobrane, o którym mowa w art. 6 pkt 16. #
2. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. #
3. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. #
Art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Art. 40. 1. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. 1a. Zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu może być przyznany osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli: 1) po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo 2) koszty związane z pogrzebem są nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego. 1b. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1a, przyznaje się niezależnie od dochodu. 1c. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1a, przyznaje się pod warunkiem zwrotu przez osobę, której przyznano ten zasiłek, części albo całości kwoty zasiłku: 1) jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego; 2) z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą. 1d. Zasiłku, o którym mowa w ust. 1a, nie przyznaje się, jeżeli po osobie zmarłej wypłacono świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego. 1e. Przyznanie zasiłku, o którym mowa w ust. 1a, może nastąpić po przedłożeniu przez osobę ubiegającą się o zasiłek: 1) odpisu skróconego aktu zgonu albo odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe albo zaświadczenia lekarza lub położnej, że dziecko urodziło się martwe; 2) dokumentu potwierdzającego koszty pogrzebu, a jeżeli rachunki zostały złożone w banku lub Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych – kopie rachunków, potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem; 3) oświadczenia o pokryciu kosztów pogrzebu albo o zobowiązaniu się do ich pokrycia, w całości albo w części; 4) oświadczenia, że po osobie zmarłej nie wypłacono świadczenia od innej instytucji lub osoby oraz że zmarły członek rodziny nie posiadał środków finansowych pozwalających na pokrycie zwiększonych kosztów pogrzebu; 5) zobowiązania się osoby ubiegającej się o zasiłek do zwrotu części albo całości kwoty zasiłku: a) jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego, b) z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą; 6) informacji o numerze posiadanego rachunku bankowego, jeżeli wypłata zasiłku ma być dokonana na rachunek bankowy. 1f. Oświadczenia, o których mowa w ust. 1e pkt 3 i 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 1g. Kwotę zasiłku podlegającą zwrotowi, o której mowa w ust. 1c, uznaje się za świadczenie nienależnie pobrane, o którym mowa w art. 6 pkt 16. 2. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. 3. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 115/12
…powódź nie pozbawiła jej miejsca zamieszkania. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 40 ust. 2 stawy o pomocy społecznej oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie są także trafne argumenty skargi…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 521/13
…bowiem, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiadał prawu. Analizowana sprawa dotyczyła przyznania zasiłku celowego, uregulowanego w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który to zasiłek został przyznany skarżącemu P. K. w kwocie [...] zł, ale – jego…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2216/14
…należało uznać za nieusprawiedliwiony. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, odnoszącego się wyłącznie do niezastosowania art. 40 ust. 2 ups, uznać go należy za nieuzasadniony. Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły stan faktyczny i…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2120/12
…według norm przepisanych. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji: 1 naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 40 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o pomocy społecznej przez błędne uznanie że zaskarżona decyzja została wydana w ramach…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 227/13
…prawa materialnego zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten posiada złożoną strukturę wewnętrzną (art. 40 jest bowiem podzielony na 3 ustępy). Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednak, o którą konkretnie jednostkę redakcyjną (lub kilka jednostek…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1265/11
…ulicy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie uchybił też wymienionemu w skardze kasacyjnej przepisowi prawa materialnego, to jest art. 40 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). W myśl tej regulacji prawnej,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 570/11
…art. 7 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie uchybił też wymienionemu w skardze kasacyjnej przepisowi prawa materialnego, to jest art. 40 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). W myśl tej regulacji prawnej,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1509/07
…skargę kasacyjną zarzut naruszenia prawa materialnego upatruje m.in. w obrazie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stwierdzić więc przyjdzie, że powyższa norma, którą miał naruszyć Sąd zarówno przez…
- Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z , I OPS 2/21
…świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Stosownie zaś do ust. 4 tego art. 40% kwot należności stanowi dochód własny gminy organu właściwego wierzyciela (...), a pozostałe 60% tej kwoty oraz odsetki stanowią dochód budżetu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 258/16
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 40 (674)
Historia zmian
Bez zmian od 28 kwietnia 2026 r.