Art. 88

Brzmienie zmienione z dniem 2 września 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Art. 88.
1. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:
1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
1a) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego pozwolenia w przypadku, o którym mowa w art. 36 ust. 1aa ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
3) zniszczenie drzewa lub krzewu;
4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa;
5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16;
6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art. 83f ust. 8.
2. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.
3. Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna.
4. Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności.
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70 % wysokości kary.
6. Kara jest umarzana po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna, i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu, lub braku żywotności drzewa lub krzewu z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego.
7. W przypadku stwierdzenia, że drzewo lub krzew obumarły przed upływem 5 lat od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna, karę uiszcza się niezwłocznie, chyba że drzewo lub krzew nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego.
8. Na wniosek, złożony w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna, lub od dnia, w którym upłynął termin, na który odroczono uiszczenie kary, można rozłożyć karę na raty na okres niedłuższy niż 5 lat.
9. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 6–8, wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
10. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do drzew i krzewów, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 1–3 i 3b–15.

art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 1315)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 lutego 2012 r., II OSK 2320/10

   …pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Karę pieniężną za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia, o jakiej mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, można wymierzyć jedynie tym podmiotom, które są uprawnione do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 grudnia 2014 r., II OSK 2696/14

   …Konstytucyjny. Rozpoznając skargi konstytucyjne, Trybunał w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt SK 6/12 (Dz. U. poz. 926) orzekł, iż: I. "Art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842) przez to, że…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 6 marca 2015 r., II OSK 2050/13

   …wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, których podstawę materialnoprawną stanowił art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 listopada 2016 r., II OSK 219/15

   …sytuacjach uwzględnieniu niezależnie od wymienionych w niej podstaw (art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji). Aktualnie art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody został znowelizowany ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 grudnia 2014 r., II OSK 2712/14

   …Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez W.B.nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220). Podnosząc…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 12 października 2016 r., II OSK 3334/14

   …sytuacjach uwzględnieniu niezależnie od wymienionych w niej podstaw (art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji). Aktualnie art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody został znowelizowany ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 marca 2011 r., II OSK 568/10

   …tj. K. T., mimo że jest on tylko przedsiębiorcą zlecającym wykonanie robót rozbiórkowych. Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 , poz. 880 ze zm.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza karę pieniężną za usuwanie drzew…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 marca 2007 r., II OSK 428/06

   …wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia stanowi art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody /Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm./, zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta orzeka w sprawie z tym,…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 lutego 2019 r., II OSK 907/17

   …ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (w nowym brzmieniu) wysokość administracyjnej kary pieniężnej, która w odniesieniu do sytuacji unormowanych w art. 88 ust. 1 pkt 1-3 stanowi obecnie dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1. Zmianie uległ również sposób…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 lutego 2012 r., II OSK 2262/10

    …prowadzenia przez ten organ dodatkowego postępowania dowodowego jak i wykładni zastosowanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego, a więc art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Natomiast art. 86 ust. 1 pkt 7 jak i art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 88 (788)

Historia zmian

Zmiany od 14 kwietnia 2026 r.

1. 2 września 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia