Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 4

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) emeryt – osobę mającą ustalone prawo do emerytury; #

2) (uchylony) #

2a) okresowa emerytura kapitałowa – emeryturę, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych; #

3) Fundusz – Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych; #

4) konto ubezpieczonego – konto ubezpieczonego, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego i zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.), prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej „Zakładem”; #

4a) kwota rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym, określoną w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; #

5) okres ubezpieczenia – okres opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz okres nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych; #

6) organ rentowy – jednostkę organizacyjną Zakładu, określoną w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń; #

7) otwarty fundusz emerytalny – fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych; #

8) płatnik składek – płatnika składek, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych; #

9) przeciętne wynagrodzenie – przeciętne wynagrodzenie miesięczne brutto w gospodarce narodowej, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; #

10) renta – rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę rodzinną; #

11) rencista – osobę mającą ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej; #

12) ubezpieczenia emerytalne i rentowe – ubezpieczenia, o których mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych; #

13) ubezpieczony – osobę podlegającą ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a także osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników. #

Pokaż w całym akcie

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 27/14
  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 345/13

    …r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.). Przede wszystkim zaś pojęcie „ubezpieczony” z art. 4 ust. 13 nie odnosi się do aktualnego statusu osoby ubiegającej się o emeryturę, bowiem podleganie ubezpieczeniom społecznym w dacie wniosku o…

  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 59/04

    …r. - art. 196 tej ustawy) „podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników” (art. 4 pkt. 13 w związku z art. 1, art. 2 oraz art. 3 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Przy czym, w celu ustalenia prawa do emerytury oraz…

  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , II PK 14/13
  5. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 126/09

    …zaliczany do okresów składkowych niezależnie od tego, czy okres odbytej służby był poprzedzony stosunkiem pracy lub innym stosunkiem prawnym; 3) art. 4 120 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony polegającą na przyjęciu, że okres służby wojskowej traktuje się tak samo, jak wykonywanie pracy,…

  6. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 73/06

    …przed organem rentowym było świadczenie emerytalne wnioskodawczyni przysługujące jej na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie art. 4 pkt. 13 w związku z art. 1, art. 2 oraz art. 3 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym jest osoba podlegająca ubezpieczeniom…

  7. Sąd Najwyższy, wyrok z , III UK 9/13

    …pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7 Karty Nauczyciela. Łączne odczytanie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o n.ś.k. prowadzi do wniosku, że prawo do przedmiotowego świadczenia wyłączają wszystkie sytuacje wygaśnięcia…

  8. Sąd Najwyższy, wyrok z , III UK 51/08
  9. Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 2/08
  10. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 223/05

    …1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 6 ust. 14 tej ustawy „i w zbiegu z art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.)”. Drugą podstawą skargi jest „naruszenie przepisu art. 233…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 4 (159)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.